Hẹp mạch máu nuôi não khiến cụ bà hoa mắt, đau đầu

TP HCMBà Tươi, 76 tuổi, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu do động mạch cấp máu nuôi não hẹp nặng, được bác sĩ đặt stent tái thông dòng máu.

ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bà Tươi hẹp nặng hơn 80% động mạch cảnh trong bên phải - các nhánh chính xuất phát từ động mạch chủ ngực, chạy dọc hai bên cổ cung cấp máu nuôi não và vùng đầu cổ.

Hẹp động mạch cảnh xảy ra khi thành mạch bị dày lên do mảng xơ vữa, làm hẹp dần lòng mạch. Mức độ tổn thương não có thể biểu hiện bằng dấu hiệu chóng mặt, choáng váng, buồn nôn và nôn... như triệu chứng bà Tươi gặp phải. Theo bác sĩ Nghĩa, những dấu hiệu này tưởng chừng vô hại nhưng cảnh báo nguy cơ đột quỵ có thể xảy đến bất cứ lúc nào. Bà Tươi có biểu hiện của cơn thiếu máu não thoáng qua như đau đầu, chóng mặt, nếu không can thiệp mở rộng lòng mạch kịp thời, lượng máu lên não bị thiếu hụt nghiêm trọng dễ dẫn tới đột quỵ.

Bác sĩ Nghĩa cho biết, có hai phương pháp ngoại khoa điều trị hẹp động mạch cảnh gồm phẫu thuật và đặt stent. Phẫu thuật bóc nội mạc động mạch là ưu tiên hàng đầu ở những bệnh nhân nguy cơ thấp. Tuy nhiên, với người bệnh lớn tuổi, thể trạng yếu như bà Tươi, phẫu thuật làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, suy hô hấp, đột quỵ do mảng xơ vữa trôi lên gây bít tắc mạch máu não... Để giảm rủi ro, TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, và êkíp quyết định đặt stent. Bệnh nhân được gây tê, tỉnh táo trong suốt thủ thuật.

Bác sĩ chích kim vào động mạch ở đùi, đưa dây dẫn và ống thông vào động mạch qua lỗ chọc kim, đi đến vị trí hẹp của động mạch cảnh. Thiết bị lưới lọc được đặt ở phía trên chỗ hẹp nhằm chặn các mảng xơ vữa ở động mạch cảnh trôi lên não trong quá trình nong bóng đặt stent. Tiếp đến, bác sĩ đặt stent vào vị trí hẹp và nong bung ra bằng bóng, giữ cho lòng động mạch cảnh mở rộng, thông thoáng.

Sau can thiệp, lưu lượng máu lên não của bà Tươi cải thiện, bà hết chóng mặt, được xuất viện.

Hẹp động mạch cảnh nguy hiểm nhưng khó nhận biết do bệnh không biểu hiện triệu chứng hoặc các dấu hiệu dễ nhầm lẫn với các bệnh khác như thiếu máu, rối loạn tiền đình, đau đầu... Người mắc bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu nhiều năm hoặc những người có yếu tố nguy cơ khác gồm hút thuốc lá, béo phì, mỡ máu cao, ít vận động, chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo... nên tầm soát bệnh mỗi 6-12 tháng.

Nếu động mạch cảnh hẹp khoảng 30-50%, chưa có triệu chứng rõ ràng, bác sĩ có thể hướng dẫn theo dõi định kỳ, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, uống thuốc theo toa để dự phòng đột quỵ. Trường hợp hẹp động mạch cảnh mức độ nặng (trên 70-80%), nguy cơ đột quỵ tăng rõ, người bệnh cần sớm can thiệp.

Bệnh nhân hẹp động mạch cảnh đột nhiên xuất hiện triệu chứng méo miệng, liệt nửa người hoặc một bên tay chân, khó nói hoặc không nói được, mất thị lực một bên, rối loạn thăng bằng..., cần đến bệnh viện ngay.

Thu Hà

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi