Suy tim có di truyền không?
Ông nội và ba tôi đều bị suy tim, hiện sức khỏe tim mạch của tôi bình thường. Tôi có nguy cơ mắc bệnh không, làm sao phòng ngừa? (Minh, 29 tuổi, TP HCM)
Trả lời:
Suy tim là tình trạng tim bị suy yếu, dẫn đến không còn đủ khả năng bơm máu để cung cấp oxy, dưỡng chất cho các cơ quan trong cơ thể. Đây là bệnh lý nguy hiểm và dẫn đến nhiều biến chứng như suy giảm chất lượng cuộc sống, rối loạn nhịp, đột tử. Suy tim có liên quan đến yếu tố di truyền. Tiền sử gia đình là một trong những yếu tố có liên quan đến một số bệnh lý tim mạch, trong đó có suy tim.
Những bất thường trong gene di truyền có thể gây nên bệnh lý làm tổn thương cơ tim và giảm khả năng bơm máu của tim, lâu ngày dẫn đến suy tim. Không phải tất cả các trường hợp suy tim đều có nguyên nhân từ di truyền, nhưng nếu trong gia đình có người bị suy tim, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với người bình thường.
Gene cũng có thể liên quan đến các vấn đề tim mạch khác như huyết áp cao, đái tháo đường, béo phì, bệnh cơ tim... Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc suy tim. Bất thường tim mạch do di truyền được xem là nguyên nhân dẫn đến suy tim bao gồm bệnh lý cơ tim (bệnh cơ tim giãn nở, cơ tim phì đại, cơ tim hạn chế, bệnh cơ tim thất phải gây loạn nhịp), rối loạn nhịp tim, tăng cholesterol máu gia đình, bệnh Amyloidosis tim.
Siêu âm tim có thể phát hiện các bất thường tim mạch. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Để tầm soát bệnh lý tim mạch di truyền dẫn đến suy tim, bạn nên khám tim mạch chuyên sâu. Bên cạnh khám lâm sàng, hỏi triệu chứng, tìm hiểu tiền sử gia đình và thói quen sinh hoạt, bác sĩ sẽ chỉ định các cận lâm sàng như xét nghiệm máu, điện tâm đồ, siêu âm tim...
Nếu phát hiện bất thường, bạn có thể cần thực hiện chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), nghiệm pháp gắng sức (điện tâm đồ gắng sức, siêu âm tim gắng sức), nghiệm pháp bàn nghiêng... Việc tầm soát nên được tiến hành định kỳ mỗi 6-12 tháng.
Không thể ngăn hoàn toàn gene di truyền, nhưng có thể phòng ngừa bệnh tiến triển thành suy tim nếu phát hiện sớm và theo dõi chủ động. Bạn nên sàng lọc gene hoặc siêu âm tim định kỳ nếu trong gia đình có người mắc các bệnh tim mạch có tính di truyền như bệnh lý cơ tim, rối loạn nhịp, tăng cholesterol máu gia đình, bệnh Amyloidosis tim. Nếu kết quả ghi nhận bất thường về cấu trúc hoặc rối loạn nhịp, có thể can thiệp sớm, từ đó ngăn bệnh tiến triển gây biến chứng suy tim.
Bạn cần điều trị ổn định các bệnh mạn tính (nếu có) như rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành. Đảm bảo chế độ ăn uống cân bằng và đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin, chất xơ và omega-3 tốt cho tim mạch. Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, thức ăn nhiều muối. Không hút thuốc lá, không sử dụng các chất kích thích và hạn chế tối đa rượu, bia.
Bạn nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tránh làm việc quá sức và nên nghỉ ngơi khi có dấu hiệu mệt mỏi, yếu sức. Ngủ đủ giấc, không thức khuya, kiểm soát tốt căng thẳng. Theo dõi cân nặng, duy trì chỉ số BMI bình thường để phòng ngừa yếu tố nguy cơ tim mạch do thừa cân, béo phì. Đo huyết áp, nhịp tim mỗi ngày, xét nghiệm mỡ máu định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.
Khi xuất hiện một trong những triệu chứng gồm khó thở, hụt hơi trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày như leo cầu thang, đi bộ hoặc khó thở khi nằm, nhanh mệt mỏi, yếu sức, nhịp tim nhanh, choáng váng, thậm chí ngất xỉu, đau ngực, tăng cân đột ngột, sưng phù ở bàn chân, mắt cá chân hoặc bụng..., bạn nên đi khám ngay.
BS.CKI Trần Phương Giang,
Đơn vị Nội Tim mạch
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
| Độc giả đặt câu hỏi bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |