Ngộ độc thực phẩm xảy ra do nhiều nguyên nhân như ăn phải thực phẩm ôi thiu, kém chất lượng, thói quen bảo quản và chế biến không đảm bảo vệ sinh. Thức ăn nấu chưa đủ chín hoặc hâm lại nhiều lần tạo điều kiện cho vi khuẩn và độc tố phát triển cũng dẫn đến ngộ độc.

ThS.BS Đinh Thị Hương, khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, hướng dẫn một số cách phòng tránh ngộ độc thực phẩm ngày Tết.

Lựa chọn nguồn nguyên liệu an toàn như ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, được bảo quản đúng quy định. Chọn thịt, cá, hải sản, tươi, không có mùi lạ, không đổi màu hay chảy nhớt.

Bảo quản thực phẩm đúng nhiệt độ, thực phẩm nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ. Theo bác sĩ Hương, nếu nhiệt độ môi trường trên 32 độ C thì thời gian an toàn chỉ còn một tiếng.

Nếu thức ăn nấu chín chưa sử dụng ngay, gia đình nên làm nguội nhanh và cho vào tủ lạnh, không để ở nhiệt độ phòng quá lâu vì vi khuẩn dễ xâm nhập, sinh sôi. Khi bảo quản, cần đậy kín và tách riêng thực phẩm sống với thực phẩm đã nấu chín, tránh nhiễm khuẩn chéo - một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm.

Trong những ngày Tết, khi lượng thực phẩm lưu trữ tăng lên, nên chủ động kiểm tra, điều chỉnh nhiệt độ tủ lạnh phù hợp nhằm hạn chế sự phát triển của vi khuẩn, góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm.

Hạn chế tích trữ thực phẩm đã nấu chín trong nhiều ngày, nhất là các món giàu đạm như thịt, giò chả, hải sản. Ngay cả khi bảo quản trong tủ lạnh, thức ăn chín chỉ nên sử dụng trong 1-2 ngày, tối đa 3 ngày. Thói quen hâm nóng thức ăn nhiều lần tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển hoặc sinh độc tố. Bác sĩ Hương khuyên mỗi món ăn chỉ nên hâm lại một lần, không bảo quản lại phần thức ăn đã hâm nóng.

Giữ vệ sinh trong chế biến và ăn uống bằng cách rửa tay với xà phòng trước khi chế biến và trước khi ăn. Dùng dao, thớt cho thực phẩm sống và chín riêng. Khu vực bếp, tủ lạnh cần được vệ sinh thường xuyên, tránh côn trùng xâm nhập.

Hạn chế rượu bia vì đồ uống này gây hại cho gan và dạ dày, tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Cồn có thể che lấp cảm giác thực phẩm bị hỏng, làm suy giảm phản xạ bảo vệ của đường tiêu hóa, khiến triệu chứng ngộ độc diễn tiến nặng hơn.

Triệu chứng ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày sau ăn, điển hình như buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy hoặc sốt. Tuy nhiên, do biểu hiện ban đầu khá giống rối loạn tiêu hóa thông thường nên nhiều người chủ quan, chậm đi khám. Bác sĩ Hương khuyến cáo những người có các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, tiêu chảy cấp, nôn ói kéo dài, sốt cao, mệt nhiều nên đến cơ sở y tế sớm để được khám, điều trị kịp thời, tránh biến chứng.

Ly Nguyễn