Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân phổ biến hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, với khoảng 70% em bé nhiễm RSV trong năm đầu đời. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc điểm đường thở nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khi bị nhiễm RSV, tình trạng bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng nhanh, dẫn đến suy hô hấp nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm có khoảng 3,6 triệu ca nhập viện và khoảng 100.000 ca tử vong do RSV ở trẻ em dưới năm tuổi trên toàn cầu. Nhiều nghiên cứu cho thấy, hơn 70% trẻ nhập viện do RSV thuộc nhóm sinh đủ tháng, tiền sử khỏe mạnh.

Việt Nam hiện đã có hai phương pháp phòng ngừa RSV hiệu quả cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bằng cách tiêm vaccine RSV của Pfizer cho người mẹ trong quá trình mang thai từ tuần 24-36 của thai kỳ hoặc tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV (Nirsevimab) do Sanofi đưa về Việt Nam cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến đủ 24 tháng tuổi.

Cả hai phương pháp đều đạt hiệu quả cao, giúp bảo vệ trẻ suốt mùa RSV thường kéo dài 5-6 tháng. Tuy nhiên, trong trường hợp người mẹ chưa tiêm ngừa khi mang thai, tiêm ngoài thời gian 24-36 tuần thai kỳ hoặc từ thời điểm tiêm đến lúc sinh chưa đủ tối thiểu hai tuần, khi sinh ra, trẻ cần được tiêm kháng thể đơn dòng RSV để bảo vệ trước các bệnh lý nguy hiểm do RSV.

Trẻ sơ sinh đến dưới 12 tháng tuổi tiêm một mũi, liều lượng tùy theo cân nặng, trẻ từ 12 tháng đến 24 tháng tuổi có nguy cơ cao mắc RSV tiêm hai mũi ở hai vị trí khác nhau trong cùng một ngày.

Con bạn 6 tháng tuổi, hoàn toàn có thể tiêm ngừa kháng thể đơn dòng RSV, bạn nên đưa con đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn cụ thể, có thể tiêm kết hợp với một số vaccine khác giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức đi lại.

Sau khi tiêm, trẻ cần được theo dõi kỹ các dấu hiệu phản ứng (nếu có), vì vậy, bạn nên tuân thủ quy định tiêm chủng theo hướng dẫn, ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút và theo dõi trẻ ở nhà trong 48 giờ sau tiêm. Phản ứng nghiêm trọng sau khi tiêm kháng thể đơn dòng Nirsevimab rất hiếm gặp. Song, nếu trẻ nổi mề đay, khó thở, tím tái hoặc co thắt cơ, phụ huynh cần báo ngay với nhân viên y tế hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín gần nhất để được hỗ trợ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Mụn cóc sinh dục còn gọi là sùi mào gà, là bệnh truyền nhiễm do Human Papilloma virus (HPV) gây ra, chủ yếu là HPV type 6 và 11, chiếm tới 90% ca bệnh. Nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ tái phát sùi mào gà tại vị trí đã nhiễm bệnh trước đó lên tới 44,3%, có thể tái phát tới 10 lần trong chưa đầy 5 năm.

Bên cạnh type 6 và 11 gây mụn cóc sinh dục, ít nhất 15 type HPV nguy cơ cao có thể gây nhiều bệnh ung thư như cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm hộ, âm đạo... đặc biệt là hai type 16 và 18.

Vì vậy, dù đã từng mắc mụn cóc sinh dục, bạn vẫn nên tiêm vaccine để phòng tái nhiễm và phòng ngừa các type khác có trong thành phần vaccine.

Việt Nam hiện có hai loại vaccine phòng HPV. Trong đó, Gardasil phòng 4 type 6, 11, 16 và 18, dành cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi.

Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, mở rộng phòng ngừa thêm 5 type so với Gardasil là 31, 33, 45, 52 và 58, dành cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Tiêm vaccine đầy đủ, hiệu quả phòng ngừa lên đến hơn 90% các bệnh ung thư và sùi mào gà do các type virus có trong vaccine.

Ngoài ra, bạn nên giữ lối sống lành mạnh, đảm bảo dinh dưỡng, thể dục thể thao vừa sức, không nên thức khuya, tránh stress… để giữ hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Tại Việt Nam, có ba bệnh truyền nhiễm lây qua muỗi đã có vaccine phòng ngừa là bệnh sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản và sốt vàng.

Trong đó, bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue, lây từ người sang người qua vết đốt của muỗi vằn cái. Có 4 type huyết thanh virus gây bệnh là Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Với tốc độ đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu, bệnh sốt xuất huyết đang xuất hiện quanh năm và khắp các vùng miền chứ không chỉ tập trung vào mùa mưa và ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và ven biển miền Trung như trước. Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nặng như sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan, thận cấp, suy hô hấp, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết... Mỗi năm, nước ta ghi nhận khoảng 100.000 ca mắc sốt xuất huyết và hàng chục ca tử vong.

Vaccine sốt xuất huyết được sử dụng cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau 3 tháng, riêng phụ nữ dự định mang thai cần hoàn thành phác đồ tiếu thiểu một tháng trước khi mang thai. Bệnh vẫn có thể tái nhiễm, nguy cơ lần sau nặng hơn lần đầu. Người đã mắc bệnh vẫn cần tiêm vaccine khi sức khỏe ổn định sau khoảng 6 tháng.

Với viêm não Nhật Bản, đây là bệnh do virus viêm não Nhật Bản gây ra, lây từ động vật sang người qua vết đốt của muỗi Culex, chủ yếu từ các loài gia súc như lợn, trâu bò, ngựa hoặc các loài chim hoang dã.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh viêm não Nhật Bản có tỷ lệ tử vong lên tới 30%. 30-50% người sống sót bị di chứng thần kinh, nhận thức và hành vi vĩnh viễn.

Nghiên cứu dựa trên dữ liệu của 260 bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2018-2022. Kết quả, nhóm 5-15 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (65%), phần lớn bệnh nhi sống ở nông thôn (92,7%).

Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản cho trẻ em và người lớn, bao gồm: Jevax (Việt Nam) có trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng và tiêm chủng dịch vụ, tiêm từ 12 tháng tuổi; Jeev (Ấn Độ) tiêm từ 12 tháng tuổi và Imojev (Thái Lan) tiêm từ 9 tháng tuổi chỉ có trong tiêm chủng dịch vụ. Tùy vào lịch sử tiêm chủng của mỗi người, bác sĩ sẽ tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp.

Lưu ý, riêng vaccine Jevax cần tiêm ba mũi cơ bản, sau đó tiêm nhắc sau mỗi ba năm để bổ sung kháng thể bảo vệ. Vaccine Jeev cần tiêm hai mũi cơ bản, cách nhau tối thiếu một tháng, tiêm nhắc lại khi có dịch hoặc chuẩn bị đi vào vùng dịch. Vaccine Imojev không cần tiêm nhắc lại sau khi đã hoàn thành đủ phác đồ.

Còn bệnh sốt vàng gây xuất huyết niêm mạc, chảy máu cam, máu mũi, đi ngoài phân đen, tổn thương phủ tạng, suy gan thận, trụy tim mạch. Tỷ lệ tử vong ở thể nặng 20% tới 50%. Vaccine sốt vàng được khuyến cáo cho người đi đến các vùng lưu hành dịch như châu Mỹ và châu Phi. Vaccine có lịch tiêm 1 mũi dành cho người từ 9 tháng tuổi đến 60 tuổi.

Bạn nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa, tiêm bổ sung các mũi vaccine để kịp thời bảo vệ bé.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Ở người cao tuổi, cùng với tuổi tác, bệnh lý mạn tính như tiểu đường, huyết áp là những nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy giảm, tăng nguy cơ mắc và biến chứng khi bị các tác nhân virus, vi khuẩn bên ngoài tấn công, phổ biến hàng đầu là cúm, phế cầu.

Người bệnh tiểu đường mắc cúm có nguy cơ tử vong cao gấp 3 lần, nguy cơ nhập viện do các biến chứng liên quan đến cúm cao gấp 6 lần, tỷ lệ viêm phổi cao hơn 7,4 lần và tỷ lệ nhiễm trùng huyết cao hơn 5,7 lần so với người bình thường.

Theo nghiên cứu, người có 2 bệnh lý mạn tính khi nhiễm phế cầu khuẩn có nguy cơ bị viêm phổi cao gấp 6,2 lần so với người bình thường.

Chính vì vậy, bố của bạn thuộc nhóm nguy cơ cao mắc và biến chứng nặng do cúm, phế cầu, nên chủ động tiêm ngừa để dự phòng bệnh. Bạn nên đưa ông đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám, khi đi nên mang theo những giấy tờ khám bệnh, đơn thuốc đang uống nếu có và cung cấp trung thực để được bác sĩ khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, nếu ổn định có thể tiêm ngừa.

Hai loại vaccine này cũng có thể tiêm chủng trong một buổi, giúp thuận tiện cho người dân, hiệu quả sinh miễn dịch bảo vệ sớm, tiết kiệm thời gian, công sức.

Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine cúm và phế cầu.

Trong đó, vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Vaccine cúm hiện nay là vaccine bất hoạt, an toàn cho cả trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền và phụ nữ mang thai. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm vaccine cần tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi, sau đó tiêm nhắc định kỳ hàng năm.

Vaccine phế cầu có 5 loại, bao gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm cụ thể tùy theo độ tuổi, loại vaccine và lịch sử chủng ngừa.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis thường trú ở vùng hầu họng gây ra, có thể dẫn đến các thể lâm sàng nguy hiểm như: viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh phổ biến nhất. Bệnh có biểu hiện ban đầu tương tự cúm như sốt, đau đầu, đau họng, song diễn tiến nặng nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong chưa đầy 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Trường hợp sống sót, người bệnh có nguy cơ gặp di chứng suốt đời như liệt, điếc, mù lòa, cụt chi…

Vi khuẩn não mô cầu dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc. Đặc biệt, đối với não mô cầu, tỷ lệ người lành mang trùng trong cộng đồng từ 5-25%, cao hơn ở vùng có dịch, là nguồn lây âm thầm và nguy hiểm cho trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền.

Hiện các nhà khoa học đã tìm thấy ít nhất 13 nhóm huyết thanh não mô cầu, trong đó, 5 nhóm A, B, C, W-135, X và Y gây bệnh phổ biến đã có vaccine phòng ngừa tại Việt Nam gồm:

Bexsero (Italy): Phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến người lớn 50 tuổi.

VA-Mengoc-BC (Cuba): Phòng nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đến người lớn 45 tuổi.

3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm ACYW-135:

Menactra (Mỹ): Cộng hợp tứ giá, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.

MenQuadfi (Mỹ): Thế hệ mới, dùng cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.

Nimenrix (Bỉ): Tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.

Bác năm nay 62 tuổi, có 2 loại vaccine có thể tiêm ngừa để phòng bệnh gồm MenQuadfi và Nimenrix. Bác nên sắp xếp thời gian đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám và chỉ định tiêm ngừa.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!