Bị rò dịch não tủy cột sống có cần phẫu thuật?

Người thân tôi được chẩn đoán đau đầu do rò dịch não tủy vùng cột sống, đây là bệnh gì, có cần phẫu thuật? (Khánh Vinh, Hà Nội)

Trả lời:

Dịch não tủy là chất lỏng trong suốt bao quanh não và tủy sống, giúp bảo vệ hệ thần kinh. Bình thường, dịch được giữ trong khoang dưới nhện nhờ các lớp màng bao quanh não, tủy sống, trong đó màng cứng là lớp ngoài cùng có cấu trúc chắc chắn.

Rò dịch não tủy vùng cột sống (Spinal CSF leak) xảy ra khi màng cứng bị tổn thương, tạo ra một đường thông khiến dịch não tủy thoát ra ngoài. Tình trạng thường xuất hiện sau các thủ thuật có tác động đến màng cứng, đặc biệt là chọc dò tủy sống, gây tê ngoài màng cứng hay phẫu thuật cột sống.

Rò dịch não tủy kéo dài có thể làm giảm lượng dịch quanh não và tủy sống, gây chóng mặt, đau đầu tăng khi ngồi dậy và nằm đột ngột. Một số người có thể gặp các triệu chứng khác như buồn nôn, ù tai, nhìn đôi hoặc rối loạn thăng bằng.

Tình trạng này kéo dài dễ dẫn đến biến chứng như giảm áp lực nội sọ, làm não có xu hướng dịch chuyển xuống dưới, kéo căng các tĩnh mạch bắc cầu. Trong một số trường hợp, các mạch máu này có thể bị rách, gây tụ máu dưới màng cứng. Người bệnh có thể đau đầu tăng dần, buồn nôn, nôn, thay đổi thị lực, yếu liệt, rối loạn ý thức.

Chẩn đoán rò dịch não tủy vùng cột sống thường khó khăn do triệu chứng không rõ ràng. Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh cần khai thác kỹ tiền sử, đặc điểm triệu chứng, khám lâm sàng... Nếu nghi ngờ người bệnh rò dịch não tủy, bác sĩ có thể chỉ định chụp MRI não và cột sống, CT tủy đồ hoặc chụp tủy số hóa xóa nền (digital subtraction myelography) để xác định vị trí rò và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Với đường rò nhỏ, vá rò ngoài màng cứng bằng máu tự thân là một trong những phương pháp điều trị thường được sử dụng. Bác sĩ sẽ tiêm một lượng máu của chính của người bệnh vào khoang ngoài màng cứng tại vị trí tổn thương, giúp tạo nút bịt tại vị trí rò, hỗ trợ màng cứng liền lại. Nếu đường rò không tự đóng, tái phát hoặc vết rò có kích thước lớn, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để đóng vị trí rò.

Bạn và người thân nên tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa Thần kinh, tái khám đúng hẹn, kiểm tra nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.

ThS.BS Lê Hữu Tùng
Khoa Ngoại Thần kinh Cột sống
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội