Bác sĩ Tô Thị Hồng Nhung, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết trong thai kỳ, hormone progesterone tăng cao làm giãn cơ trơn, trong đó có cơ ruột, khiến nhu động ruột chậm lại, gây táo bón. Tử cung lớn chèn ép lên một số dây thần kinh, thu hẹp không gian đường tiêu hóa.

Một số người bổ sung nhiều sắt, canxi, làm thay đổi hệ vi sinh trong ruột khiến quá trình tiêu hóa chậm lại. Chế độ ăn thiếu chất xơ, thai phụ uống không đủ nước, ít vận động, nhịn đi vệ sinh thường xuyên cũng gây táo bón. Bác sĩ Nhung hướng dẫn mẹ bầu những cách dưới đây để giảm tình trạng này.

Tăng cường thực phẩm giàu chất xơ

Mẹ bầu nên bổ sung khoảng 28-34 g chất xơ mỗi ngày từ rau xanh đậm (mồng tơi, rau dền, bông cải xanh, cải bó xôi), trái cây tươi (đu đủ, cam, bưởi, lê, táo, thanh long, chuối), các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn.

Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày

Nước giúp làm mềm phân và hỗ trợ chất xơ phát huy tác dụng. Chia lượng nước đều trong ngày, tránh uống dồn vào buổi tối để không ảnh hưởng giấc ngủ. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung nước canh, nước ép trái cây tươi không đường, sữa phù hợp cho thai kỳ. Hạn chế tiêu thụ thực phẩm gây táo bón như cà phê, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, chocolate...

Bổ sung thực phẩm giàu lợi khuẩn

Nhóm thực phẩm giàu lợi khuẩn probiotic như sữa chua, các sản phẩm lên men có thể duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, chúng hỗ trợ tiêu hóa, giảm viêm ruột, cải thiện sự hấp thụ chất dinh dưỡng, giảm táo bón. Tuy nhiên, thai phụ lưu ý dùng thực phẩm lên men với lượng vừa phải.

Vận động nhẹ nhàng

Vận động đều đặn khoảng 20-30 phút với các bài tập yoga, kéo giãn nhẹ, đi bộ giúp kích thích nhu động ruột. Nếu thai phụ làm việc văn phòng hoặc phải ngồi nhiều thì nên đứng dậy đi lại, thay đổi tư thế sau mỗi 1-2 giờ.

Tránh nhịn đi vệ sinh

Thời điểm buổi sáng sau khi thức dậy hoặc sau bữa ăn là lúc nhu động ruột hoạt động mạnh, thích hợp để tạo thói quen đi vệ sinh. Khi đi đại tiện, nên giữ tâm lý thoải mái, không rặn mạnh để tránh nguy cơ mắc bệnh trĩ và nứt hậu môn.

Massage bụng nhẹ nhàng

Massage bụng theo chiều kim đồng hồ, tắm nước ấm, giữ tinh thần thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc cũng cải thiện chức năng tiêu hóa. Căng thẳng, lo âu kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ruột, khiến táo bón nặng.

Ngưng dùng thuốc bổ sung sắt hoặc canxi theo tư vấn bác sĩ

Trong trường hợp táo bón liên quan đến bổ sung các vi chất này, thai phụ nên dừng. Bác sĩ có thể điều chỉnh liều, đổi sang loại dễ hấp thu hơn hoặc hướng dẫn cách uống phù hợp. Việc tự ý bỏ các loại thuốc, sản phẩm bổ sung vi chất có thể gây thiếu máu hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Bác sĩ Nhung lưu ý thai phụ không tự ý thụt hậu môn hay sử dụng các loại thuốc nhuận tràng vì có thể kích thích gây co bóp tử cung, ảnh hưởng xấu đến thai nhi. Phụ nữ đang mang thai bị táo bón hai tuần, kèm buồn nôn, đau bụng nên đi khám để bác sĩ tư vấn cách điều trị.

Trịnh Mai