TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết Basedow là bệnh tự miễn của tuyến giáp, nguyên nhân phổ biến nhất gây cường giáp. Người bệnh có biểu hiện đặc trưng gồm bướu giáp, lồi mắt, tim đập nhanh. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, phổ biến từ 20 đến 40 tuổi.

Chị Tuyết mắc bệnh Basedow lúc 18 tuổi, hai thùy giáp có nhân giáp nhỏ dưới 1 cm. Thời gian đầu, chị đáp ứng với điều trị nội khoa, triệu chứng bệnh được kiểm soát. Khoảng ba năm nay, chị bị lồi mắt, phù mặt, nhịp tim thường xuyên trên 100 lần/phút, hai nhân giáp cũng tiến triển thành bướu kích thước 5-6 cm, mệt mỏi, chán ăn. Nay, bác sĩ chỉ định phẫu thuật nhằm ngăn ngừa bướu tăng kích thước gây chèn ép cơ quan xung quanh.

ThS.BS.CKI Lê Thị Ngọc Hằng, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá phẫu thuật bướu cường giáp là thách thức lớn. Biến chứng có thể gặp khi mổ u tuyến giáp là khàn tiếng do tổn thương dây thần kinh quặt ngược hoặc tê tay chân (hạ canxi máu). Với phẫu thuật bướu cường giáp, nguy cơ lớn nhất là chảy máu khó cầm.

Bác sĩ điều trị ổn định tình trạng cường giáp cho chị Tuyết trước mổ để phòng nguy cơ tim mạch do một lượng lớn hormone tuyến giáp phóng thích vào máu trong lúc mổ. Sau hai tuần, xét nghiệm chức năng tuyến giáp về mức bình thường, nhịp tim dưới 100 lần/phút, bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân.

Trong vòng hai giờ, bác sĩ bóc tách khối bướu, cắt bỏ gần hết tuyến giáp, tránh tổn thương mạch máu, kiểm soát nguy cơ chảy máu ồ ạt. Bác sĩ chừa lại một ít mô giáp để phòng suy giáp sau mổ, bệnh nhân không phải uống hormone tuyến giáp suốt đời.

Chị Tuyết ăn uống và nói chuyện bình thường, xuất viện hai ngày sau. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy bướu lành tính.

Bướu cường giáp là tình trạng tuyến giáp phát triển bất thường, tăng sản xuất hormone tuyến giáp khiến nhiều chức năng trong cơ thể rối loạn. Một số trường hợp bướu nhân nhỏ nhưng cũng gây cường giáp (còn được gọi là bướu giáp nhân độc). Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến tim mạch (tim đập nhanh, rung nhĩ, suy tim, tăng huyết áp), hệ thần kinh (dễ kích động, mất kiểm soát cảm xúc, run tay, yếu cơ), cơ xương khớp...

Bên cạnh bệnh Basedow, những nguyên nhân khác gây cường giáp gồm viêm tuyến giáp, nhân tuyến giáp hoạt động quá mức, dư thừa iốt, sử dụng quá nhiều thuốc hormone. Để phòng bệnh, bác sĩ Hoàng khuyên người dân khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh với nhóm nguy cơ cao, chế độ dinh dưỡng hợp lý như bổ sung đủ iốt, không ăn thực phẩm chế biến sẵn...

Thu Hà

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi