Dấu hiệu nhận biết sỏi thận

Sỏi thận nhỏ thường không gây triệu chứng nhưng khi di chuyển hoặc cản trở dòng nước tiểu khiến người bệnh đau hông lưng, tiểu bất thường hoặc buồn nôn.

Sỏi thận hình thành khi các khoáng chất và muối trong nước tiểu kết tinh thành tinh thể, lâu dần phát triển thành viên sỏi với kích thước khác nhau. Những viên sỏi nhỏ có thể nằm trong thận hoặc được đào thải qua đường tiết niệu mà người bệnh không nhận biết. Khi sỏi di chuyển xuống niệu quản, cọ xát vào niêm mạc hoặc gây tắc nghẽn dòng nước tiểu, các triệu chứng thường rõ rệt hơn.

Theo bác sĩ Trương Bảo Thắng, Khoa Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, biểu hiện của sỏi thận khá đa dạng và phụ thuộc vào vị trí, kích thước viên sỏi cũng như mức độ cản trở dòng nước tiểu. Một số người chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ vùng hông lưng hoặc có thay đổi khi đi tiểu, trong khi sỏi gây tắc nghẽn có thể dẫn đến cơn đau dữ dội. Nhận biết các dấu hiệu bất thường giúp người bệnh đi khám sớm, xác định tình trạng sỏi và phát hiện biến chứng nếu có.

Đau vùng hông lưng

Đau là một trong những dấu hiệu thường gặp khi sỏi di chuyển từ thận xuống niệu quản. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng hông lưng hoặc mạn sườn, có thể lan xuống bụng dưới, bẹn và thay đổi vị trí theo đường đi của viên sỏi. Khi sỏi gây tắc nghẽn, người bệnh có thể đau dữ dội từng cơn, lúc tăng lúc giảm. Một số trường hợp sỏi chưa gây tắc nghẽn chỉ tạo cảm giác âm ỉ hoặc nặng tức vùng hông lưng.

Đau tức vùng bẹn, bìu

Khi sỏi nằm ở đoạn 1/3 dưới niệu quản, người bệnh có thể đau lan xuống vùng bẹn, bìu hoặc tinh hoàn cùng bên, đôi khi kèm cảm giác tức nặng vùng bụng dưới. Một số trường hợp đến khám vì đau tinh hoàn mà không có biểu hiện đau hông lưng rõ rệt nên dễ bỏ sót nguyên nhân từ sỏi niệu quản. Nếu xuất hiện triệu chứng này, người bệnh cần được khám để xác định nguyên nhân, đặc biệt khi đau tinh hoàn đột ngột hoặc dữ dội cần cấp cứu để loại trừ xoắn tinh hoàn.

Tiểu buốt, tiểu rắt hoặc khó tiểu

Sỏi di chuyển trong đường tiết niệu có thể gây tiểu buốt, tiểu rắt, mót tiểu liên tục hoặc mỗi lần chỉ tiểu được một lượng nhỏ. Nếu viên sỏi cản trở dòng nước tiểu, người bệnh có thể thấy khó tiểu hoặc lượng nước tiểu giảm. Nước tiểu đục, có mùi bất thường có thể xuất hiện khi sỏi đi kèm nhiễm trùng đường tiết niệu.

Nước tiểu có màu bất thường

Sỏi cọ xát vào niêm mạc đường tiết niệu có thể gây chảy máu, khiến nước tiểu chuyển màu hồng, đỏ hoặc nâu. Có trường hợp lượng máu rất ít, không thể nhận biết bằng mắt thường mà chỉ phát hiện qua xét nghiệm. Tiểu máu không phải dấu hiệu đặc hiệu của sỏi thận mà còn có thể liên quan đến nhiễm trùng, bệnh lý thận, tuyến tiền liệt hoặc các nguyên nhân khác nên cần được kiểm tra.

Buồn nôn, nôn

Cơn đau do sỏi, đặc biệt khi gây tắc nghẽn niệu quản, có thể đi kèm buồn nôn hoặc nôn. Một số người không có cơn đau quặn điển hình mà chỉ cảm thấy đầy tức bụng, khó chịu vùng hông lưng hoặc buồn nôn. Nôn nhiều có thể khiến cơ thể mất nước, cần được lưu ý nếu xuất hiện cùng đau dữ dội hoặc bất thường khi tiểu.

Sốt, rét run kèm đau hông lưng

Sốt hoặc rét run không phải biểu hiện thông thường của sỏi thận đơn thuần mà có thể cảnh báo nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc nhiễm trùng thận khi sỏi gây tắc nghẽn. Đây là tình trạng cần được kiểm tra sớm vì nhiễm trùng trên nền tắc nghẽn có thể diễn tiến nặng.

Bác sĩ Thắng khuyến cáo những người bị đau hông lưng tái diễn, tiểu máu, tiểu buốt hoặc các bất thường khi tiểu nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc hoặc chờ sỏi tự đào thải. Đặc biệt, người bệnh đau dữ dội kèm sốt, rét run, nôn nhiều, tiểu rất ít hoặc không thể đi tiểu cần được kiểm tra sớm để loại trừ tắc nghẽn và nhiễm trùng.

Thu Giang