Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS.CKI Đỗ Trúc Anh, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.
Hội chứng Dumping hay hội chứng dạ dày rỗng là tình trạng thức ăn di chuyển từ dạ dày đến ruột non và các cơ quan trong hệ tiêu hóa quá nhanh. Hội chứng Dumping có thể xuất hiện ở người từng phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày.
Nguyên nhân
Cơ thể của người mắc hội chứng Dumping giải phóng quá mức peptide-1 giống glucagon làm tăng tiết insulin dẫn đến hạ đường huyết. Tình trạng này xảy ra do dạ dày bị cắt bỏ làm thay đổi quá trình tiêu hóa thức ăn, khiến thức ăn chưa được tiêu hóa trong dạ dày lại đến ruột non.
Lúc này, ruột non giải phóng các hormone vận mạch như serotonin và polypeptide vận mạch đường ruột. Ruột non phải tiêu hóa, hấp thu lượng lớn thức ăn chưa được tiêu hóa qua dạ dày dẫn đến các phản ứng khó chịu như buồn nôn, đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy. Đồng thời, ruột non cũng nhận được một lượng lớn đường, phát ra tín hiệu làm tuyến tụy tiết ra thêm insulin. Phản ứng tiết insulin này khiến lượng đường trong máu giảm nhanh chóng...
Người có nguy cơ mắc hội chứng Dumping bao gồm:
- Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày do ung thư.
- Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày để giảm cân.
- Phẫu thuật môn vị (môn vị là phần nối liền dạ dày với đoạn đầu của ruột non).
- Phẫu thuật thực quản.
- Phẫu thuật cắt dây thần kinh phế vị ở dạ dày.
- Phẫu thuật tạo van chống trào ngược ở trẻ em.
Hội chứng Dumping cũng có thể do các nguyên nhân liên quan đến các bệnh như:
- Tiểu đường.
- Hội chứng nôn theo chu kỳ, nôn kéo dài.
- Rối loạn chức năng tự động.
- Suy tụy ngoại tiết.
- Loét tá tràng.
- Hội chứng Zollinger-Ellison.
- Chứng khó tiêu chức năng.
Triệu chứng
Triệu chứng hạ đường huyết do hội chứng Dumping thường xảy ra khoảng 1-3 giờ sau bữa ăn có nhiều carbohydrate, điển hình như:
- Yếu mệt.
- Bồn chồn.
- Run rẩy.
- Rối loạn nhịp tim.
- Đổ mồ hôi lạnh.
- Mặt đỏ bừng.
![Bơm tiêm tự động được sử dụng cho người bệnh điều trị tiểu đường tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.](https://vcdn1-suckhoe.vnecdn.net/2024/06/04/bo-m-tie-m-tu-do-ng-1717468936-6071-1717469116.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=1qcU1MqUgGI8NEnEl8j7lA)
Bơm tiêm tự động được sử dụng cho người bệnh điều trị tiểu đường tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Điều trị
Người bị hạ đường huyết ở hội chứng Dumping cần được cấp cứu và xử trí kịp thời. Phương pháp điều trị tùy vào tình trạng của người bệnh.
Phần lớn bệnh có thể kiểm soát bằng cách thay đổi chế độ ăn uống. Khi chế độ ăn kiêng không có hiệu quả, bác sĩ chỉ định dùng thuốc làm chậm quá trình tiêu hóa hoặc chậm hấp thu glucose. Một số trường hợp cần được phẫu thuật nếu hai phương pháp trên không đạt hiệu quả.
Phòng ngừa
Để phòng hạ đường huyết do hội chứng Dumping, người bệnh có thể áp dụng các cách ăn uống sau đây:
- Chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa.
- Ăn chậm nhai kỹ.
- Tránh ăn các loại đường đơn, tinh bột tinh chế, sữa.
- Nên ăn tinh bột nguyên cám, nhiều protein, chất béo lành mạnh, chất xơ.
- Nằm ngửa trong 30 phút sau khi ăn.
- Không uống chất lỏng trước hoặc sau ăn 30 phút.
Hội chứng Dumping không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, trường hợp nặng có thể gây sụt cân nhanh chóng, thiếu hụt dinh dưỡng, tiêu chảy dai dẳng, mất nước, rối loạn điện giải, hôn mê...
Người bệnh có các triệu chứng nghi ngờ hội chứng Dumping nên tới bệnh viện để được khám và điều trị kịp thời nhằm tránh các biến chứng có thể xảy ra.
Đinh Tiên
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiểu đường tại đây để bác sĩ giải đáp |