Phơi nắng có giúp hết đau nhức xương khớp?

Nhiều người cho rằng nằm phơi nắng chữa đau xương khớp. Tôi bị viêm khớp, phơi nắng có hiệu quả không và làm thế nào đảm bảo an toàn? (Thảo Trần, TP HCM)

Trả lời:

Phơi nắng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, góp phần duy trì sức khỏe xương nhưng không thể trực tiếp chữa đau nhức hoặc phục hồi tổn thương xương khớp.

Ánh nắng mặt trời chứa các tia cực tím (UV), chủ yếu gồm UVA và UVB. Trong đó, tia UVB có vai trò kích thích quá trình tổng hợp vitamin D3 tại da. Vitamin D sau khi được hoạt hóa trong cơ thể giúp tăng hấp thu canxi và phospho tại ruột, góp phần duy trì quá trình khoáng hóa xương và chức năng cơ bình thường. Thiếu vitamin D kéo dài có thể gây giảm khoáng hóa xương, đau xương và yếu cơ.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc phơi nắng có thể giúp chữa thoái hóa khớp, viêm khớp, thoát vị đĩa đệm, loãng xương hoặc nhiều bệnh mạn tính khác như một số thông tin được chia sẻ trên mạng xã hội thời gian gần đây.

Một số người bệnh có thể cảm thấy dễ chịu, bớt căng cứng cơ hoặc giảm cảm giác đau nhức sau khi tiếp xúc với ánh nắng ấm. Đây chủ yếu là cảm nhận tạm thời, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy phơi nắng thông thường có thể trực tiếp làm giảm tình trạng viêm khớp, tái tạo sụn khớp hoặc phục hồi các tổn thương ở xương và đĩa đệm. Do đó, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc hoặc thay thế các phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định bằng việc phơi nắng.

Khả năng tổng hợp vitamin D từ ánh nắng còn tùy thuộc độ tuổi, màu da và cường độ tia UV. Phơi nắng quá lâu không làm tăng vitamin D mà còn gây hại cho da. Tiếp xúc quá mức với tia UVB có thể gây bỏng nắng, đỏ da, phồng rộp và tổn thương tế bào da. Trong khi đó, tia UVA có khả năng xuyên sâu hơn vào da, góp phần gây lão hóa da, hình thành nếp nhăn và tăng sắc tố. Cả UVA và UVB đều có thể gây tổn thương DNA, tăng nguy cơ ung thư da khi tiếp xúc quá mức và kéo dài.

Ở ngoài trời nắng trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức do nóng và say nắng, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý tim mạch.

Không có thời gian phơi nắng an toàn cố định cho mọi người. Mọi người nên vận động ngoài trời vào sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh nắng gắt, nhất là khoảng 10-16h. Khi chỉ số UV từ 3 trở lên, cần tìm bóng râm, đội mũ, mặc quần áo che chắn, đeo kính chống UV và dùng kem chống nắng phổ rộng SPF từ 30 trở lên.

Người mắc bệnh lupus ban đỏ, có tiền sử ung thư da hoặc đang dùng thuốc gây nhạy cảm ánh sáng (như doxycycline, một số thuốc chống viêm, lợi tiểu và isotretinoin) cần đặc biệt thận trọng. Người có nguy cơ thiếu vitamin D nên tham khảo bác sĩ về chế độ ăn, xét nghiệm khi cần và bổ sung vitamin D theo chỉ định.

Để bảo vệ sức khỏe xương khớp, chị cần duy trì vận động phù hợp, chế độ dinh dưỡng đầy đủ canxi và vitamin D, đồng thời đi khám khi có triệu chứng đau nhức xương khớp kéo dài, sưng khớp hoặc hạn chế vận động.

ThS.BS Nguyễn Thị Thùy Linh,
khoa Nội Cơ xương khớp,
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM