* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Một người có thể mắc bệnh 4 lần với 4 type khác nhau. Ở lần mắc thứ hai, bệnh có thể nặng hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều lần so với lần nhiễm đầu tiên.
Điều này do hiện tượng "tăng cường phụ thuộc kháng thể" (ADE). Sau khi mắc sốt xuất huyết lần đầu, cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu dài hạn chống lại type virus Dengue vừa mắc phải. Kháng thể này tồn tại không dài hạn, sau thời gian này người bệnh có nguy cơ nhiễm sốt xuất huyết lần hai với một type virus Dengue khác. Lúc này, kháng thể cũ liên kết với type virus sốt xuất huyết mới, khiến virus dễ dàng xâm nhập vào các tế bào miễn dịch, gây ra phản ứng viêm mạnh hơn, dẫn đến các biến chứng nặng nề như xuất huyết nghiêm trọng và sốc.
Một số yếu tố khác cũng có thể khiến sốt xuất huyết lần hai nặng hơn, gồm: độ tuổi, tình trạng sức khỏe, type virus... Theo đó, trẻ em và người lớn tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn. Những người có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, thận... cũng dễ gặp biến chứng nguy hiểm hơn. Một số chủng virus Dengue có độc lực mạnh sẽ gây bệnh nặng hơn ngay lần nhiễm đầu tiên.
Vaccine Qdenga (Takeda) giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh của virus Dengue, hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 80% và ngăn ngừa nhập viện đến 90%. Mũi tiêm chỉ định tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, dành cho người từng mắc lẫn chưa mắc bệnh, không cần sàng lọc tình trạng nhiễm Dengue trước đó. Lịch tiêm hai liều, mỗi liều cách nhau ba tháng.
Do đó, dù đã mắc bệnh, bạn vẫn nên chủng ngừa vaccine để tạo kháng thể bảo vệ cho cơ thể, tránh tái nhiễm và mắc bệnh nặng hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại những ngày đầu năm mới là cơ hội cho các loại virus, vi khuẩn phát triển và lây lan. Đặc biệt, nhiều bệnh hô hấp có thể tiến triển nhanh, để lại biến chứng viêm phổi, viêm màng não, suy hô hấp và tử vong. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả.
Với bệnh cúm, hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, AH3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.
Đối với phế cầu khuẩn, hiện Việt Nam đang lưu hành 5 loại vaccine, bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và lịch sử chủng ngừa. Với virus hợp bào hô hấp (RSV), hiện Việt Nam có 2 loại vaccine, gồm: Arexvy của GSK dành cho người từ 60 tuổi trở lên và Abrysvo của Pfizer dành cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong 6 tháng đầu đời. Các loại vaccine có lịch tiêm chỉ một mũi. Trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi có thể tiêm kháng thể đơn dòng của Sanofi đưa về Việt Nam.
Ngoài ra, bạn có thể chủng ngừa thêm một số vaccine gây bệnh đường hô hấp khác như não mô cầu, sởi, thủy đậu, phế cầu, não mô cầu... Mọi người nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa và sắp xếp tiêm bổ sung sớm để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn não mô cầu có trong dịch tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sẽ nhiễm vi khuẩn. Vi khuẩn cũng có thể bám vào các vật dụng như ly uống nước, chén, bát, lây nhiễm khi sử dụng chung.
Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...
Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm B, A, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Bé nhà bạn tròn 2 tháng tuổi, đã có thể tiêm được cả 5 loại vaccine não mô cầu nói trên. Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế khẳng định tiêm vaccine phế cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, giúp hạn chế lây lan trong cộng đồng và giảm nguy cơ diễn tiến nặng. Việt Nam có 5 loại vaccine phế cầu, gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Ngoài viêm phổi, vaccine phế cầu còn giúp phòng các chủng phế cầu gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm xoang, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.
Viêm phổi do phế cầu có tỷ lệ tử vong lên tới 50% còn viêm màng não để lại nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ ở 30-50% trẻ sống sót. Ngoài ra, viêm tai giữa do phế cầu ảnh hưởng tới 80% trẻ trước 10 tuổi, có thể gây thủng màng nhĩ và mất thính lực vĩnh viễn. Do đó, bạn nên sắp xếp để gia đình chủng ngừa càng sớm càng tốt.
Ông bạn 80 tuổi vẫn có thể tiêm được cả 5 loại vaccine phế cầu này. Mỗi loại có phạm vi phòng bệnh với các chủng vi khuẩn phế cầu gây bệnh khác nhau. Trường hợp ông chưa từng chủng ngừa phế cầu, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm các loại vaccine phế cầu phù hợp khi đến thăm khám. Bạn nên cung cấp đầy đủ tình hình sức khỏe và thuốc đang dùng của ông để bác sĩ đánh giá.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, có thể tự đào thải khỏi cơ thể sau 2 năm. Virus khó đào thải hơn ở những người suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, ví dụ bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng... Một số người nhiễm virus HPV nguy cơ thấp nhưng không tự biến mất, có thể xuất hiện các nốt mụn cóc trên da hoặc các nốt sùi ở bộ phận sinh dục. Người nhiễm các virus nguy cơ cao, virus cũng không tự đào thải khỏi cơ thể và có khả năng cao tiến triển thành ung thư, ví dụ type 16, 18.
Bạn đã nhiễm type 16, vẫn cần tiêm vaccine phòng HPV. Lý do, HPV có khoảng 200 type khác nhau. Không có khả năng một người nhiễm hết tất cả các chủng này. Việc quan hệ tình dục cũng sẽ diễn ra rất nhiều lần sau đó nên bạn cần tiêm để phòng lây nhiễm HPV. Cần lưu ý, việc tiêm phòng vaccine không có tác dụng bảo vệ cơ thể hoặc điều trị HPV khi đã nhiễm, song có tác dụng phòng nhiễm HPV cho những lần sau.
Hiệu quả bảo vệ của vaccine lên tới hơn 90% khi tiêm đủ, đúng phác đồ. Vaccine không phân biệt đã từng quan hệ tình dục, sinh con hay chưa. Do đó, bạn 30 tuổi vẫn có thể tiêm được và nên tiêm càng sớm càng tốt khi còn trong độ tuổi chỉ định.
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa HPV, giúp phòng sùi mào gà và các bệnh như ung thư cổ tử cung, âm hộ,âm đạo, hầu họng, hậu môn do các type HPV gây ra.Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type virus phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18, tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi. Nữ giới từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 14 đến 26 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Còn vaccine Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, phòng 9 type virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, tiêm cho cả nam và nữ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn não mô cầu có trong dịch tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sẽ nhiễm vi khuẩn. Vi khuẩn cũng có thể bám vào các vật dụng như ly uống nước, chén, bát, lây nhiễm khi sử dụng chung.
Nguồn bệnh não mô cầu còn có thể đến từ người lành mang trùng (người mang vi khuẩn nhưng không biểu hiện triệu chứng). Ở những người này, vi khuẩn cư trú tại vùng mũi, họng và chờ cơ hội gây bệnh khi sức đề kháng giảm hoặc khi gặp điều kiện thuận lợi như mắc các bệnh gây suy giảm miễn dịch, hút thuốc lá... Trong cộng đồng, tỷ lệ người lành mang trùng chiếm tỷ lệ 5-25%. Tỷ lệ này cao hơn khi có các vụ dịch, đồng thời là nguồn lây khó kiểm soát.
Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...
Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm A, B, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Mẹ bạn năm nay 60 tuổi nằm trong độ tuổi tiêm của hai vaccine não mô cầu MenQuafi và Nimenrix. Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu. Ngoài vaccine, bác nên phòng não mô cầu bằng giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, đeo khẩu trang nơi đông người, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng và không dùng chung vật dụng cá nhân.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus cúm gây ra triệu chứng sốt, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau nhức mỏi người, nôn, tiêu chảy... Trẻ nhỏ mắc cúm nếu không điều trị đúng dễ gây biến chứng viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng, tử vong... Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là cách giúp trẻ phòng cúm hiệu quả.
Hiện Việt Nam có 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/H3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi.
Hai con bạn 3 và 5 tuổi, nếu trước đó chưa tiêm vaccine cúm cần tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, sau đó tiêm một mũi nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của WHO. Lý do là virus cúm liên tục biến đổi, thay đổi cấu trúc kháng nguyên, vaccine cúm được cập nhật mỗi năm phù hợp với chủng cúm đang lưu hành.
Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm giúp giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt ở những người có miễn dịch kém, bệnh lý mạn tính. Sau tiêm vaccine cúm không phát huy tác dụng ngay tức thì, mà cần 2-3 tuần để tạo kháng thể bảo vệ. Do đó, ngay bây giờ bạn nên đưa con đi tiêm vaccine cúm để con kịp tạo kháng thể bảo vệ trong dịp Tết Nguyên đán.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên phòng cúm cho con bằng cách dạy trẻ rửa tay với xà phòng, mang khẩu trang khi ra đường, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và nâng cao thể trạng bằng thường xuyên vận động.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn uốn ván có nhiều ngoài môi trường đất cát, bùn đất, xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở dù rất nhỏ. Công việc thu mua ve chai thường xuyên tiếp xúc với các vật dụng phế thải như đinh, sắt vụn, đồ phế thải, sắt thép, đồ dùng đã cũ và hư hỏng... dễ khiến mẹ bạn có vết thương chảy máu, rách da, xước da. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn uốn ván xâm nhập vào cơ thể, nhất là các vết thương hoại tử, nhiễm bẩn, yếm khí.
Khi xâm nhập vào cơ thể, nha bào uốn ván phóng thích độc tố đến hệ thần kinh, nguy cơ tử vong 10-90% hoặc để lại nhiều di chứng như rối loạn thần kinh thực vật, nhiễm trùng cơ hội, viêm phổi, teo cơ, cứng khớp...
Vaccine uốn ván có hiệu quả phòng bệnh lên đến 95% khi tiêm đủ liều, đúng lịch. Do đó, mẹ bạn nên phòng ngừa uốn ván bằng vaccine trước khi có vết thương, nhằm giúp đảm bảo sức khỏe và phòng nguy cơ mắc bệnh, chịu di chứng do uốn ván trong tương lai.
Hiện Việt Nam có các loại vaccine phòng uốn ván gồm vaccine uốn ván đơn và phối hợp như 5 trong 1; 6 trong 1; 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt; 3 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván; 2 trong 1 phòng bạch hầu, uốn ván. Vaccine có thể tiêm chủ động hoặc tiêm khi có vết thương để chống phơi nhiễm.
Mẹ bạn có thể tiêm vaccine uốn ván đơn hoặc phối hợp như 3 trong 1, 2 trong 1. Lịch tiêm gồm ba mũi, trong đó mũi 2 cách mũi 1 một tháng và mũi 3 cách mũi thứ 2 sáu tháng. Khi hoàn thành các mũi vaccine uốn ván dự phòng, khi vết thương mẹ bạn chỉ cần tiêm nhắc một liều vaccine, không cần dùng Globulin miễn dịch (TIG) hoặc huyết thanh uốn ván (SAT).
Ngoài ra, mẹ bạn cần phòng ngừa uốn ván bằng cách mang đồ bảo hộ như găng tay, ủng, quần áo dài, nón bảo hộ... đầy đủ khi đi làm việc.
Khi không may xảy ra vết thương, bác cần xử trí theo 4 bước gồm: Rửa dưới vòi nước sạch để loại bỏ các chất bẩn, dị vật; Rửa lại với xà phòng; Không băng kín vết thương, không đắp các loại lá, bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc; đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm vaccine và huyết thanh kháng uốn ván càng sớm càng tốt kể từ khi bị thương.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Từ ngày 23/12/2025, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, kháng thể đơn dòng RSV được gần 260 trung tâm VNVC triển khai trên toàn quốc cho trẻ đến 24 tháng tuổi.
Kháng thể đơn dòng RSV chứa kháng thể đã được sản xuất sẵn trong phòng thí nghiệm, trẻ tiêm vào cơ thể sẽ cung cấp ngay khả năng bảo vệ mà không cần chờ cơ thể tự tạo ra.
Kháng thể do Tập đoàn Sanofi, Pháp đưa về Việt Nam, có hiệu quả bảo vệ 5-6 tháng, giảm hơn 82% nguy cơ nhập viện do viêm phổi, viêm tiểu phế quản do RSV. Trẻ từ 1 ngày tuổi đến 12 tháng tuổi tiêm một mũi, liều lượng căn cứ theo cân nặng. Trẻ dưới 5kg tiêm 0,5 ml, còn trẻ từ 5kg trở lên tiêm 1 ml. Trẻ trên 12-24 tháng tuổi nguy cơ cao mắc RSV phác đồ hai mũi, mỗi mũi 1 ml ở hai vị trí khác nhau trong một ngày.
Con bạn 16 tháng tuổi, nặng 10kg sẽ tiêm hai mũi, mỗi mũi 1 ml ở hai chi khác nhau. Trước khi tiêm kháng thể đơn dòng RSV, trẻ cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ để đánh giá sức khỏe. Bạn cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình sức khỏe của con, trẻ có đang mắc bệnh gì, sử dụng loại thuốc nào không... để bác sĩ đánh giá kỹ, quyết định mũi tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Việt Nam có 5 loại vaccine phế cầu, gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23, giúp phòng các chủng phế cầu gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.
Con bạn 5 tuổi nằm trong độ tuổi có thể tiêm 5 vaccine phế cầu này. Mỗi loại có phạm vi phòng bệnh với các chủng vi khuẩn phế cầu gây bệnh khác nhau. Trường hợp trẻ tiêm phế cầu 10, hoặc phế cầu 13, hoặc phế cầu 15 thì sau khi hoàn thành lịch tiêm có thể tiếp tục tiêm bổ sung vaccine phế cầu 20 hoặc phế cầu 23 nhằm mở rộng khả năng bao phủ các chủng phế cầu nguy hiểm khác không có trong vaccine phế cầu trước, đồng thời củng cố kháng thể bảo vệ đối với các chủng có trong vaccine trước đó.
Bạn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám sàng lọc kỹ, đánh giá tình hình sức khỏe trước tiêm. Bạn nên cung cấp đầy đủ tình hình sức khỏe của con, như: có đang sử dụng thuốc gì không để bác sĩ đánh giá kỹ, quyết định mũi tiêm cho trẻ phù hợp.
Phế cầu là tác nhân phổ biến nhất gây viêm phổi đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm toàn cầu có khoảng 1,6 triệu người tử vong bởi các bệnh do phế cầu, trong đó, khoảng 1 triệu ca là trẻ dưới 5 tuổi. 30-50% trẻ sống sót sau viêm màng não do phế cầu phải chịu nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Đối với vaccine phòng bệnh do não mô cầu, hiện Việt Nam có 5 loại, bao gồm:
3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W:
Nimenrix và Menquadfi tiêm sớm nhất cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn không giới hạn độ tuổi.
Menactra tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi.
Vaccine VA-Mengoc-BC phòng nhóm B và C, dành cho trẻ từ 6 tháng trở lên và người lớn đến 45 tuổi;
Vaccine Bexsero là vaccine thế hệ mới phòng nhóm B, dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến 50 tuổi.
Các vaccine này không có tác dụng phòng ngừa chéo, mỗi người cần tiêm kết hợp các vaccine để được bảo vệ toàn diện và hiệu quả trước các nhóm huyết thanh. Bạn nên đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại vaccine phù hợp.
Vi khuẩn não mô cầu thường trú ở vùng hầu họng, lây lan qua đường hô hấp do hít phải dịch mũi họng của người bệnh hoặc người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng bệnh, còn gọi là người lành mang trùng. Mầm bệnh cũng có thể lây lan khi vô tình chạm tay vào bề mặt cứng có chứa khuẩn như mặt bàn, tay nắm cửa, hoặc sử dụng chung đồ cá nhân như điện thoại, ly uống nước, son môi; thực hiện hành vi ôm hôn thân mật.
Trong cộng đồng, tỷ lệ người lành mang vi khuẩn não mô cầu có thể lên đến 20%, cao hơn trong vùng có dịch. Đây là nguồn lây nhiễm âm thầm, gây nguy hiểm cho các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh lý nền.
Những biểu hiện ban đầu của bệnh thường không điển hình như sốt, ho, đau họng, đau đầu, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường, gây chậm trễ điều trị dẫn đến hậu quả nặng nề.
Vi khuẩn não mô cầu gây hai thể bệnh chính là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, hoặc có thể kết hợp cả hai. Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên tới 50% nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời và 15% ngay cả khi được phát hiện và điều trị tích cực. Riêng thể bệnh nhiễm trùng huyết tối cấp, người bệnh có thể tử vong trong chưa đầy 24 giờ kể từ khởi phát triệu chứng. Trường hợp sống sót sau nhiễm não mô cầu, người bệnh cũng có nguy cơ bị di chứng suốt đời như cụt chi, liệt, điếc, mù.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Theo thông tin từ chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, từ năm 2026-2028, vaccine HPV được ưu tiên thí điểm triển khai 4 tỉnh Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Gia đình bạn ở Nghệ An, không thuộc 4 địa phương trên, bạn có thể tiêm ngừa vaccine HPV trong tiêm chủng dịch vụ cho bé.
Hiện tiêm chủng dịch vụ đang sử dụng hai loại vaccine phòng HPV. Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type virus phổ biến gồm: 6, 11, 16 và 18, tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, từ 14 tuổi đến 26 tuổi cần tiêm ba mũi trong 6 tháng. Vaccine Gardasil 9 giúp phòng thêm 5 chủng nguy cơ cao so với Gardasil như: 31, 33, 45, 52 và 58. Đây là vaccine thế hệ mới, tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Trẻ em từ 9-14 tuổi được đánh giá là độ tuổi vàng để tiêm ngừa phòng HPV, bởi hệ miễn dịch của trẻ đáp ứng tốt nhất, có khả năng phòng bệnh từ trước khi có nguy cơ tiếp xúc với virus HPV, giảm thiểu rủi ro mắc. Vì vậy, phụ huynh nên chủ động đưa con đi tiêm ngừa sớm để được bảo vệ hiệu quả, đồng thời giúp tiết kiệm chi phí.
Khi được tiêm đủ liều, đúng lịch, vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% trước các bệnh ung thư và sùi mào gà do HPV.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Phế cầu là vi khuẩn thường trú ở vùng hầu họng. Trong nhiều trường hợp, chúng nằm im không gây bệnh, còn được gọi là người lành mang trùng, song vẫn có thể lây nhiễm cho những người xung quanh. Khi gặp điều kiện thuận lợi như suy giảm hệ miễn dịch hoặc viêm đường hô hấp, vi khuẩn sẽ nhân cơ hội tấn công gây các bệnh từ nhẹ đến nặng như viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết...
Phế cầu là tác nhân phổ biến nhất gây viêm phổi đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm toàn cầu có khoảng 1,6 triệu người tử vong bởi các bệnh do phế cầu, trong đó, khoảng 1 triệu ca là trẻ dưới 5 tuổi. 30-50% trẻ sống sót sau viêm màng não do phế cầu phải chịu nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ.
Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 100 type huyết thanh phế cầu khuẩn. Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã cấp phép 5 loại vaccine phòng bệnh. Bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23.
Bé nhà bạn đã hoàn thành lịch tiêm vaccine phế cầu 13, có thể tiếp tục tiêm bổ sung vaccine phế cầu 20 hoặc phế cầu 23 nhằm mở rộng khả năng bao phủ các chủng phế cầu nguy hiểm khác không có trong vaccine phế cầu 13, đồng thời củng cố kháng thể bảo vệ đối với các chủng có trong vaccine trước đó.
Mỗi loại vaccine có ưu điểm riêng, bạn có thể đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ trực tiếp tư vấn và chỉ định lịch tiêm phù hợp cho bé.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khoẻ!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Dengue gây ra, lây từ người sang người qua vết đốt của muỗi vằn cái. Bệnh thường có biểu hiện là sốt cao đột ngột, đau đầu, đặc biệt là đau sau hốc mắt, đau họng, đau cơ khớp, mệt mỏi. Ở giai đoạn hạ sốt hoặc hết sốt, người bệnh có nguy cơ bị biến chứng và nguy kịch nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Những biến chứng nguy hiểm của sốt xuất huyết bao gồm: xuất huyết, sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan, thận, suy đa cơ quan, tràn dịch màng phổi, suy hô hấp...
Năm 2025, số ca mắc sốt xuất huyết tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái, với 181.237 trường hợp mắc; số ca tử vong cũng cao hơn 17 người, với 43 ca.
Bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng do sốt xuất huyết. Song, với người bệnh mắc đái tháo đường khi mắc sốt xuất huyết còn dễ biến chứng nặng do tiểu cầu hạ sâu, sức đề kháng kém cùng nguy cơ bội nhiễm các bệnh khác trong quá trình điều trị.
Hiện nay, vaccine sốt xuất huyết Qdenga của Hãng Takeda (Nhật Bản) sản xuất tại Đức có thể phòng cả 4 type huyết thanh virus gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, hiệu quả phòng bệnh lên đến 80% và giảm nguy cơ nhập viện lên đến 90%.
Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng, dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Phụ nữ cần hoàn thành lịch tiêm trước khi có thai tối thiểu một tháng.
Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất và theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có thể tiêm đồng thời vaccine Qdenga với các vaccine khác như vaccine bất hoạt, vaccine tiểu đơn vị hay vaccine công nghệ mRNA. Vì vậy, bác hoàn toàn có thể tiêm chung vaccine sốt xuất huyết và cúm mùa trong một lần đi tiêm.
Bên cạnh tiêm ngừa, bác cũng nên dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, thoáng đãng, quét dọn, đổ bỏ nước thừa đọng trong chai lọ, vũng nước xung quanh nhà; giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đeo khẩu trang khi tới nơi đông người để phòng bệnh lây qua đường hô hấp.
Cảm ơn câu hỏi của bác.
Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu do virus Varicella zoster gây ra, dễ lây qua đường hô hấp, khi người chưa có kháng thể với thủy đậu hít phải dịch tiết mũi họng có chứa virus từ người bệnh hoặc chạm phải dịch từ nốt phỏng thủy đậu. Mẹ bầu mắc thủy đậu trong thai kỳ, trẻ sinh ra có nguy cơ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh. Đặc biệt, virus còn có thể tồn tại tới vài ngày trong vẩy thủy đậu sau khi bong ra khỏi cơ thể.
Bệnh thủy đậu thường lây từ 1-2 ngày trước khi phát ban và trong vòng 5 ngày sau khi xuất hiện nốt bọng nước đầu tiên, song, những triệu chứng ban đầu của bệnh thường không điển hình như: mệt mỏi, nhức đầu, sốt nhẹ, chảy nước mũi, đau họng có thể nhầm lẫn với cảm cúm khiến phụ huynh chủ quan.
Học sinh là nhóm tuổi còn vô tư, đặc biệt là các cấp nhỏ như mầm non, tiểu học, nhiều bé chưa có ý thức tự giữ gìn vệ sinh cá nhân để phòng bệnh. Trẻ cũng thường tụ tập để chơi đùa, học bài nhóm, tranh luận… dễ khiến virus lây lan trong không gian kín. Trên thực tế, năm 2025, nước ta cũng đã ghi nhận các ổ dịch thủy đậu trong trường học.
Trường học của con bạn đã có ca thủy đậu, nếu bé chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa tiêm chủng, bạn nên sớm cho con tiêm vaccine thủy đậu để phòng bệnh. Nếu con bạn đã tiếp xúc với bạn học mắc thủy đậu, tiêm vaccine trong vòng 72 giờ đầu sẽ giúp sinh kháng thể kịp thời giảm biến chứng nặng.
Việt Nam hiện có 2 loại vaccine thủy đậu mũi đơn và vaccine 4 trong 1 phòng thêm các bệnh sởi, quai bị, rubella. Lịch tiêm gồm hai mũi, khoảng cách tùy theo loại vaccine. Tiêm đủ 2 mũi vaccine, hiệu quả phòng bệnh lên đến 98%.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên hướng dẫn cho trẻ cách giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ bằng cách rửa tay thường xuyên với nước và xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, tránh tiếp xúc với người có dấu hiệu ho, sốt, phát ban; bổ sung dinh dưỡng phù hợp độ tuổi và thể trạng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!