5 cách giảm nguy cơ té ngã khi mắc bệnh mắt
Người mắc thoái hóa điểm vàng có thể phòng té ngã bằng cách dọn vật cản, cải thiện ánh sáng trong nhà, tập giữ thăng bằng và nhờ người thân hỗ trợ khi cần.
Thoái hóa hoàng điểm tuổi già thể ướt có thể gây nhìn mờ, xuất hiện vùng khuyết hoặc hình ảnh méo mó ở trung tâm thị trường. Những thay đổi này khiến người bệnh khó nhận diện vật cản, ước lượng khoảng cách và di chuyển an toàn, nhất là ở nơi thiếu sáng hoặc không quen thuộc.
Năm 2024, nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA Ophthalmology phân tích dữ liệu của hơn 3,4 triệu người trưởng thành tại Anh, ghi nhận người mắc thoái hóa hoàng điểm có nguy cơ té ngã đáng lưu ý. Cụ thể, khoảng 37% người mắc bệnh từng bị ngã, trong khi tỷ lệ này ở nhóm không mắc bệnh là 21%. Nguy cơ té ngã và gãy xương đều cao hơn ở người mắc các bệnh mắt như thoái hóa hoàng điểm tuổi già, đục thủy tinh thể và glôcôm.
Một số điều chỉnh trong nhà và thói quen sinh hoạt có thể giúp người mắc thoái hóa hoàng điểm tuổi già thể ướt hạn chế nguy cơ chấn thương.
Dọn gọn lối đi trong nhà
Dây điện, thảm trải sàn, đồ đạc để dưới đất hoặc vật dụng đặt giữa lối đi có thể trở thành chướng ngại khiến người thị lực kém dễ vấp ngã. Mọi người nên thu dọn những món không cần thiết, cố định dây điện và thảm nếu không thể loại bỏ, đồng thời sắp xếp đồ đạc gọn gàng. Nên giữ nguyên vị trí các vật dụng thường dùng và hạn chế thay đổi cách bố trí nội thất để người bệnh dễ ghi nhớ không gian, định hướng khi di chuyển.
Tăng cường ánh sáng ở khu vực thường đi lại
Thoái hóa điểm vàng có thể làm giảm độ nhạy tương phản, khiến người bệnh khó phân biệt đường viền đồ vật, bậc thềm hoặc sự thay đổi giữa các bề mặt. Vì vậy, cần bảo đảm hành lang, phòng ngủ, nhà bếp và cầu thang đủ sáng.
Gia đình có thể lắp thêm đèn ở những góc tối, sử dụng bóng LED có thể điều chỉnh độ sáng và dán dải màu tương phản tại mép bậc thang, lối đi hoặc khu vực dễ vấp. Ánh sáng cần đủ rõ nhưng tránh chiếu trực tiếp gây chói mắt.
Hành lang đủ sáng, lối đi thông thoáng giúp người suy giảm thị lực dễ định hướng, tránh vấp ngã. Ảnh được tạo bởi AI
Điều chỉnh cách đi lại
Người bệnh không nên vội vàng khi di chuyển, kể cả trong nhà hoặc những nơi đã quen thuộc. Thay vì kéo lê bàn chân, nên nhấc chân rõ ràng khi bước để hạn chế vấp phải vật cản thấp. Nếu gặp khó khăn khi đi lại, người bệnh có thể trao đổi với chuyên gia vật lý trị liệu hoặc hoạt động trị liệu để được hướng dẫn kỹ thuật di chuyển phù hợp với mức độ suy giảm thị lực.
Rà soát các loại thuốc đang sử dụng
Một số thuốc có thể gây chóng mặt, choáng váng khi đứng lên hoặc ảnh hưởng đến thị lực, từ đó làm tăng nguy cơ té ngã. Chẳng hạn, một số thuốc điều trị tim mạch và thuốc chống trầm cảm có thể liên quan đến hạ huyết áp tư thế.
Người bệnh nên thông báo với bác sĩ về các loại thuốc đang dùng, nhất là khi thường xuyên chóng mặt, nhìn mờ hoặc mất thăng bằng. Không tự ý ngừng thuốc hay thay đổi liều mà chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Nhờ người thân hỗ trợ khi ra ngoài
Khi đi đến nơi đông người, địa hình lạ hoặc có nhiều bậc thềm, người bệnh nên cân nhắc đi cùng người thân. Người hỗ trợ có thể cho người bệnh vịn vào khuỷu tay, đồng thời báo trước khi đến gần bậc thang, lề đường hoặc chướng ngại vật.
Người bệnh cũng nên chủ động thông báo về tình trạng thị lực để người đi cùng biết cách hỗ trợ, thay vì tự di chuyển khi không nhìn rõ đường.
Ngoài các biện pháp trên, người mắc thoái hóa điểm vàng tuổi già cần duy trì lịch khám mắt và điều trị theo chỉ định. Nếu từng bị ngã, người cao tuổi nên thông báo với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và tư vấn biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |