Ngoáy mũi là một thói quen tự nhiên. Theo một cuộc khảo sát đăng tải trên Thư viện Y học quốc gia Mỹ, có đến 91% người tham gia cho biết họ thường xuyên ngoáy mũi mỗi ngày. Nhiều người cho rằng hành động như một cách giúp vệ sinh khoang mũi, làm giảm cảm giác khó chịu do rỉ mũi gây ra.
Ngoáy mũi không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể làm tổn thương cho lớp niêm mạc ở mũi và đường hô hấp. Nguyên nhân là do lớp bụi mịn, vi khuẩn xâm nhập qua đường thở, khi đi vào mũi sẽ bị chất nhầy bao bọc, hình thành nên rỉ mũi.
Hành động ngoáy mũi bằng tay có thể làm gia tăng bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp như: cảm lạnh, cúm, Covid-19 hoặc nhiễm khuẩn do tụ cầu vàng. Ngoài ra, việc dùng tay gãi quá mạnh để lấy gỉ mũi sẽ dẫn đến chấn thương niêm mạc hoặc lớp màng trong của mũi, vốn rất mỏng, từ đó gây chảy máu cam, nhiễm trùng. Theo thời gian, các vết xước sẽ hình thành mô sẹo, mang đến rủi ro tắc nghẽn đường thở ở mũi.
Để làm không làm tổn thương đường hô hấp, các chuyên gia khuyến nghị:
Giữ ẩm: Đường mũi bị khô có thể dẫn đến nhiều nước mũi hơn và tăng cảm giác muốn ngoáy mũi. Do đó, việc giữ ẩm đường mũi có thể giúp ngăn ngừa thói quen xấu này. Mọi người có thể sử dụng nước muối sinh lý để nhỏ mũi, uống nhiều nước, rửa mũi bằng nước muối hoặc lắp đặt máy tạo ẩm trong phòng.
Dùng thuốc bổ trợ: Một số người bị dị ứng có thể làm tăng chất nhầy và rỉ mũi. Do đó, việc điều trị những tình trạng này sẽ giúp giảm bớt bất kỳ sự thúc giục nào trong việc ngoáy mũi. Một số loại thuốc dành cho người có tiền sử dị ứng như thuốc kháng histamine, loratadine, cetirizine, hydrochloride hoặc người bệnh cũng có thể dùng thuốc xịt mũi chứa steroid và thuốc thông mũi.
Theo các chuyên gia y tế, ngoài nguyên nhân do khô mũi hoặc phản ứng dị ứng gây nên, người thường xuyên ngoáy mũi sẽ có cảm giác ngứa ngáy ở khoang mũi do bị căng thẳng. Vì vậy, người mắc phải thói quen này có thể thay đổi thói quen sống.
![Cả trẻ em và người lớn đều có thể ngoáy mũi vì nhiều lý do khác nhau. Ảnh: Freepik](https://vcdn1-suckhoe.vnecdn.net/2022/09/06/silly-redhead-girl-picking-nos-9243-9850-1662462013.jpg?w=680&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=IvwnY_-enEbZaYMKv_hrGw)
Cả trẻ em và người lớn đều có thể ngoáy mũi vì nhiều lý do khác nhau. Ảnh: Freepik
Vệ sinh mũi đúng cách: Để rửa mũi, chuyên gia y tế gợi ý mỗi người có thể sử dụng các sản phẩm dung dịch xịt mũi có chứa nước biển sâu ở dạng phun sương. Tuy nhiên, mỗi người cần thực hiện đúng quy trình để đảm bảo an toàn cho đường thở.
Đầu tiên, mỗi người cần rửa tay sạch với xà phòng và lau khô. Sau đó, bạn lắc đều chai dung dịch xịt mũi trước khi sử dụng, chuẩn bị khăn giấy sạch. Tiếp theo, bạn hơi nghiêng đầu ra sau, bịt một bên lỗ mũi; đưa đầu xịt mũi vào một bên thành mũi còn lại và dùng lực ấn nhẹ để dung dịch đi vào trong, hỉ mũi nhẹ nhàng, lau sạch bằng khăn sạch.
Lưu ý, mỗi người tránh hít mạnh khi xịt và sau khi xịt, vì có thể khiến thuốc chạy thẳng xuống họng, không đọng lại trong mũi để làm sạch mũi. Nếu rửa mũi cho trẻ nhỏ, phụ huynh nên đặt trẻ nằm nghiêng một bên, lót khăn dưới cổ, giữ nhẹ đầu để phòng bé giãy giụa trong quá trình rửa mũi.
Huyền My (Theo Livestrong, Medical News Today)