Người đàn ông ngừng tim do rối loạn nhịp

Hà NộiÔng Long, 56 tuổi, tim đột ngột ngừng bơm máu, được cấy máy phá rung tim tự động (ICD) để phát hiện và tự động xử trí cơn rối loạn nhịp tim.

Một tuần trước, ông Long đi du lịch ở TP HCM thì đột ngột ngừng tuần hoàn, cấp cứu tại bệnh viện. Sau khoảng một tuần, tình trạng dần ổn định, ông về Hà Nội khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Ông có tiền sử mắc đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, suy thận mạn và từng nhồi máu não đa ổ có xuất huyết chuyển dạng.

ThS.BS Phùng Văn Thao, Trung tâm Tim mạch, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết và viêm phổi. Kết quả xét nghiệm cho thấy suy tim nặng, đồng thời chức năng thận cũng suy giảm.

Bác sĩ Thao chẩn đoán ông Long suy tim nặng do bệnh cơ tim giãn. Siêu âm tim cho thấy buồng thất trái giãn lớn, tim co bóp yếu. Khả năng bơm máu của tim suy giảm, phân suất tống máu thất trái (EF) tương đương 1/3 so với bình thường. Người bệnh còn bị hở van hai lá mức độ vừa, hở van ba lá mức độ nhiều và tăng áp lực động mạch phổi.

Kết quả điện tâm đồ ghi nhận người bệnh có nhiều rối loạn nhịp tim, gồm ngoại tâm thu thất (nhịp tim đến sớm bất thường) và các cơn nhịp nhanh thất ngắn, tức tim đập nhanh bất thường trong thời gian ngắn rồi tự trở lại bình thường.

Bác sĩ Thao đánh giá nếu tiếp tục trì hoãn điều trị, tình trạng suy tim nặng có thể tiến triển, gây ứ dịch, khó thở, phù phổi. Trường hợp EF giảm sâu và tiền sử ngừng tuần hoàn, ông Long có nguy cơ tái phát các rối loạn nhịp tim nguy hiểm, khiến tim có thể đột ngột mất khả năng bơm máu, tiếp tục dẫn đến ngừng tim.

Người bệnh được chỉ định cấy máy phá rung tự động (ICD) - thiết bị điện tử được cấy dưới da, có khả năng liên tục theo dõi nhịp tim. Khi xuất hiện nhịp nhanh thất hoặc rung thất, ICD phát xung điện để chấm dứt rối loạn nhịp.

Theo bác sĩ Thao, tình trạng suy tim nặng khiến ông Long dễ gặp biến chứng trong quá trình can thiệp, đặc biệt là rối loạn nhịp thất và chảy máu liên quan đến thuốc chống đông. Do đó, người bệnh được điều trị nội khoa, kiểm soát các bệnh nền và ổn định tình trạng sức khỏe trước khi can thiệp cấy máy.

Khi tình trạng suy tim, bệnh lý cấp tính của người bệnh cải thiện, êkíp luồn dây điện cực qua tĩnh mạch dưới đòn trái, đưa đầu dây vào buồng tim phải rồi kết nối với máy khử rung tim (ICD) đặt dưới da ở vùng dưới đòn trái. Sau khi cấy máy, bác sĩ kiểm tra khả năng hoạt động của thiết bị, bảo đảm máy nhận biết rối loạn nhịp nguy hiểm, có thể phát xung điện để đưa nhịp tim trở lại bình thường khi cần thiết.

Sau 5 ngày, vết mổ khô, các thông số máy được kiểm tra ổn định, ông Long vận động nhẹ, được hướng dẫn chăm sóc sau cấy ICD, xuất viện.

Bệnh cơ tim giãn có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, khi chức năng co bóp của tim suy giảm, người bệnh có thể xuất hiện suy tim, rối loạn nhịp, đột tử. Bệnh do nhiều nguyên nhân, liên quan đến các biến thể gene, nhịp tim nhanh kéo dài, viêm cơ tim do nhiễm trùng hoặc liên quan đến bệnh tự miễn, tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị ung thư...

Bác sĩ Thao khuyến cáo người dân khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu, hạn chế rượu bia và không tự ý dùng thuốc. Người có biểu hiện khó thở, mệt nhiều, giảm khả năng gắng sức, phù chân hoặc hồi hộp, đánh trống ngực kéo dài nên đi khám sớm. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh cơ tim, suy tim hoặc đột tử khi còn trẻ cần khám tim mạch để đánh giá nguy cơ.

Với người từng bị ngừng tuần hoàn do nhịp nhanh thất hoặc rung thất như ông Long, ICD thường được xem xét để dự phòng rối loạn nhịp thất tái phát. Tuy nhiên, thiết bị không chữa khỏi bệnh cơ tim giãn, không thay thế thuốc điều trị suy tim và không ngăn ngừa được mọi nguyên nhân gây ngừng tim. Người bệnh vẫn cần duy trì điều trị nội khoa, kiểm soát bệnh đi kèm và tái khám định kỳ.

Sau khi cấy ICD, người bệnh cần kiểm tra thiết bị đúng lịch, dùng thuốc theo đơn, theo dõi cân nặng, huyết áp và các triệu chứng bất thường.

Ly Nguyễn