Cứu mẹ con sản phụ nhau bong non

Bác sĩ BVĐK Tâm Anh phẫu thuật cứu thai, bảo tồn tử cung cho sản phụ bị nhau bong non thể ẩn nguy hiểm - bánh nhau bong hơn 50% ở tuần thai 32.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lâm Hoàng Duy, Trung tâm Sản Phụ khoa BVĐK Tâm Anh TP HCM cho biết, bệnh viện vừa tiếp nhận sản phụ Phạm Bảo Ngọc (32 tuổi, ngụ tại TP HCM) nhập viện trong tình trạng thai hơn 32 tuần, đau bụng từng cơn nhẹ, huyết âm đạo ít. Bệnh nhân được chẩn đoán, theo dõi tình trạng dọa sinh non. Một giờ sau nhập viện, sản phụ gắn máy theo dõi tim thai, cơn gò thì có dấu hiệu tim thai chậm, không hồi phục.

Êkip chuyển mổ khẩn cấp để lấy thai. Trong vòng 10 phút, bác sĩ Lâm Hoàng Duy đưa em bé ra ngoài. Dù có phản xạ khóc, nhưng do non tháng, trẻ có dấu hiệu thở gắng sức nên bác sĩ cấp cứu ngay tại phòng mổ. Sau khi tạm ổn định, bé chuyển về Trung tâm Sơ sinh BVĐK Tâm Anh TP HCM, truyền Surfactant, hỗ trợ thở oxy, nuôi ăn dinh dưỡng dành cho trẻ sinh non. Hai ngày sau mổ cấp cứu, bé qua khỏi tình trạng nguy hiểm, hồi phục sức khỏe nhanh.

Trong quá trình phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ phát hiện tình trạng suy thai cấp do nhau thai bị bong sớm dẫn đến thai nhi bị thiếu oxy cấp tính. Bánh nhau bị bong sớm, làm tụ máu gần như toàn bộ mặt trước của tử cung. Đây là tình trạng nhau bong non thể tiềm ẩn khó phát hiện trong thai kỳ, diễn tiến nhanh. Nếu trước đó bác sĩ không quyết liệt chỉ định cho thai phụ mổ lấy thai, thai nhi có thể sẽ tử vong trong bụng mẹ, thậm chí tử cung bị phong huyết nặng có thể phải cắt tử cung.

Theo bác sĩ Lâm Hoàng Duy, nhau bong non là tình trạng nhau bong trước khi em bé chào đời. Nguyên nhân làm cho bánh nhau bong sớm thường liên quan đến tình trạng chấn thương vùng bụng, hoặc tử cung bị giảm áp lực đột ngột như sản phụ bị vỡ ối ối trên bệnh cảnh đa ối, có bệnh lý cao huyết áp, tiền sản giật.

Các bệnh lý có thể gây ra tình trạng xuất huyết âm thầm giữa các lớp màng nhau, tử cung, nhưng đa số bệnh nhân không có triệu chứng. Dần dần khối máu tụ này lớn dần làm cho bánh bị bóc tách dần ra đến mép bánh nhau, máu thoát ra ngoài. Lúc này, sản phụ có cảm giác đau bụng tăng, bụng cứng dần, có thể thấy có máu chảy ra ngoài âm đạo.

Ngoài ra, khối máu tụ sau nhau như một tín hiệu ngầm kích hoạt các cơ chế đông máu của mẹ. Tuy nhiên, các yếu tố đông máu bị quy tụ lại tạo thành huyết khối trong tử cung. Hậu quả là thai phụ bị mất đi các yếu tố đông máu, nếu trầm trọng sau mổ có thể bị rối loạn đông máu nặng dẫn đến băng huyết sau sinh, có thể phải cắt tử cung.

Theo bác sĩ Hoàng Duy, trường hợp nhau bong non như sản phụ Bảo Ngọc khó chẩn đoán sớm do sản phụ từ lúc nhập viện đến khi đi mổ không đau bụng. Ngoại trừ ra huyết âm đạo ít thì sản phụ hoàn toàn không có một dấu hiệu để gợi ý nhau bong non. Thậm chí, biểu đồ đo tim thai cơn gò không ghi nhận sản phụ có cơn gò. Đến khi tim thai đột ngột rớt nhịp không hồi phục, chuyển mổ cấp cứu thì mới phát hiện có nhau bong non.

"Đây chính là trường hợp nhau bong non thể ẩn nhưng diễn tiến nhanh. Nếu bệnh viện không có quy trình theo dõi chặt chẽ tim thai cho sản phụ thì có thể chậm trễ phát hiện, không cứu được bé", bác sĩ Duy nói thêm.

Khi quan sát tử cung, bác sĩ Duy đánh giá nguy cơ tình trạng tử cung có thể bị đờ, nguy cơ rối loạn đông máu, tiên lượng khó giữ tử cung. Do bệnh nhân còn trẻ, kíp mổ tìm mọi cách giữ lại tử cung bằng các thủ thuật may thắt động mạch tử cung, sử dụng thuốc tăng co tích cực chuyên dùng trong điều trị băng huyết sau sinh, đồng thời xoa đáy tử cung liên tục. Sau hơn 15 phút theo dõi, thấy tử cung gò tốt, hồng hào, ra huyết ít, êkip quyết định đóng bụng cho sản phụ để theo dõi tiếp.

Sau phẫu thuật, sản phụ theo dõi sát tình trạng co hồi tử cung, sản dịch mỗi ngày ra lượng ít. Đến nay, sức khỏe hai mẹ con sản phụ Bảo Ngọc ổn định, mẹ xuất viện sau 5 ngày theo dõi hậu sản. Do bé non tháng nên tiếp tục được nuôi dưỡng.

Bác sĩ Duy cho rằng, ca mổ thành công do êkip bệnh viện chuyên nghiệp nên phối hợp nhanh chóng, quyết định mổ đúng đắn, khẩn trương cấp cứu, hồi sức tích cực, đầy đủ thuốc, phương tiện hỗ trợ sơ sinh tốt. Nhờ quy trình này, Trung tâm Sản Phụ khoa BVĐK Tâm Anh cứu sống kịp thời nhiều thai phụ thai suy, thai phụ vỡ tử cung,...

Tuệ Diễm