Dùng sóng xung kích phá mảng vôi hóa trong mạch máu tim

TP HCMÔng Trung, 59 tuổi, tái hẹp mạch máu nuôi tim sau một năm đặt stent, được bác sĩ can thiệp thành công bằng công nghệ sóng xung kích phá mảng vôi hóa.

Ông Trung có tiền sử nhồi máu cơ tim, một tháng gần đây thường xuyên đau ngực trái từng cơn, mỗi cơn 5-10 phút rồi giảm, kèm khó thở. BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trưởng khoa Bệnh Tim cấu trúc, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân bị hẹp trong stent 80-90% ở động mạch liên thất trước - nhánh mạch máu chính nuôi tim. Nhánh mạch máu này bị vôi hóa nặng 360 độ, tạo thành vòng vôi như vòng nhẫn ôm trọn mạch máu. Đây là nguyên nhân khiến lòng mạch không thể mở rộng, stent không nở tối ưu, dòng máu chưa được khôi phục hoàn toàn, gây ra các triệu chứng đau ngực và khó thở.

Tái hẹp stent là biến chứng phổ biến sau đặt stent mạch vành, xảy ra khi lòng mạch bị thu hẹp trở lại sau một thời gian được mở rộng bằng stent. So với lần đặt stent đầu, quá trình điều trị cho bệnh nhân tái hẹp trong stent phức tạp hơn. Bác sĩ phải nhờ sự hỗ trợ của các kỹ thuật hiện đại để đánh giá kỹ đoạn mạch trước và sau can thiệp, từ đó chọn stent kích thước chuẩn xác, giảm nguy cơ tái hẹp nhiều lần.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá những mảng vôi hóa nằm sâu trong thành mạch vành là thách thức lớn đối với êkíp. Nếu chỉ sử dụng kỹ thuật thông thường với bóng nong thì không thể đạt được hiệu quả, bệnh nhân phải chấp nhận nguy cơ tái hẹp cao về sau.

Để giảm thiểu nguy cơ này, giáo sư Nhân và êkíp quyết định áp dụng công nghệ phá vôi lòng mạch bằng sóng xung kích (Intravascular Lithotripsy - IVL). Sóng xung kích phát ra từ bóng IVL tác động chính xác lên cấu trúc vôi, làm nứt các mảng vôi hóa ở cả những vị trí hẹp sâu, từ đó mở rộng lòng mạch, tạo điều kiện để stent nở tối ưu - điều mà nhiều phương pháp khác khó đạt được.

Êkíp sử dụng bóng IVL 3.0x15 mm để từ từ phá vỡ mảng vôi hóa bám chặt vào động mạch liên thất trước. Sau 6 chu kỳ sóng, lòng mạch thông thoáng, tạo điều kiện để bác sĩ đặt một stent nối tiếp stent cũ. Kết quả chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT) kiểm tra sau can thiệp cho thấy stent nở tối ưu và máu lưu thông tốt.

Ông Trung giảm triệu chứng đau ngực và khó thở, có thể đi lại sau vài giờ nhờ được luồn ống thông qua động mạch quay ở cổ tay thay cho động mạch đùi, xuất viện sau hai ngày, tiếp tục điều trị nội khoa.

Theo bác sĩ Dương, tái hẹp trong stent thường liên quan đến nhiều yếu tố như đặc điểm mạch máu, mức độ phức tạp của tổn thương, tăng sinh mô bên trong stent hoặc quá trình xơ vữa tiếp diễn. Nếu tái hẹp xảy ra trong năm đầu sau đặt stent có thể do quá trình lành thương và tăng sinh mô sau can thiệp do stent không đúng kích thước. Sau một năm, nếu bệnh nhân bị hẹp trở lại thì nguyên nhân lớn nhất là xơ vữa động mạch.

Theo giáo sư Nhân, kỹ thuật IVL giúp nâng cao đáng kể mức độ an toàn cho người bệnh. IVL có khả năng xử lý hiệu quả các mảng vôi hóa cứng đầu mà không gây tổn thương mô lành, giảm tối đa biến chứng, nguy cơ hẹp trong stent. Để giảm rủi ro tái hẹp mạch vành, người bệnh cần uống thuốc đúng chỉ định, không hút thuốc lá, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ bằng cách duy trì lối sống khoa học, điều trị ổn định các bệnh nền.

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi