Virus Human Papillomavirus (HPV) thuộc họ Papillomaviridae, thường gây nhiễm trùng da, niêm mạc. HPV có hơn 200 chủng, liên quan đến mụn cóc sinh dục và cả bệnh lý nghiêm trọng như ung thư.

BS.CKII Huỳnh Kim Khoe, Đơn vị Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết nhiễm HPV hiếm khi có dấu hiệu rõ rệt ở giai đoạn sớm. Xét nghiệm HPV đóng vai trò then chốt trong sàng lọc sớm, phòng ngừa bệnh lý nguy hiểm liên quan đến virus này.

Phát hiện sớm nguy cơ ung thư

Xét nghiệm HPV có khả năng phát hiện các chủng virus nguy cơ cao gây ung thư ngay khi chưa xuất hiện triệu chứng. Trong số 200 chủng virus HPV, có 14 chủng được xếp vào nhóm nguy cơ cao, thường gặp nhất là HPV 16 và 18. Ngoài ra, còn có chủng 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68 liên quan đến ung thư âm đạo, âm hộ, hậu môn, dương vật, vùng hầu họng. Phát hiện sớm nhiễm HPV giúp bác sĩ chủ động theo dõi sát và can thiệp kịp thời.

Phòng ngừa ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính có thể chủ động phòng ngừa nhờ tiêm vaccine, xét nghiệm tầm soát. Theo bác sĩ Kim Khoe, xét nghiệm HPV có độ nhạy cao trong việc phát hiện tổn thương tiền ung thư, đặc biệt ở phụ nữ trên 30 tuổi. Pap smear chủ yếu phát hiện những thay đổi tế bào đã xảy ra, trong khi xét nghiệm HPV có thể tìm thấy sự hiện diện của virus từ sớm, trước khi tế bào cổ tử cung biến đổi. Xét nghiệm HPV kết hợp với Pap smear (xét nghiệm tế bào cổ tử cung) giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư, giai đoạn bệnh chưa xâm lấn, có khả năng điều trị khỏi hoàn toàn.

Nếu những thay đổi bất thường được phát hiện sớm qua xét nghiệm sàng lọc, bác sĩ có thể điều trị triệt để tổn thương tiền ung thư, từ đó ngăn chặn quá trình tiến triển thành ung thư cổ tử cung.

Cá thể hóa kế hoạch theo dõi, điều trị

Từ kết quả xét nghiệm HPV, bác sĩ có thể xây dựng lộ trình theo dõi phù hợp cho từng người. Nếu kết quả HPV dương tính, người bệnh được chỉ định soi cổ tử cung, sinh thiết hoặc xét nghiệm chuyên sâu nhằm phát hiện sớm tế bào bất thường. Nếu cả xét nghiệm HPV và Pap smear đều âm tính, nguy cơ ung thư cổ tử cung thấp. Bác sĩ thường khuyến cáo duy trì lối sống lành mạnh và sàng lọc sau 3-5 năm.

Giảm can thiệp không cần thiết

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus HPV không phải lúc nào cũng gây bệnh. Phần lớn virus bị hệ miễn dịch kiểm soát và đào thải tự nhiên. Kết quả xét nghiệm HPV âm tính cho thấy tại thời điểm xét nghiệm không phát hiện sự hiện diện của virus có thể do người được xét nghiệm chưa từng nhiễm HPV hoặc từng nhiễm HPV nhưng virus được hệ miễn dịch đào thải. Do đó, xét nghiệm giúp giảm số lần soi cổ tử cung, sinh thiết hoặc các thủ thuật xâm lấn không cần thiết.

Theo bác sĩ Kim Khoe, phụ nữ từ 21 đến 65 tuổi có thể xét nghiệm HPV để phát hiện sớm nguy cơ nhiễm virus này và các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung. Với phụ nữ từ 30 tuổi trở lên, xét nghiệm HPV có thể thực hiện đơn lẻ hoặc kết hợp Pap smear để nâng cao hiệu quả. Xét nghiệm HPV cần thiết với phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao như quan hệ tình dục sớm, chưa tiêm vaccine HPV, có nhiều bạn tình, từng có bất thường ở cổ tử cung hoặc cơ quan sinh dục, hoặc có kết quả Pap smear bất thường. Phụ nữ vẫn nên tiêm vaccine HPV và duy trì khám phụ khoa định kỳ để phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến virus này.

Tuệ Diễm