Vòi trứng ứ dịch có khiến phôi khó làm tổ?

Tôi bị ứ tắc dịch hai vòi trứng, chuẩn bị thụ tinh ống nghiệm. Tình trạng ứ dịch có khiến phôi khó làm tổ và cần xử lý trước khi chuyển phôi? (Hạnh, 35 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Ứ dịch vòi trứng là tình trạng dịch tích tụ bên trong vòi trứng do tắc nghẽn, khiến cơ quan này giãn rộng và mất chức năng tự nhiên. Nguyên nhân thường gặp là viêm nhiễm vùng chậu, bệnh lây truyền qua đường tình dục, lạc nội mạc tử cung hoặc di chứng dính sau phẫu thuật ổ bụng, vùng chậu.

Vòi trứng đóng vai trò cầu nối giữa buồng trứng và tử cung, là nơi noãn gặp tinh trùng, xảy ra quá trình thụ tinh. Sau đó, phôi di chuyển qua vòi trứng vào buồng tử cung để làm tổ và phát triển. Khi vòi trứng bị tắc, quá trình gặp gỡ giữa noãn và tinh trùng bị cản trở, làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Nếu cả hai vòi trứng đều tắc, người phụ nữ thường cần thực hiện thụ tinh ống nghiệm (IVF) để có con.

Ở người bị ứ dịch vòi trứng, đoạn xa của vòi trứng bị tắc trong khi đoạn gần nối với tử cung vẫn thông. Vì vậy, dịch tích tụ bên trong có thể chảy ngược vào lòng tử cung. Dịch này có thể chứa các chất trung gian gây viêm và thành phần bất lợi cho phôi, làm thay đổi môi trường nội mạc, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận, làm tổ của phôi.

Khi IVF, dù phôi được tạo và nuôi cấy bên ngoài cơ thể, quá trình làm tổ vẫn phụ thuộc vào môi trường buồng tử cung. Vì vậy, ứ dịch vòi trứng có thể làm giảm tỷ lệ phôi làm tổ, tăng nguy cơ thất bại chuyển phôi. Người bệnh thường được khuyến cáo xử lý tình trạng này trước khi chuyển phôi nhằm ngăn dịch chảy ngược vào buồng tử cung.

Bạn cần được đánh giá mức độ ứ dịch, tình trạng tổn thương vòi trứng và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp trước khi chuyển phôi. Bạn không nên trì hoãn điều trị bởi ổ dịch diễn tiến kéo dài có thể gây tổn thương diện rộng và ảnh hưởng đến kết quả IVF.

Bác sĩ có thể điều trị cho người bệnh dựa trên mức độ tổn thương, vị trí tắc nghẽn và tình trạng dính vùng chậu cụ thể. Phẫu thuật nội soi cắt vòi trứng hoặc kẹp, thắt vòi trứng sẽ được cân nhắc theo đánh giá của bác sĩ.

Ứ dịch vòi trứng thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng đặc hiệu nên nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi khám hiếm muộn. Phụ nữ có tiền sử viêm nhiễm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung, thai ngoài tử cung hoặc phẫu thuật vòi trứng nên chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản.

Phụ nữ dưới 35 tuổi nên khám hiếm muộn nếu sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai mà chưa có thai. Người từ 35 tuổi trở lên nên thăm khám sau 6 tháng. Người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ nên đi khám sớm, không cần chờ đủ thời gian trên.

ThS.BS Nguyễn Thị Thủy
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM