Chăm sóc sau xạ trị ung thư cổ tử cung như thế nào

Người bệnh sau xạ trị ung thư cổ tử cung nên hạn chế chất xơ, chăm sóc da, vận động nhẹ nhàng để giảm tác dụng phụ, hỗ trợ hồi phục.

Xạ trị là một trong những phương pháp điều trị ung thư cổ tử cung, thường được kết hợp với hóa trị. Tùy giai đoạn bệnh, người bệnh có thể được xạ trị trước hoặc sau phẫu thuật.

Tia xạ tác động lên khối u và vùng cần điều trị, đồng thời có thể ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh, gây tác dụng phụ như mệt mỏi, đỏ da hoặc bong tróc da tại vùng xạ trị. Các tác dụng phụ ít gặp khác như viêm, kích thích bàng quang, tiểu buốt, đau âm đạo, dịch tiết bất thường, thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. Triệu chứng thường ngắn hạn, có thể giảm dần hoặc biến mất sau khi liệu trình xạ trị kết thúc.

BS.CKI Nguyễn Huy Lộc, khoa Xạ trị, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết chăm sóc đúng cách trong quá trình xạ trị góp phần giúp người bệnh hạn chế tác dụng phụ, duy trì thể trạng và bảo đảm liệu trình điều trị liên tục. Trước và sau khi xạ trị, người bệnh không nên tự ý bôi các loại kem, thuốc lên vùng da xạ trị, nếu da ửng đỏ, sạm nám thì nên hỏi ý kiến bác sĩ. Trong quá trình xạ trị, người bệnh không mặc quần áo bó sát vì tăng ma sát làm tổn thương da. Hạn chế cho vùng xạ trị tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Chế độ ăn uống khoa học như bổ sung đầy đủ các nhóm chất tinh bột, đạm, vitamin, khoáng chất... hỗ trợ cơ thể tăng sức đề kháng, hồi phục nhanh hơn. Người bệnh cần giảm lượng chất xơ trong thời gian xạ trị ung thư cổ tử cung (xạ trị vào vùng chậu) bởi tia xạ có thể gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy. Chế độ ăn ít xơ góp phần giảm khối lượng phân, giảm tần suất đi ngoài.

Vận động đi lại nhẹ nhàng, tập thở giúp cải thiện tinh thần và hỗ trợ tuần hoàn máu. Người bệnh giữ tinh thần lạc quan, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống ngon miệng hơn.

Sau điều trị, phụ nữ có nguy cơ hẹp âm đạo do xơ hóa mô nên hỏi ý kiến bác sĩ để được tư vấn sử dụng dụng cụ nong âm đạo nhằm duy trì độ đàn hồi. Người bệnh nên tuân thủ lịch tái khám với bác sĩ, làm các xét nghiệm cần thiết để kịp thời phát hiện và xử lý các bất thường (nếu có).

Bác sĩ Lộc cho hay, hiện nay, các kỹ thuật xạ trị đã phát triển như điều biến liều (IMRT), điều biến thể tích (VMAT) giúp tia xạ đến trúng, ôm sát khối u, vùng cần xạ trị, giảm liều lên vùng mô và cơ quan lành xung quanh. Nhờ đó, các phương pháp này tăng hiệu quả tiêu diệt tế bào ác tính và giảm tác dụng phụ cho người bệnh.

Khải Minh