Thai phụ có được ăn rau sống?
Tôi mang thai, thích ăn rau sống nhưng rau có thể chứa trứng giun sán và vi khuẩn gây bệnh ảnh hưởng sức khỏe mẹ con. Bà bầu có nên kiêng hoàn toàn rau? (Yến Oanh, Quảng Ninh)
Trả lời:
Phụ nữ mang thai không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn rau sống, tuy nhiên cần thận trọng vì nhóm thực phẩm này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn, virus và ký sinh trùng nếu không được trồng trọt, thu hoạch, bảo quản và sơ chế đúng cách. Trong thai kỳ, hệ miễn dịch có những thay đổi khiến thai phụ dễ mắc một số bệnh nhiễm trùng qua thực phẩm, dễ biến chứng nặng.
Rau sống dễ nhiễm mầm bệnh từ đất, phân động vật, nguồn nước tưới hoặc nước rửa không đảm bảo vệ sinh. Trong đó, rau thủy sinh như cải xoong, rau cần và một số loại thực vật sống dưới nước có thể mang ấu trùng sán lá gan lớn nếu sinh trưởng trong môi trường nước ô nhiễm.
Khi ăn phải rau có chứa ấu trùng còn sống, ký sinh trùng có thể xâm nhập qua thành ruột, di chuyển đến gan, gây tổn thương nhu mô gan, đường mật. Người nhiễm bệnh thường đau vùng hạ sườn phải, sốt, buồn nôn, mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa.
Rau sống thường có mặt trong bữa ăn của người Việt. Ảnh: Thúy Hạnh
Ngoài ký sinh trùng, rau sống còn có thể mang vi khuẩn như Salmonella, E. coli, Listeria hoặc các tác nhân gây bệnh đường ruột khác. Một số bệnh nhiễm trùng thực phẩm trong thai kỳ làm tăng nguy cơ mất nước, sốt, ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và thai nhi. Nhiễm Listeria dễ gây biến chứng nghiêm trọng như sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc nhiễm trùng sơ sinh. Tuy nhiên, không phải mọi loại rau sống đều chứa mầm bệnh và cứ ăn rau sống là thai phụ bị nhiễm ký sinh trùng.
Một số người có thói quen ngâm rau trong nước muối hoặc rửa nhiều lần với mong muốn loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn, trứng giun, sán. Tuy nhiên, nước muối không có tác dụng tiêu diệt ký sinh trùng và vi khuẩn gây bệnh. Việc rửa rau dưới vòi nước sạch, loại bỏ lá dập nát có thể giúp giảm bụi bẩn và một phần tác nhân gây bệnh nhưng không đảm bảo thực phẩm an toàn tuyệt đối.
Để hạn chế nguy cơ, thai phụ nên ưu tiên rau được nấu chín, đặc biệt là các loại rau thủy sinh như cải xoong, rau cần. Nếu muốn ăn rau sống, thai phụ cần chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng cách; rửa kỹ từng lá dưới vòi nước sạch, loại bỏ phần hư hỏng và sử dụng dụng cụ chế biến sạch. Không nên ăn rau sống tại những nơi không đảm bảo điều kiện vệ sinh hoặc rau được sơ chế bằng nguồn nước không rõ chất lượng. Bảo quản rau trong điều kiện phù hợp, tránh để rau đã rửa tiếp xúc với thịt, cá sống nhằm hạn chế lây nhiễm chéo.
Thai phụ nên đa dạng nguồn cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất từ rau củ nấu chín, trái cây đã rửa sạch, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm phù hợp khác.
Nếu sau khi ăn rau sống xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn ói hoặc mệt mỏi bất thường, thai phụ nên đi khám sớm, không tự ý dùng thuốc điều trị hay thuốc tẩy giun. Bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp xử trí phù hợp, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Cử nhân dinh dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh
Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp |