Vì sao mắt nhìn kém khi trời tối?

Khó nhìn rõ vật thể, nhận diện người hoặc lái xe khi trời tối có thể liên quan tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc hoặc thiếu vitamin A.

Mắt nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu nhờ sự phối hợp giữa đồng tử và các tế bào cảm nhận ánh sáng ở võng mạc. Khi trời tối, đồng tử giãn ra để tiếp nhận nhiều ánh sáng hơn. Các tế bào que trong võng mạc hoạt động mạnh, giúp nhận biết hình dạng và chuyển động của vật thể khi ánh sáng yếu. Trong khi đó, tế bào nón đảm nhiệm khả năng phân biệt màu sắc và nhìn chi tiết, hoạt động hiệu quả hơn trong môi trường đủ sáng.

Theo Học viện Nhãn khoa Mỹ (AAO), thị lực ban đêm thường kém sắc nét, khả năng nhận biết màu sắc giảm so với ban ngày. Tuy nhiên, nếu một người ngày càng khó nhìn trong bóng tối, mất nhiều thời gian để mắt thích nghi khi chuyển từ nơi sáng sang tối hoặc thường xuyên vấp ngã khi di chuyển ban đêm, đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề về mắt.

Tật khúc xạ: Người bị cận thị có thể nhìn xa mờ hơn khi ánh sáng yếu. Trong bóng tối, đồng tử giãn khiến một số sai lệch khúc xạ biểu hiện rõ hơn, làm hình ảnh mất nét. Người chưa đeo kính hoặc sử dụng kính không đúng độ cũng có thể gặp khó khăn khi nhìn đường, nhận diện biển báo và vật thể vào ban đêm.

Đục thủy tinh thể: Thủy tinh thể mất dần độ trong suốt, khiến ánh sáng khó truyền đến võng mạc. Người mắc bệnh thường nhìn mờ, hình ảnh kém rõ, dễ chói khi gặp đèn pha ôtô hoặc đèn đường. Khó nhìn khi lái xe ban đêm đôi khi là một trong những biểu hiện sớm của bệnh.

Viêm võng mạc sắc tố: Đây là nhóm bệnh di truyền khiến các tế bào cảm nhận ánh sáng ở võng mạc thoái hóa dần. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến tế bào que trước, khiến người bệnh khó nhìn trong bóng tối, mất nhiều thời gian để thích nghi với môi trường thiếu sáng. Khi bệnh tiến triển, thị trường ngoại vi có thể thu hẹp, khiến người bệnh dễ va vào đồ vật khi di chuyển.

Thiếu vitamin A: Vitamin A tham gia tạo rhodopsin, sắc tố cần thiết để tế bào que nhận biết ánh sáng yếu. Khi thiếu vi chất này, khả năng thích nghi với bóng tối suy giảm, gây quáng gà. Tình trạng có thể xuất hiện ở người ăn uống thiếu hụt kéo dài hoặc gặp vấn đề hấp thu chất dinh dưỡng. Nếu được xác định đúng nguyên nhân, bổ sung vitamin A theo chỉ định có thể cải thiện triệu chứng.

Bệnh lý võng mạc và glôcôm: Võng mạc đảm nhiệm tiếp nhận ánh sáng và truyền tín hiệu thị giác đến não. Những bệnh lý làm tổn thương võng mạc hoặc dây thần kinh thị giác có thể ảnh hưởng khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng. Chẳng hạn, thoái hóa võng mạc sắc tố thường gây giảm thị lực ban đêm từ sớm, trong khi glôcôm có thể làm tổn thương thị trường ngoại vi và khiến người bệnh khó quan sát các vật ở hai bên.

Khả năng nhìn kém khi trời tối có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, làm tăng nguy cơ vấp ngã, va chạm và tai nạn giao thông. Người thường xuyên khó nhận diện vật thể, nhìn mờ khi đi vào nơi thiếu sáng hoặc mất nhiều thời gian để mắt thích nghi với bóng tối nên khám chuyên khoa Nhãn khoa để xác định nguyên nhân.

Bác sĩ có thể kiểm tra thị lực, độ khúc xạ, thủy tinh thể, võng mạc và đánh giá khả năng nhận biết độ tương phản. Một số trường hợp cần thêm xét nghiệm chuyên sâu để kiểm tra chức năng võng mạc hoặc xác định tình trạng thiếu vitamin A.

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, có thể bao gồm điều chỉnh kính, phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc điều trị bệnh lý võng mạc. Người bệnh không nên tự bổ sung vitamin A liều cao khi chưa được xác định thiếu hụt. Nếu thị lực giảm đột ngột, đau mắt hoặc xuất hiện vùng tối bất thường trong tầm nhìn, cần đi khám cấp cứu.

Bảo Bảo (Tổng hợp)