Thứ sáu, 6/10/2017, 11:00 (GMT+7)

Tiềm năng của trái bí hương Cao Bằng

Đặc sản bí hương Cao Bằng thơm ngon, nhiều thương lái săn đón, song canh tác manh mún chưa đáp ứng được nhu cầu số lượng lớn của thị trường.

Thôn Nà Sloỏng và Lũng Buốt, xã Lê Lai, huyện Thạch An, Cao Bằng hiện có khoảng 100 hộ dân tộc Tày, Nùng sinh sống. Trong đó, có đến 60 gia đình trồng bí hương. Chị Triệu Thị Thu cho biết, người dân địa phương không rõ giống cây xuất hiện ở Lê Lai từ bao giờ, từ thời ông bà đã có những giàn bí trĩu quả trên ruộng.

Bà con dân tộc tự nhân trồng từ vụ này qua vụ khác để giữ giống. Bí hương bắt đầu ra quả từ tháng 4, tháng 9 bắt đầu thu hoạch, cuối tháng 10 là hết vụ. Người trồng thường chọn những quả đầu giàn, thon đều, nặng tay, nhiều phấn để làm giống mùa sau.

Người Tày, Nùng tin rằng, bí hương là món quà từ núi rừng linh thiêng Thạch An. Chạm vào quả, lớp phấn trắng lấm tấm bám vào tay. Thân quả phủ gai nhỏ. Mùi thơm từ thân, lá, quả, thoảng như lúa nếp nên mới đặt tên là bí hương.

polyad

Trái bí hương treo trồng trên giàn. Ảnh: Bizmedia

Sau khi có chủ trương phát triển kinh tế từ bí hương, người dân bắt đầu quan tâm chăm sóc và canh tác theo hướng sạch, mở rộng diện tích. Trước khi xuống giống mới, bà con được hướng dẫn làm đất, trộn hỗn hợp phân chuồng ủ hoai, tro bếp và supe lân để bón lót. Khi cây đã leo giàn thì chủ động làm cỏ quanh gốc.

Thời điểm cây bắt đầu ra hoa, đậu quả là giai đoạn sâu bệnh bắt đầu tấn công. Khi quả trưởng thành, ong vàng thường kéo đến châm chích. Tuy nhiên, chị Thu cho biết, tỷ lệ quả bị ong chích chỉ khoảng 5%, nên người dân hầu như không phun xịt thuốc. Bí hương nặng khoảng 1,5-2,5kg mỗi quả, đường kính thân 10-20cm thì bắt đầu thu hoạch.

Trồng bí hương ở Cao Bằng

Trái bí hương ăn đời ở kiếp với người Cao Bằng
 
 
 

Bí hương thu về sẽ dựng ở góc nhà, nơi thoáng mát và tránh ánh nắng, có thể bảo quản tươi ngon suốt 3-4 tháng. Nhiều hộ cẩn thận còn bọc quả trong giấy báo. Khi gọt, vỏ bí hương hơi cứng, nhưng thịt dẻo, vị thanh ngọt, màu xanh nhạt hơn so với các loại bí đao dưới xuôi. Dù luộc, xào hay nấu canh, bí hương Lê Lai cũng dễ nhận biết bởi mùi thơm đặc trưng như lúa nếp.

polyad

Bí già dựng ở góc nhà, nơi thoáng mát và tránh ánh nắng. Ảnh: Bizmedia

Vụ bí năm 2017, theo thống kê của Chi cục Quản lý Chất lượng Nông lâm Thủy sản địa phương, sản lượng chỉ bằng nửa năm trước, tương đương 20-25 tấn, do thời tiết mưa nhiều khiến nấm bệnh phát triển.

Hiện bí hương Lê Lai chủ yếu bán cho thương lái địa phương với giá 15.000-20.000 đồng mỗi kg. Cán bộ chi cục chia sẻ, mới đây có doanh nghiệp lên Lê Lai hỏi mua bí đem về xuôi bán, song lại chê sản lượng ít quá, nếu được vài trăm tấn mỗi năm mới gom.

Hiện hợp tác xã Thạch Bình là đầu mối cung cấp và giới thiệu nhiều đặc sản Cao Bằng tại Hà Nội. Mặc dù nhiều quả bí đã có mặt tại các hội chợ dưới xuôi với tem nhãn, mã QR code chỉ dẫn tới tận hộ trồng ở Lê Lai, song số lượng chưa đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.

Giang Tạ

Chia sẻ bài viết qua email