Khi nhiệt độ giảm, mạch máu có xu hướng co lại để giữ nhiệt, làm tăng sức cản thành mạch, huyết áp, nguy cơ hình thành cục máu đông. Biến cố tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim thường gia tăng vào mùa đông, đặc biệt ở người cao tuổi, bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu.

Chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết chế độ dinh dưỡng khoa học giúp giữ ấm cơ thể, là một trong những yếu tố quan trọng bảo vệ mạch máu.

Thực phẩm giàu acid béo omega-3

Cá hồi, cá thu, cá mòi có thể giảm viêm, hạn chế kết tập tiểu cầu, cải thiện độ đàn hồi của thành mạch. Duy trì ăn cá 2-3 lần mỗi tuần giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch đồng thời ổn định huyết áp trong mùa lạnh.

Rau xanh và trái cây tươi

Các loại rau lá xanh đậm, rau họ cải, cà chua, cà rốt, cùng nhóm trái cây giàu vitamin C như cam, bưởi, kiwi, ổi có tác dụng tăng cường chất chống oxy hóa. Những dưỡng chất này hỗ trợ bảo vệ lớp nội mạc mạch máu khỏi tác động của gốc tự do, làm chậm quá trình xơ vữa, mạch máu duy trì độ bền vững. Vào mùa lạnh, bổ sung đủ rau, trái cây còn cải thiện miễn dịch, gián tiếp giảm nguy cơ viêm nhiễm - yếu tố có thể làm nặng thêm bệnh tim mạch.

Các loại hạt và dầu thực vật tốt

Đây là nguồn cung cấp chất béo không bão hòa, vitamin E, có tác dụng bảo vệ thành mạch, điều hòa mỡ máu. Hạt óc chó, hạnh nhân, hạt chia, hạt lanh và dầu ô liu có khả năng giảm cholesterol xấu, tăng cholesterol tốt. Khi sử dụng hợp lý, nhóm thực phẩm này góp phần hạn chế sự hình thành mảng xơ vữa, từ đó giảm nguy cơ tắc mạch trong mùa đông.

Gia vị có tính ấm như tỏi, gừng, nghệ và hành tây

Tỏi có tác dụng làm giảm kết dính tiểu cầu, hỗ trợ lưu thông máu. Gừng làm ấm cơ thể, cải thiện tuần hoàn ngoại vi (lưu thông máu đến các phần xa tim). Nghệ giàu curcumin - hoạt chất chống viêm, có lợi cho thành mạch. Việc sử dụng các gia vị này trong bữa ăn hằng ngày thúc đẩy tăng cường tuần hoàn.

Ngũ cốc nguyên hạt

Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám cung cấp lượng chất xơ hòa tan dồi dào, góp phần kiểm soát mỡ máu và ổn định đường huyết. Đây là yếu tố quan trọng với người có đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa - nhóm dễ gặp biến chứng mạch máu khi trời lạnh. Duy trì bữa sáng với yến mạch hoặc các loại ngũ cốc nguyên hạt cung cấp năng lượng và hỗ trợ tim mạch hoạt động.

Thực phẩm giàu kali và magie

Chuối, bơ, khoai lang, các loại đậu giàu kali giúp điều hòa huyết áp, hỗ trợ hoạt động của cơ tim. Kali cân bằng tác động của natri, trong khi magie tham gia vào quá trình giãn mạch, dẫn truyền thần kinh tim mạch. Việc bổ sung đầy đủ các khoáng chất này có thể hạn chế tình trạng co mạch quá mức khi thời tiết lạnh.

Song song với việc tăng cường thực phẩm có lợi, hãy hạn chế muối, mỡ động vật, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có cồn. Ăn mặn làm tăng huyết áp, trong khi mỡ bão hòa và chất béo chuyển hóa thúc đẩy xơ vữa động mạch. Rượu bia có thể gây rối loạn nhịp tim và làm mất kiểm soát huyết áp, đặc biệt nguy hiểm trong mùa lạnh.

Người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường cần chú ý hơn đến chế độ ăn uống trong mùa đông. Duy trì bữa ăn đủ chất, chia nhỏ khẩu phần, kết hợp uống đủ nước ấm và vận động nhẹ nhàng. Người mắc bệnh nền nên tuân thủ điều trị, kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp tại nhà là những biện pháp quan trọng để phòng ngừa biến chứng. Kết hợp ăn uống lành mạnh, giữ ấm, vận động đều đặn và quản lý tốt bệnh nền giúp giảm nguy cơ huyết khối, đột quỵ và các bệnh tim mạch trong mùa đông.

Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như đau đầu dữ dội, tê yếu tay chân, nói khó, đau ngực hoặc khó thở, người bệnh cần đi khám ngay. Phát hiện sớm và xử trí kịp thời giúp giảm đáng kể nguy cơ biến cố tim mạch nguy hiểm.

Thanh Ba