Trả lời:

Khó thở khi nằm (orthopnea) là tình trạng người bệnh cảm thấy khó thở ở tư thế nằm, nhưng giảm khi ngồi dậy hoặc đứng. Đây không phải là một bệnh riêng biệt mà là một triệu chứng cảnh báo nhiều bệnh lý liên quan đến tim hoặc phổi.

Khi chuyển từ tư thế đứng hoặc ngồi sang nằm, máu từ các tĩnh mạch ở chân và phần dưới cơ thể trở về phổi nhiều hơn, làm tăng thể tích tuần hoàn trong lồng ngực. Ở người có hệ hô hấp khỏe mạnh, cơ thể vẫn thích nghi với sự thay đổi này. Tuy nhiên, nếu phổi đang có tổn thương hoặc chức năng hô hấp suy giảm, sự gia tăng lưu lượng máu qua phổi có thể khiến người bệnh cảm thấy khó thở.

Khó thở khi nằm có thể gặp trong một số bệnh lý mạn tính của phổi. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đường thở bị viêm và hẹp kéo dài, làm luồng không khí ra vào phổi bị cản trở. Tình trạng này cũng gặp ở người bị hen phế quản. Vào ban đêm hoặc khi nằm nghỉ, đường thở có xu hướng tăng phản ứng co thắt, gây ho, khò khè hoặc khó thở. Vì vậy, nhiều người hen thường có các triệu chứng hô hấp xuất hiện nhiều hơn về đêm hoặc khi nằm ngủ.

Một số bệnh về phổi khác cũng gây khó thở khi nằm như viêm phổi, phù phổi, tăng áp động mạch phổi hoặc tràn dịch màng phổi. Những bệnh lý này làm dịch hoặc áp lực trong phổi tăng lên khiến phổi khó giãn nở và người bệnh cảm thấy hụt hơi khi nằm.

Khó thở khi nằm là triệu chứng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau, không chỉ riêng bệnh hô hấp mà còn liên quan đến bệnh tim mạch. Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo các biểu hiện như ho kéo dài, khò khè, đau tức ngực, mệt mỏi hoặc phù chân, bạn nên đi khám.

Bác sĩ chỉ định các xét nghiệm như chụp X-quang phổi, cắt lớp vi tính lồng ngực, đo chức năng hô hấp, siêu âm tim, điện tim đồ hay xét nghiệm máu để tìm ra nguyên nhân chính xác, có hướng điều trị phù hợp.

Bác sĩ Nguyễn Thạc Dũng
Khoa Hô hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội