Ban đầu anh Nam cảm thấy khát, tiểu nhiều và mệt mỏi kéo dài, bác sĩ chẩn đoán đái tháo đường kèm tăng huyết áp, uống thuốc theo đơn và tái khám định kỳ. Tình trạng lúc này chưa ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, anh ít quan tâm và dần bỏ qua các mốc theo dõi.
Gần đây mệt mỏi kéo dài, tăng cân, đi tiểu ít dần, khó thở khi nằm, tức ngực và phù rõ ở mặt cũng như tay chân, anh Nam đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám. Xét nghiệm cho thấy creatinin máu của anh Nam lên tới 1.447 µmol/L, cao gấp khoảng 14-23 lần mức bình thường ở nam giới, đồng nghĩa chức năng lọc của thận suy giảm nghiêm trọng, siêu âm ghi nhận hai thận teo nhỏ. Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Huy, Khoa Nội thận - Lọc máu, chẩn đoán anh Nam bị suy thận mạn giai đoạn 5 - giai đoạn cuối của bệnh thận mạn.
Bác sĩ Huy chỉ định anh Nam lọc máu cấp cứu để duy trì sự sống. Anh được đặt ống thông vào tĩnh mạch lớn nhằm tạo đường vào mạch máu tạm thời, kết nối với máy lọc máu để loại bỏ chất độc và lượng dịch dư thừa tích tụ trong cơ thể. Tình trạng rối loạn điện giải, thiếu máu và tăng huyết áp được kiểm soát song song trong quá trình điều trị. Anh cần điều chỉnh thuốc hạ đường huyết và theo dõi huyết áp sát sao. Khi tình trạng toàn thân ổn định, người bệnh được phẫu thuật tạo cầu nối động - tĩnh mạch ở cẳng tay để chạy thận định kỳ lâu dài.
Bác sĩ Huy theo dõi lọc máu cho bệnh nhân Nam tại giường bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh
Hiện, anh Nam duy trì lọc máu 3 buổi một tuần, mỗi buổi kéo dài khoảng 4 giờ nhằm loại bỏ các độc chất, sản phẩm chuyển hóa và lượng dịch dư thừa tích tụ trong cơ thể. Song song, anh được tiêm thuốc kích hồng cầu, điều trị thuốc huyết áp, điều chỉnh rối loạn canxi - phospho theo chỉ định và tái khám chuyên khoa định kỳ.
Đột ngột phải chạy thận khi tuổi còn trẻ, anh Nam buộc phải điều chỉnh nhiều kế hoạch công việc và cuộc sống. "Tôi chưa từng nghĩ 30 tuổi đã phải chạy thận", anh Nam nói, cho biết cảm thấy hụt hẫng khi nhìn bạn bè cùng tuổi đang phát triển sự nghiệp.
Hiện, tình trạng quá tải dịch của anh Nam cải thiện rõ rệt, không còn khó thở khi nằm, phù giảm, huyết áp và điện giải được kiểm soát. Các chỉ số thiếu máu được điều chỉnh bằng thuốc theo phác đồ. Anh có thể sinh hoạt bình thường trong những ngày không lọc máu, nhưng cần đảm bảo lịch điều trị cố định mỗi tuần.
Bác sĩ Huy khuyến cáo bệnh thận mạn giai đoạn cuối có xu hướng trẻ hóa. Trước đây, bệnh chủ yếu gặp ở người trung niên hoặc cao tuổi, song những năm gần đây ghi nhận nhiều trường hợp 20-30 tuổi. Các biểu hiện ban đầu khá mờ nhạt nên dễ bị xem nhẹ, nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nặng, phải điều trị thay thế bằng lọc máu.
Nếu có các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, phù chân, tăng cân nhanh, tiểu ít, người bệnh nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng thận, phát hiện và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ phải chạy thận suốt đời.
Thu Giang