Phôi đông lạnh có bị lão hóa theo thời gian?
Sau khi sinh con bằng phương pháp thụ tinh ống nghiệm, tôi còn 2 phôi đông lạnh 5 năm. Phôi được lưu trữ lâu có lão hóa và ảnh hưởng khả năng làm tổ không? (Mai Hồng, Quảng Ninh)
Trả lời:
Phôi đông lạnh có thể được lưu trữ trong nhiều năm và vẫn có khả năng sống sau rã đông, làm tổ và phôi thai. Phôi trữ đông không bị lão hóa hay suy giảm chất lượng như tế bào trong điều kiện thông thường.
Trong kỹ thuật đông lạnh phôi, phương pháp thủy tinh hóa thường được sử dụng. Phôi được đưa vào dung dịch bảo vệ chuyên dụng, sau đó làm lạnh rất nhanh và bảo quản trong nitơ lỏng ở nhiệt độ khoảng -196 độ C. Quá trình này giúp hạn chế hình thành tinh thể đá bên trong tế bào, giảm nguy cơ tổn thương cấu trúc phôi.
Chuyên viên đang đưa phôi vào bình trữ đông, bảo quản trong nitơ lỏng. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Ở nhiệt độ cực thấp, các hoạt động chuyển hóa của tế bào gần như ngừng lại. Vì vậy, phôi không tiếp tục phát triển hay già đi trong thời gian được bảo quản. Khi cần sử dụng, phôi được rã đông theo quy trình chuyên môn để đánh giá khả năng sống và tiếp tục chuyển vào buồng tử cung.
Một yếu tố quan trọng cần lưu ý là chất lượng phôi trước khi đông lạnh. Phôi có hình thái tốt, phát triển đúng giai đoạn và có tiềm năng phát triển cao thường có nhiều lợi thế hơn khi sử dụng. Bên cạnh đó, kỹ thuật đông lạnh, quy trình rã đông, điều kiện bảo quản và kinh nghiệm của phòng lab cũng ảnh hưởng đến khả năng sống của phôi sau rã đông.
Người bệnh không nên mặc định phôi đông lạnh 5-10 năm đã mất khả năng sử dụng. Bác sĩ cần đánh giá hồ sơ phôi, chất lượng phôi trước khi trữ, phương pháp bảo quản và tình trạng sức khỏe hiện tại của người mẹ trước khi quyết định chuyển phôi. Hiện chưa có bằng chứng nhất quán cho thấy việc lưu trữ phôi lâu năm làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh.
Người bệnh cũng cần phân biệt tuổi của phôi và tuổi của người mẹ khi mang thai. Chất lượng di truyền của phôi có liên quan đến tuổi người phụ nữ tại thời điểm lấy trứng, trong khi tuổi của người mẹ lúc mang thai ảnh hưởng đến một số nguy cơ sản khoa.
Tỷ lệ phôi sống sau rã đông hiện nay đạt trên 95% nhờ kỹ thuật thủy tinh hóa. Tỷ lệ sinh sống cộng dồn hay tỷ lệ thành công của mỗi lần chuyển phôi chủ yếu phụ thuộc vào chất lượng phôi và độ tuổi của người mẹ tại thời điểm chọc hút trứng tạo phôi, thay vì số năm phôi được lưu trữ đông lạnh..
Nếu còn phôi đông lạnh, bạn nên trao đổi với bác sĩ về tình trạng bảo quản, số lượng và chất lượng phôi, kế hoạch rã đông cũng như thời điểm chuyển phù hợp. Không nên tự hủy phôi hoặc vội vàng làm lại chu kỳ IVF chỉ vì lo ngại phôi đã lưu trữ quá lâu.
ThS.BS Nguyễn Minh Thúy
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
| Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp |