Ba bộ phận cơ thể lão hóa sớm hơn bạn nghĩ
Lão hóa có thể bắt đầu từ tuổi 30 khi một số cơ quan như da, mạch máu xuất hiện những biến đổi sinh học dù chưa có dấu hiệu rõ rệt bên ngoài.
Mỗi cơ quan có tốc độ lão hóa riêng, chịu ảnh hưởng của tuổi tác, di truyền và môi trường sống. Những thay đổi ban đầu có thể diễn ra ở cấp độ tế bào, protein hoặc cấu trúc mô, trước khi ảnh hưởng đến chức năng của cơ quan.
Da giảm độ đàn hồi và khả năng phục hồi
Khác với mạch máu, tuyến thượng thận được nhận diện qua những thay đổi protein trong nghiên cứu, lão hóa da có thể quan sát qua các biến đổi cấu trúc và biểu hiện bên ngoài. Quá trình này diễn ra tự nhiên theo tuổi nhưng tốc độ khác nhau ở mỗi người.
Theo Healthline, khi tuổi tăng, da dần mất collagen và elastin - hai thành phần quan trọng giúp duy trì độ săn chắc, đàn hồi. Da có thể trở nên mỏng, chùng, xuất hiện nếp nhăn, mất nhiều thời gian hơn để phục hồi sau tổn thương.
Tia cực tím từ ánh nắng là yếu tố bên ngoài có thể đẩy nhanh quá trình này. Trang Medical News Today cũng phân biệt lão hóa nội tại do tuổi tác, di truyền với lão hóa ngoại sinh liên quan đến ánh nắng, khói thuốc và ô nhiễm môi trường. Vì vậy, vùng da thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng có thể xuất hiện dấu hiệu lão hóa da rõ hơn những vùng được che chắn.
Các chuyên gia khuyến nghị hạn chế phơi nắng kéo dài, sử dụng kem chống nắng, không hút thuốc và duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh để bảo vệ da.
Làn da là cơ quan bắt đầu xuất hiện những thay đổi sớm theo quá trình lão hóa. Ảnh được tạo bởi AI
Mạch máu thay đổi từ khoảng tuổi 30
Mạch máu là một trong những cấu trúc có dấu hiệu lão hóa sớm. Năm 2025, nghiên cứu do nhóm nhà khoa học Trung Quốc thực hiện, phân tích 516 mẫu mô thuộc 13 loại mô ở 76 người, tuổi từ 14 đến 68. Kết quả cho thấy các mô có quỹ đạo lão hóa khác nhau, trong đó mạch máu, đặc biệt là động mạch chủ, có những biến đổi liên quan đến tuổi từ sớm.
Theo Health, nghiên cứu ghi nhận những thay đổi protein đáng chú ý ở động mạch chủ từ khoảng tuổi 30. Các nhà khoa học cho rằng những biến đổi này có thể liên quan đến quá trình lão hóa ở các cơ quan khác, bởi mạch máu đảm nhiệm việc đưa oxy và dưỡng chất đến các mô trong cơ thể.
Theo thời gian, thành động mạch có thể dày và cứng hơn, giảm độ đàn hồi. Những thay đổi này khiến hệ tuần hoàn khó thích ứng linh hoạt với nhu cầu lưu thông máu. Tuy nhiên, biến đổi protein trong nghiên cứu không đồng nghĩa người ở tuổi 30 đã mắc bệnh mạch máu hoặc xơ vữa động mạch.
Tuyến thượng thận xuất hiện biến đổi sinh học sớm
Tuyến thượng thận nằm phía trên mỗi quả thận, có nhiệm vụ sản xuất nhiều hormone quan trọng như cortisol, aldosterone và adrenaline. Các hormone này tham gia điều hòa phản ứng với căng thẳng, huyết áp, cân bằng muối nước và một số hoạt động chuyển hóa.
Theo nghiên cứu trên, tuyến thượng thận có những thay đổi protein liên quan đến tuổi từ khoảng 30. Trang Verywell Health chỉ ra, đây là một trong những cơ quan có dấu hiệu biến đổi sớm trong quá trình lão hóa được nhóm nghiên cứu quan sát.
Tuy nhiên, kết quả này phản ánh sự thay đổi ở cấp độ protein, không có nghĩa tuyến thượng thận bắt đầu suy giảm chức năng ngay ở tuổi 30. Hoạt động của tuyến này còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tình trạng sức khỏe, nội tiết, thuốc sử dụng và bệnh lý đi kèm.
Lão hóa là quá trình tự nhiên, không thể ngăn chặn hoàn toàn. Tuy nhiên, nhận biết những thay đổi sinh học và yếu tố nguy cơ từ sớm giúp mỗi người chủ động chăm sóc sức khỏe, duy trì hoạt động thể chất và kiểm soát các bệnh mạn tính.
Bảo Bảo (Tổng hợp)