Phình động mạch chủ bụng chèn ép niệu đạo người đàn ông

TP HCMÔng Minh,64 tuổi, khó tiểu kéo dài, bác sĩ phát hiện khối phình động mạch chủ bụng dài hơn 8 cm chèn ép đường tiểu.

Kết quả chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận tuyến tiền liệt của bệnh nhân tăng sinh nhẹ, đồng thời phát hiện tổn thương có khả năng phình động mạch chủ bụng. Kết quả chụp CT động mạch chủ chuyên sâu cho thấy đoạn phình động mạch chủ bụng dài 84 mm, nơi phình nhất đường kính 52,3 mm, trong khi bình thường khoảng 20 mm. Động mạch chủ ngực lên giãn nhẹ 38 mm và hẹp nhẹ đoạn hai động mạch vành.

Phình động mạch chủ bụng xảy ra khi một đoạn thành động mạch suy yếu, giãn rộng bất thường dưới tác động của huyết áp cao và xơ vữa. Theo thời gian, túi phình có thể tiếp tục lớn lên, kích thước trên 50 mm, chèn ép gây khó tiểu.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân có bệnh nền tăng huyết áp. Nếu mổ mở, người bệnh phải trải qua cuộc đại phẫu ổ bụng, kẹp động mạch chủ để thay đoạn mạch tổn thương, tiềm ẩn nguy cơ mất máu nhiều, biến chứng tim mạch, suy thận.

Êkíp quyết định can thiệp nội mạch (EVAR), đưa stent graft vào lòng động mạch qua đường tiếp cận ở bẹn, không cần mở ổ bụng để tiếp cận trực tiếp túi phình. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, phù hợp với người bệnh lớn tuổi kèm bệnh nền.

Bác sĩ chọn stent graft có kích thước phù hợp với đoạn động mạch chủ cần điều trị. Người bệnh được gây tê tại chỗ ở vùng bẹn, tỉnh táo suốt quá trình phẫu thuật và tránh nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp, biến chứng đặt nội khí quản, rút ngắn tối đa thời gian phục hồi.

Qua hai đường chọc kim nhỏ ở động mạch đùi, êkíp đưa hệ thống stent graft gồm một thân chính dạng ống thẳng và hai chân nối vào lòng động mạch chủ. Nhờ hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) dẫn đường, bác sĩ Dũng đưa stent graft đến đúng vị trí phình động mạch. Sau đó, stent được bung ra áp sát vào thành mạch lành phía trên và dưới khối phình, tạo đường dẫn mới cho máu lưu thông bên trong động mạch chủ.

Ông Minh xuất viện sau 3 ngày, tái khám định kỳ và cần kiểm soát huyết áp, vận động phù hợp, tránh gắng sức quá mức trong giai đoạn hồi phục.

Phình động mạch chủ bụng thường gặp hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt là nam giới. Các yếu tố nguy cơ gồm hút thuốc lá, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh.

Ở giai đoạn đầu, khối phình có thể không gây triệu chứng, chỉ được phát hiện tình cờ khi siêu âm, chụp CT hoặc MRI vì bệnh lý khác. Khi túi phình lớn, một số người có thể đau bụng, đau lưng và cảm nhận khối đập theo nhịp mạch ở bụng.

Nếu túi phình vỡ, người bệnh có thể đột ngột đau bụng hoặc đau lưng dữ dội, choáng, tụt huyết áp, ngất xỉu do mất máu. Theo bác sĩ Dũng, nguy cơ vỡ túi phình phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có đường kính, tốc độ phát triển và đặc điểm từng người bệnh.

Bác sĩ khuyến cáo nam giới 65-75 tuổi từng hút thuốc lá nên tầm soát phình động mạch chủ bụng ít nhất một lần. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc yếu tố nguy cơ khác cần được bác sĩ đánh giá để cân nhắc tần suất tầm soát phù hợp.

Bảo Anh

* Tên người bệnh đã được thay đổi