Trẻ 3 tháng chưa biết lẫy có phải chậm vận động?
Con tôi 3 tháng tuổi nhưng chưa biết lẫy, khi nằm sấp chỉ ngẩng đầu được một lúc rồi lại nằm xuống. Tôi lo con chậm phát triển vận động. Khi nào trẻ biết lẫy và cha mẹ cần làm gì để hỗ trợ bé? (Hoài An, Hà Nội)
Trả lời:
Lẫy là một trong những cột mốc vận động quan trọng trong những tháng đầu đời, cho thấy trẻ đang phát triển khả năng kiểm soát đầu, cổ, thân mình và phối hợp các nhóm cơ. Tuy nhiên, mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, không nhất thiết phải biết lẫy khi tròn 3 tháng tuổi. Vì vậy, cha mẹ không nên quá lo lắng hoặc so sánh con với những trẻ cùng tuổi.
Trong giai đoạn 3-4 tháng, trẻ thường dần kiểm soát đầu và cổ tốt hơn, biết nâng đầu khi nằm sấp, chống cẳng tay để nâng phần ngực, đưa tay về phía đồ vật hoặc chủ động xoay đầu theo âm thanh. Một số trẻ có thể bắt đầu nghiêng người, xoay thân hoặc xuất hiện những động tác chuẩn bị lẫy. Kỹ năng lẫy hoàn thiện hơn trong những tháng tiếp theo. Theo các mốc phát triển của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), lẫy từ tư thế nằm sấp sang nằm ngửa là một trong những kỹ năng vận động mà phần lớn trẻ đạt được vào khoảng 6 tháng tuổi.
Bố mẹ có thể hỗ trợ trẻ tập vận động dưới sự quan sát. Ảnh minh họa: Thúy Hạnh
Để hỗ trợ trẻ phát triển vận động, cha mẹ nên cho con tập nằm sấp khi thức, có người lớn quan sát trực tiếp. Đây là hoạt động giúp trẻ tăng cường sức mạnh cơ cổ, vai, lưng và thân mình, tạo nền tảng cho các kỹ năng như lẫy, trườn, bò sau này. Ban đầu, cha mẹ có thể cho trẻ tập trong thời gian ngắn, mỗi lần vài phút, nhiều lần trong ngày rồi tăng dần tùy khả năng thích nghi của con. Bố mẹ có thể đặt đồ chơi có màu sắc hoặc phát ra âm thanh trước mặt để khuyến khích trẻ ngẩng đầu, xoay đầu và với tay.
Cha mẹ không nên tự kéo tay, chân hoặc dùng lực xoay người để ép trẻ lẫy khi cơ thể chưa sẵn sàng. Khi trẻ ngủ, cần đặt bé nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn, không gối, chăn dày hay vật dụng mềm xung quanh để đảm bảo an toàn.
Nếu trẻ có biểu hiện kiểm soát đầu kém, không thể nâng đầu khi nằm sấp, ít vận động tay chân, cơ thể quá mềm hoặc quá cứng, vận động hai bên không cân xứng, cha mẹ nên đưa con đi khám để đánh giá sức khỏe và phát triển thần kinh, vận động. Đặc biệt, nếu trẻ đã đạt được một kỹ năng nhưng sau đó mất đi thì cần được kiểm tra sớm.
Với trẻ sinh non, bác sĩ căn cứ tuổi hiệu chỉnh để đánh giá các mốc phát triển, thay vì so sánh trực tiếp với trẻ sinh đủ tháng. Tuổi hiệu chỉnh được tính bằng tuổi thực của trẻ trừ đi số tuần sinh sớm so với mốc 40 tuần. Chẳng hạn, trẻ sinh sớm 8 tuần, khi 4 tháng tuổi thực sẽ có tuổi hiệu chỉnh khoảng 2 tháng.
BS.CKII Hà Thị Nga
Khoa Sơ sinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp |