Vì sao tuổi trung niên dễ mất sức dù không mắc bệnh?
Khối cơ suy giảm, sức mạnh và khả năng vận động thay đổi theo tuổi tác có thể khiến người trung niên nhanh mệt, giảm sức bền dù không mắc bệnh.
Nhiều người sau tuổi 40 nhận thấy cơ thể không còn dẻo dai như trước, dễ mỏi khi làm việc nhà, hụt hơi khi leo cầu thang hoặc mất nhiều thời gian để hồi phục sau vận động. Những thay đổi này có thể liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên.
Khối cơ và sức mạnh bắt đầu suy giảm
Trang Verywell Health dẫn lại nghiên cứu của Viện Karolinska (Thụy Điển) công bố năm 2025, theo dõi 427 người trong 47 năm, độ tuổi 16-63. Kết quả cho thấy năng lực thể chất đạt đỉnh trong khoảng 19-36 tuổi, sau đó suy giảm dần. Mức thể lực và sức mạnh giảm khoảng 30-48% trong giai đoạn theo dõi, mức giảm khác nhau tùy chỉ số thể lực và giới tính. Quá trình này diễn ra từ từ và có xu hướng rõ rệt hơn khi tuổi tăng.
Sự thay đổi liên quan đến quá trình lão hóa cơ, trong đó khối lượng, sức mạnh và chức năng cơ có thể giảm dần. Sarcopenia (hội chứng thiểu cơ) là tình trạng suy giảm sức mạnh và khối lượng hoặc chất lượng cơ, thường được quan tâm ở người lớn tuổi. Đây là tình trạng cần được đánh giá bằng các tiêu chí chuyên môn, không thể xác định chỉ qua cảm giác mệt mỏi.
Theo Healthline, thiếu hoạt động thể chất là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy mất cơ. Khi cơ bắp ít được sử dụng, sức mạnh có thể giảm, khiến người ít vận động gặp khó khăn hơn khi thực hiện các hoạt động thường ngày. Điều này có thể tạo thành vòng lặp: càng ít vận động, cơ càng yếu, cơ thể càng khó duy trì hoạt động.
Người trung niên có thể nhận thấy những thay đổi qua các việc quen thuộc như đứng lên khỏi ghế, mang túi đồ, leo cầu thang hoặc đi bộ đường dài. Vì vậy, duy trì sức mạnh cơ cũng quan trọng không kém việc kiểm soát cân nặng.
Mệt mỏi, thiếu sức dù không mắc bệnh có thể liên quan đến những thay đổi về khối cơ và sức bền khi tuổi tác tăng. Ảnh minh họa được tạo bởi AI
Ăn thiếu protein có thể ảnh hưởng đến khối cơ
Chế độ ăn cũng góp phần duy trì cơ bắp. Protein cung cấp axit amin cần thiết để xây dựng và sửa chữa mô cơ. Nếu khẩu phần thiếu protein, đặc biệt khi kết hợp với ít vận động, cơ thể có thể khó duy trì khối lượng cơ theo tuổi tác.
Theo Eatingwell, nam giới trên 40 tuổi cần chú ý hơn đến lượng protein trong chế độ ăn để duy trì khối cơ và sức mạnh. Kết hợp cung cấp đủ protein với tập kháng lực có thể hỗ trợ duy trì cơ bắp và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày.
Người trung niên có thể bổ sung orotein từ cá, trứng, thịt nạc, sữa, đậu phụ và các loại đậu. Bên cạnh đó, nên ăn đa dạng thực phẩm, tránh ăn kiêng quá mức hoặc cắt giảm nhiều nhóm chất khiến cơ thể thiếu năng lượng và dưỡng chất cần thiết.
Khả năng vận động và sức bền có thể thay đổi
Không chỉ khối lượng cơ hay sức mạnh, khả năng thực hiện các hoạt động thể chất cũng có thể thay đổi theo tuổi. Một số hoạt động đòi hỏi sức mạnh nhanh như bước lên bậc cao, đứng dậy hoặc phản ứng khi mất thăng bằng có thể trở nên khó khăn hơn.
Theo Medical News Today, một số người nhận thấy việc tập luyện trở nên khó khăn hoặc dễ mệt hơn khi lớn tuổi. Vì vậy, trường hợp này có thể cần điều chỉnh cường độ và hình thức vận động để phù hợp với thể trạng. Tuy nhiên, hoạt động thể chất đều đặn vẫn đóng vai trò quan trọng trong duy trì khối cơ, khả năng vận động và sức khỏe tổng thể.
Người tập có thể kết hợp đi bộ, đạp xe hoặc bơi với các bài tập kháng lực. Nên tăng mức độ vận động từ từ, dành thời gian nghỉ giữa các buổi tập và tránh cố gắng duy trì cường độ quá cao khi cơ thể chưa thích nghi.
Mặc dù những thay đổi về khối cơ và sức bền có thể khiến người ở độ tuổi trung niên dễ mệt hơn, không nên mặc định mọi trường hợp đều là hệ quả bình thường của tuổi tác. Thiếu máu, rối loạn tuyến giáp, tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc rối loạn giấc ngủ cũng có thể gây mệt mỏi. Nếu tình trạng kéo dài, không rõ nguyên nhân hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được đánh giá và xác định nguyên nhân.
Bảo Bảo (Tổng hợp)