Ngoài béo phì (nặng 103 kg, cao 1,76 m) và đau họng khoảng ba ngày, mọi sinh hoạt và ăn uống của Trung đều bình thường. Kết quả siêu âm tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy khối u thùy trái tuyến giáp kích thước 3x2.5 cm, vôi hóa, bờ gồ ghề. Sát khí quản và vùng trên đòn hai bên có nhiều hạch sưng, hạch lớn nhất kích thước 2x1.2 cm, nghi di căn. Sinh thiết hạch bằng kim nhỏ cho kết quả ung thư tuyến giáp dạng nhú, di căn hạch cổ trái.

Gia đình không ai mắc ung thư tuyến giáp, Trung cũng không bị viêm giáp tự miễn, đột biến gene hay phơi nhiễm bức xạ vùng cổ. ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn, khoa Ngoại Ung bướu, Trung tâm Ung bướu, cho rằng Trung thừa cân có thể là yếu tố thúc đẩy ung thư tuyến giáp. Lượng mỡ thừa làm giảm độ nhạy insulin. Tụy và gan tăng tiết hormone này và giải phóng yếu tố tăng trưởng IGF-1. Khi insulin, IGF-1 tăng cao trong máu sẽ liên kết với các thụ thể trên tuyến giáp, kích thích tế bào biểu mô phân chia liên tục và ức chế quá trình chết tế bào tự nhiên.

Mô mỡ dư thừa tiết lượng lớn leptin (chất kích thích tăng sinh mạch máu nuôi u) và giảm adiponectin (chất ức chế khối u), làm biến đổi vi môi trường vùng cổ, tạo điều kiện cho tế bào đột biến sinh sôi. Trẻ béo phì thường có nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH) cao hơn bình thường, thúc đẩy tế bào tuyến giáp gia tăng và phì đại. Điều này làm tăng sai sót về gene (như đột biến BRAF), hình thành các khối u ác tính hoặc thúc đẩy khối u lành tính sang ác tính.

Khối u có kích thước lớn nhưng người bệnh khó phát hiện tại nhà bằng cách kiểm tra thông thường như sờ, chạm... do mô mỡ dày dưới da. Quá trình siêu âm cũng gặp khó khăn do hai thùy tuyến giáp của Trung phình to. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật loại bỏ ung thư tuyến giáp.

Êkíp gây mê, đặt nội khí quản gặp khó khăn do chu vi vòng cổ lớn, khoang miệng hẹp và vùng hầu họng phì đại. Sau khi tiêm thuốc mê, lượng oxy dự trữ trong phổi Trung cạn nhanh do thể tích cặn chức năng của phổi giảm. Cổ người bệnh ngắn, to bè, lớp mỡ dưới da và mỡ cơ mạc bao bọc, che lấp khiến phẫu trường (không gian phẫu thuật) bị hẹp, sâu. Các mô mỡ tăng sinh mạch máu bất thường, làm tăng nguy cơ chảy máu. Hai dây thần kinh quặt ngược (chi phối giọng nói) và 4 tuyến cận giáp kích thước cỡ hạt gạo bị "vùi sâu" trong các mô mỡ.

Bác sĩ bóc tách các dây thần kinh khỏi tuyến giáp, sau đó cắt cơ quan này; lần lượt nạo các hạch di căn. Ca mổ kéo dài khoảng 6 tiếng, gấp 4 lần ca mổ ung thư tuyến giáp thông thường.

Sau phẫu thuật, Trung khỏe, không bị khàn giọng hay gặp các biến chứng tê tay, hụt hơi. Bệnh nhi tiếp tục uống iốt phóng xạ ngăn ung thư tái phát.

"Bệnh nhi được phát hiện ung thư di căn hạch cổ, điều trị ngay, tiên lượng khỏi bệnh khoảng 90%", bác sĩ Tấn nói, thêm rằng điều trị ung thư tuyến giáp không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này của trẻ.

Ung thư tuyến giáp phổ biến ở người trưởng thành, ít gặp ở trẻ em. Bệnh thường diễn tiến di căn nhanh, xu hướng di căn hạch cổ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể di căn đến hạch thượng đòn, phổi, xương, não... gây khó khăn trong điều trị, ảnh hưởng đến tiên lượng sống.

Khi trẻ nổi hạch cổ, đau họng, nuốt khó, sốt... sau 1-2 tuần không khỏi, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa Ung bướu để tìm nguyên nhân, điều trị kịp thời. Nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp không biểu hiện triệu chứng, chỉ phát hiện khi theo dõi sức khỏe định kỳ, siêu âm kiểm tra.

Bác sĩ khuyến cáo trẻ thừa cân, béo phì nên điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học. Ăn uống cân bằng các chất dinh dưỡng, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, các món chiên nhiều dầu mỡ. Tăng cường luyện tập thể dục, chơi thể thao, kiểm tra sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện những tổn thương bất thường, điều trị kịp thời.

Nguyễn Trăm

*Tên người bệnh đã được thay đổi