Chào bạn!

Sốt xuất huyết có 4 type huyết thanh gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4. Một người có thể mắc bệnh 4 lần với 4 type khác nhau. Ở lần mắc thứ hai, bệnh có thể nặng hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều lần so với lần nhiễm đầu tiên.

Điều này do hiện tượng "tăng cường phụ thuộc kháng thể" (ADE). Sau khi mắc sốt xuất huyết lần đầu, cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu dài hạn chống lại type virus Dengue vừa mắc phải. Kháng thể này tồn tại không dài hạn, sau thời gian này người bệnh có nguy cơ nhiễm sốt xuất huyết lần hai với một type virus Dengue khác. Lúc này, kháng thể cũ liên kết với type virus sốt xuất huyết mới, khiến virus dễ dàng xâm nhập vào các tế bào miễn dịch, gây ra phản ứng viêm mạnh hơn, dẫn đến các biến chứng nặng nề như xuất huyết nghiêm trọng và sốc.

Một số yếu tố khác cũng có thể khiến sốt xuất huyết lần hai nặng hơn, gồm: độ tuổi, tình trạng sức khỏe, type virus... Theo đó, trẻ em và người lớn tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn. Những người có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, thận... cũng dễ gặp biến chứng nguy hiểm hơn. Một số chủng virus Dengue có độc lực mạnh sẽ gây bệnh nặng hơn ngay lần nhiễm đầu tiên.

Vaccine Qdenga (Takeda) giúp phòng ngừa cả 4 type huyết thanh của virus Dengue, hiệu quả bảo vệ lên đến hơn 80% và ngăn ngừa nhập viện đến 90%. Mũi tiêm chỉ định tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, dành cho người từng mắc lẫn chưa mắc bệnh, không cần sàng lọc tình trạng nhiễm Dengue trước đó. Lịch tiêm hai liều, mỗi liều cách nhau ba tháng.

Do đó, dù đã mắc bệnh, bạn vẫn nên chủng ngừa vaccine để tạo kháng thể bảo vệ cho cơ thể, tránh tái nhiễm và mắc bệnh nặng hơn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại những ngày đầu năm mới là cơ hội cho các loại virus, vi khuẩn phát triển và lây lan. Đặc biệt, nhiều bệnh hô hấp có thể tiến triển nhanh, để lại biến chứng viêm phổi, viêm màng não, suy hô hấp và tử vong. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả.

Với bệnh cúm, hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, AH3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.

Đối với phế cầu khuẩn, hiện Việt Nam đang lưu hành 5 loại vaccine, bao gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm phụ thuộc độ tuổi và lịch sử chủng ngừa. Với virus hợp bào hô hấp (RSV), hiện Việt Nam có 2 loại vaccine, gồm: Arexvy của GSK dành cho người từ 60 tuổi trở lên và Abrysvo của Pfizer dành cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ 24-36 tuần thai kỳ, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ trong 6 tháng đầu đời. Các loại vaccine có lịch tiêm chỉ một mũi. Trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi có thể tiêm kháng thể đơn dòng của Sanofi đưa về Việt Nam.

Ngoài ra, bạn có thể chủng ngừa thêm một số vaccine gây bệnh đường hô hấp khác như não mô cầu, sởi, thủy đậu, phế cầu, não mô cầu... Mọi người nên kiểm tra lịch sử chủng ngừa và sắp xếp tiêm bổ sung sớm để bảo vệ sức khỏe.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn não mô cầu có trong dịch tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sẽ nhiễm vi khuẩn. Vi khuẩn cũng có thể bám vào các vật dụng như ly uống nước, chén, bát, lây nhiễm khi sử dụng chung.

Vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...

Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm B, A, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:

- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.

- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.

- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.

- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).

- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).

Bé nhà bạn tròn 2 tháng tuổi, đã có thể tiêm được cả 5 loại vaccine não mô cầu nói trên. Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế khẳng định tiêm vaccine phế cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, giúp hạn chế lây lan trong cộng đồng và giảm nguy cơ diễn tiến nặng. Việt Nam có 5 loại vaccine phế cầu, gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Ngoài viêm phổi, vaccine phế cầu còn giúp phòng các chủng phế cầu gây ra các bệnh viêm tai giữa, viêm xoang, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.

Viêm phổi do phế cầu có tỷ lệ tử vong lên tới 50% còn viêm màng não để lại nhiều di chứng vĩnh viễn như điếc, mù, liệt, suy giảm trí nhớ ở 30-50% trẻ sống sót. Ngoài ra, viêm tai giữa do phế cầu ảnh hưởng tới 80% trẻ trước 10 tuổi, có thể gây thủng màng nhĩ và mất thính lực vĩnh viễn. Do đó, bạn nên sắp xếp để gia đình chủng ngừa càng sớm càng tốt.

Ông bạn 80 tuổi vẫn có thể tiêm được cả 5 loại vaccine phế cầu này. Mỗi loại có phạm vi phòng bệnh với các chủng vi khuẩn phế cầu gây bệnh khác nhau. Trường hợp ông chưa từng chủng ngừa phế cầu, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm các loại vaccine phế cầu phù hợp khi đến thăm khám. Bạn nên cung cấp đầy đủ tình hình sức khỏe và thuốc đang dùng của ông để bác sĩ đánh giá.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, có thể tự đào thải khỏi cơ thể sau 2 năm. Virus khó đào thải hơn ở những người suy giảm miễn dịch hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, ví dụ bệnh nhân HIV/AIDS, người ghép tạng... Một số người nhiễm virus HPV nguy cơ thấp nhưng không tự biến mất, có thể xuất hiện các nốt mụn cóc trên da hoặc các nốt sùi ở bộ phận sinh dục. Người nhiễm các virus nguy cơ cao, virus cũng không tự đào thải khỏi cơ thể và có khả năng cao tiến triển thành ung thư, ví dụ type 16, 18.

Bạn đã nhiễm type 16, vẫn cần tiêm vaccine phòng HPV. Lý do, HPV có khoảng 200 type khác nhau. Không có khả năng một người nhiễm hết tất cả các chủng này. Việc quan hệ tình dục cũng sẽ diễn ra rất nhiều lần sau đó nên bạn cần tiêm để phòng lây nhiễm HPV. Cần lưu ý, việc tiêm phòng vaccine không có tác dụng bảo vệ cơ thể hoặc điều trị HPV khi đã nhiễm, song có tác dụng phòng nhiễm HPV cho những lần sau.

Hiệu quả bảo vệ của vaccine lên tới hơn 90% khi tiêm đủ, đúng phác đồ. Vaccine không phân biệt đã từng quan hệ tình dục, sinh con hay chưa. Do đó, bạn 30 tuổi vẫn có thể tiêm được và nên tiêm càng sớm càng tốt khi còn trong độ tuổi chỉ định.

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine ngừa HPV, giúp phòng sùi mào gà và các bệnh như ung thư cổ tử cung, âm hộ,âm đạo, hầu họng, hậu môn do các type HPV gây ra.Trong đó, vaccine Gardasil phòng 4 type virus phổ biến gồm 6, 11, 16 và 18, tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi. Nữ giới từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, từ 14 đến 26 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Còn vaccine Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, phòng 9 type virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, tiêm cho cả nam và nữ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!