Chào bạn!

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn não mô cầu có trong dịch tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sẽ nhiễm vi khuẩn. Vi khuẩn cũng có thể bám vào các vật dụng như ly uống nước, chén, bát, lây nhiễm khi sử dụng chung.

Nguồn bệnh não mô cầu còn có thể đến từ người lành mang trùng (người mang vi khuẩn nhưng không biểu hiện triệu chứng). Ở những người này, vi khuẩn cư trú tại vùng mũi, họng và chờ cơ hội gây bệnh khi sức đề kháng giảm hoặc khi gặp điều kiện thuận lợi như mắc các bệnh gây suy giảm miễn dịch, hút thuốc lá... Trong cộng đồng, tỷ lệ người lành mang trùng chiếm tỷ lệ 5-25%. Tỷ lệ này cao hơn khi có các vụ dịch, đồng thời là nguồn lây khó kiểm soát.

Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...

Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm A, B, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:

- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.

- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.

- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.

- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).

- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).

Mẹ bạn năm nay 60 tuổi nằm trong độ tuổi tiêm của hai vaccine não mô cầu MenQuafi và Nimenrix. Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu. Ngoài vaccine, bác nên phòng não mô cầu bằng giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, đeo khẩu trang nơi đông người, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng và không dùng chung vật dụng cá nhân.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus cúm gây ra triệu chứng sốt, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau nhức mỏi người, nôn, tiêu chảy... Trẻ nhỏ mắc cúm nếu không điều trị đúng dễ gây biến chứng viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng, tử vong... Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là cách giúp trẻ phòng cúm hiệu quả.

Hiện Việt Nam có 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/H3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi.

Hai con bạn 3 và 5 tuổi, nếu trước đó chưa tiêm vaccine cúm cần tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, sau đó tiêm một mũi nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của WHO. Lý do là virus cúm liên tục biến đổi, thay đổi cấu trúc kháng nguyên, vaccine cúm được cập nhật mỗi năm phù hợp với chủng cúm đang lưu hành.

Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm giúp giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt ở những người có miễn dịch kém, bệnh lý mạn tính. Sau tiêm vaccine cúm không phát huy tác dụng ngay tức thì, mà cần 2-3 tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Do đó, ngay bây giờ bạn nên đưa con đi tiêm vaccine cúm để con kịp tạo kháng thể bảo vệ trong dịp Tết Nguyên đán.

Ngoài vaccine, bạn cũng nên phòng cúm cho con bằng cách dạy trẻ rửa tay với xà phòng, mang khẩu trang khi ra đường, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và nâng cao thể trạng bằng thường xuyên vận động.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vi khuẩn uốn ván có nhiều ngoài môi trường đất cát, bùn đất, xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở dù rất nhỏ. Công việc thu mua ve chai thường xuyên tiếp xúc với các vật dụng phế thải như đinh, sắt vụn, đồ phế thải, sắt thép, đồ dùng đã cũ và hư hỏng... dễ khiến mẹ bạn có vết thương chảy máu, rách da, xước da. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván xâm nhập vào cơ thể, nhất là các vết thương hoại tử, nhiễm bẩn, yếm khí.

Khi xâm nhập vào cơ thể, nha bào uốn ván phóng thích độc tố đến hệ thần kinh, nguy cơ tử vong 10-90% hoặc để lại nhiều di chứng như rối loạn thần kinh thực vật, nhiễm trùng cơ hội, viêm phổi, teo cơ, cứng khớp...

Vaccine uốn ván có hiệu quả phòng bệnh lên đến 95% khi tiêm đủ liều, đúng lịch. Do đó, mẹ bạn nên phòng ngừa uốn ván bằng vaccine trước khi có vết thương, nhằm giúp đảm bảo sức khỏe và phòng nguy cơ mắc bệnh, chịu di chứng do uốn ván trong tương lai.

Hiện Việt Nam có các loại vaccine phòng uốn ván gồm vaccine uốn ván đơn và phối hợp như 5 trong 1; 6 trong 1; 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt; 3 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván; 2 trong 1 phòng bạch hầu, uốn ván. Vaccine có thể tiêm chủ động hoặc tiêm khi có vết thương để chống phơi nhiễm.

Mẹ bạn có thể tiêm vaccine uốn ván đơn hoặc phối hợp như 3 trong 1, 2 trong 1. Lịch tiêm gồm ba mũi, trong đó mũi 2 cách mũi 1 một tháng và mũi 3 cách mũi thứ 2 sáu tháng. Khi hoàn thành các mũi vaccine uốn ván dự phòng, khi vết thương mẹ bạn chỉ cần tiêm nhắc một liều vaccine, không cần dùng Globulin miễn dịch (TIG) hoặc huyết thanh uốn ván (SAT).

Ngoài ra, mẹ bạn cần phòng ngừa uốn ván bằng cách mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng, quần áo dài, nón bảo hộ... đầy đủ khi đi làm việc.

Khi không may xảy ra vết thương, bác cần xử trí theo 4 bước gồm: Rửa dưới vòi nước sạch để loại bỏ các chất bẩn, dị vật; Rửa lại với xà phòng; Không băng kín vết thương, không đắp các loại lá, bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc; đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm vaccine và huyết thanh kháng uốn ván càng sớm càng tốt kể từ khi bị thương.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Từ ngày 23/12/2025, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, kháng thể đơn dòng RSV được gần 260 trung tâm VNVC triển khai trên toàn quốc cho trẻ đến 24 tháng tuổi.

Kháng thể đơn dòng RSV chứa kháng thể đã được sản xuất sẵn trong phòng thí nghiệm, trẻ tiêm vào cơ thể sẽ cung cấp ngay khả năng bảo vệ mà không cần chờ cơ thể tự tạo ra.

Kháng thể do Tập đoàn Sanofi, Pháp đưa về Việt Nam, có hiệu quả bảo vệ 5-6 tháng, giảm hơn 82% nguy cơ nhập viện do viêm phổi, viêm tiểu phế quản do RSV. Trẻ từ 1 ngày tuổi đến 12 tháng tuổi tiêm một mũi, liều lượng căn cứ theo cân nặng. Trẻ dưới 5kg tiêm 0,5 ml, còn trẻ từ 5kg trở lên tiêm 1 ml. Trẻ trên 12-24 tháng tuổi nguy cơ cao mắc RSV phác đồ hai mũi, mỗi mũi 1 ml ở hai vị trí khác nhau trong một ngày.

Con bạn 16 tháng tuổi, nặng 10kg sẽ tiêm hai mũi, mỗi mũi 1 ml ở hai chi khác nhau. Trước khi tiêm kháng thể đơn dòng RSV, trẻ cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ để đánh giá sức khỏe. Bạn cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình sức khỏe của con, trẻ có đang mắc bệnh gì, sử dụng loại thuốc nào không... để bác sĩ đánh giá kỹ, quyết định mũi tiêm phù hợp.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Việt Nam có 5 loại vaccine phế cầu, gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23, giúp phòng các chủng phế cầu gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.

Con bạn 5 tuổi nằm trong độ tuổi có thể tiêm 5 vaccine phế cầu này. Mỗi loại có phạm vi phòng bệnh với các chủng vi khuẩn phế cầu gây bệnh khác nhau. Trường hợp trẻ tiêm phế cầu 10, hoặc phế cầu 13, hoặc phế cầu 15 thì sau khi hoàn thành lịch tiêm có thể tiếp tục tiêm bổ sung vaccine phế cầu 20 hoặc phế cầu 23 nhằm mở rộng khả năng bao phủ các chủng phế cầu nguy hiểm khác không có trong vaccine phế cầu trước, đồng thời củng cố kháng thể bảo vệ đối với các chủng có trong vaccine trước đó.

Bạn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám sàng lọc kỹ, đánh giá tình hình sức khỏe trước tiêm. Bạn nên cung cấp đầy đủ tình hình sức khỏe của con, như: có đang sử dụng thuốc gì không để bác sĩ đánh giá kỹ, quyết định mũi tiêm cho trẻ phù hợp.

Phế cầu là tác nhân phổ biến nhất gây viêm phổi đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm toàn cầu có khoảng 1,6 triệu người tử vong bởi các bệnh do phế cầu, trong đó, khoảng 1 triệu ca là trẻ dưới 5 tuổi. 30-50% trẻ sống sót sau viêm màng não do phế cầu phải chịu nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!