* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam. Não mô cầu gây hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp, thậm chí kết hợp cả hai thể. Ngay cả khi được chẩn đoán sớm và chăm sóc tích cực, có từ 10-20% người mắc não mô cầu vẫn tử vong và tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị. Đặc biệt với thể nhiễm khuẩn huyết, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 40%.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe, tiêm chủng vaccine được xem là chiến lược phòng ngừa hiệu quả và bền vững nhất. Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó 6 nhóm A, B, C, Y, W-135, và X là nguyên nhân chính gây ra hơn 90% số ca bệnh trên toàn thế giới. Với nhóm A, C, Y, W-135, hiện Việt Nam có 3 loại vaccine phòng bệnh.
Vaccine Nimenrix (GSK, sản xuất tại Bỉ) là vaccine polysaccharide cộng hợp, sử dụng giải độc tố uốn ván (TT) làm protein mang, giúp tạo miễn dịch bền vững và hiệu quả cao hơn so với vaccine polysaccharide thuần túy, đồng thời tạo được trí nhớ miễn dịch mạnh mẽ. Nimenrix được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không giới hạn tuổi.
Vaccine MenQuadfi (Sanofi, sản xuất tại Mỹ) được phát triển dựa trên công nghệ hiện đại với khả năng kích hoạt tế bào miễn dịch lympho T và lympho B, giúp cơ thể đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ, đồng thời tạo trí nhớ miễn dịch, bảo vệ lâu dài. Vaccine MenQuadfi được cải tiến thêm khi sử dụng protein mang là giải độc tố uốn ván (TT), giúp nâng cao khả năng bảo vệ, được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không giới hạn tuổi.
Vaccine Menactra (Sanofi, Pháp) là vaccine cộng hợp với giải độc tố bạch hầu, tiêm cho trẻ từ 9 tháng đến người lớn 55 tuổi.
Bố bạn 73 tuổi, hiện không có bệnh nền, có thể tiêm được 2 loại Nimenrix và MenQuadfi để phòng não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135. Khi đến trung tâm tiêm chủng, bác sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ trước tiêm. Bác cần chia sẻ đầy đủ, chính xác các bệnh đang mắc, loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe, quyết định mũi tiêm phù hợp.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào. Việc tiêm trước phơi nhiễm giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Với phác đồ dự phòng, bạn cần tiêm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.
Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.
Ngoài ra, khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào, bạn cần rửa vết thương dưới vòi nước sạch kết hợp với xà phòng trong tối thiểu 15 phút, sát khuẩn lại vết thương bằng cồn iốt hoặc dung dịch povidine, sau đó đến trung tâm gần nhất để được bác sĩ thăm khám vết thương và chỉ định chủng ngừa.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Thủy đậu là bệnh thường gặp gặp trẻ nhỏ, nhưng người lớn vẫn có thể mắc bệnh. Lý do, thủy đậu lây lan rất dễ dàng qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mụn nước. Người lớn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine có thể dễ dàng lây bệnh từ trẻ em trong gia đình, lớp học, nhà trẻ vì tiếp xúc gần, chăm sóc và dùng chung không gian sống.
Người lớn cũng gặp biến chứng nặng hơn do nhiều yếu tố liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch, mắc bệnh mạn tính, hệ miễn dịch suy giảm, mang thai, hút thuốc lá. Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy tỷ lệ nhập viện ở người lớn mắc thủy đậu cao gấp 13 lần so với trẻ em, tỷ lệ tử vong cao hơn khoảng 25 lần. Viêm phổi là biến chứng phổ biến nhất, xảy ra ở 5-15% trường hợp người lớn mắc thủy đậu và tỷ lệ tử vong lên đến 30%.
Thai phụ dễ gặp biến chứng viêm phổi, do hệ miễn dịch suy giảm tự nhiên để tránh đào thải và nuôi dưỡng thai nhi tốt hơn. Mẹ mắc bệnh gần với thời gian dự sinh, trẻ sơ sinh có thể lây thủy đậu với tỷ lệ tử vong 25-30%.
Để phòng bệnh, mọi người cần giữ vệ sinh cá nhân và môi trường, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn, cốc, chén, quần áo; hạn chế tập trung đông người. Chế độ ăn nên đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tập thể dục nhẹ nhàng. Người lớn mắc thủy đậu cần nghỉ làm, điều trị cho đến khi toàn bộ mụn nước khô và đóng vảy, tránh tiếp xúc gần trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch.
Về vaccine, mọi người cần tiêm đầy đủ hai mũi vaccine thủy đậu có thể phòng bệnh đến 98% và gần 100% phòng ngừa biến chứng thủy đậu nặng như viêm phổi, viêm não. Tại Việt Nam, vaccine thủy đậu hiện chỉ có ở tiêm chủng dịch vụ với ba loại của Mỹ, Bỉ, Hàn Quốc và loại phối hợp 4 trong 1 phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu của Mỹ. Vaccine tiêm cho cả trẻ em từ 9 hoặc 12 tháng tuổi và người lớn. Phụ nữ nên tiêm trước khi mang thai ít nhất 1-3 tháng tùy loại vaccine.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Bệnh dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với giọt bắn mũi họng từ người bệnh, hoặc qua mụn nước từ người mắc zona thần kinh, hay lây gián tiếp qua tiếp xúc với các vật dụng chứa mầm bệnh sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Theo thống kê, có đến 90% người không có miễn dịch với bệnh sẽ lây khi tiếp với mầm bệnh.
Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả lên đến 98% nếu tiêm đủ 2 mũi và giảm gần 100% các biến chứng như viêm phổi, viêm màng não, viêm não do virus thủy đậu gây ra. Hiện Việt Nam có hai loại vaccine thủy đậu loại đơn gồm Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ) và một loại phối hợp ProQuad (Mỹ) phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella trong một mũi tiêm. Vaccine tiêm cho trẻ từ 9 hoặc 12 tháng tuổi đến người lớn.
Bạn đã tiếp xúc với người mắc thủy đậu, nếu chưa có miễn dịch với bệnh từ lần mắc trước, hoặc chưa tiêm vaccine thuộc nhóm nguy cơ lây bệnh cao. Bạn nên đi tiêm vaccine càng sớm càng tốt. Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất, người chưa có miễn dịch với thủy đậu nếu tiếp xúc với mầm bệnh, tốt nhất nên tiêm phòng trong 3-5 ngày kể từ khi tiếp xúc. Trường hợp tiếp xúc quá 5 ngày, tiêm vaccine vẫn có hiệu quả giảm nguy cơ bệnh nặng và nhiễm thủy đậu trong tương lai. Lịch tiêm vaccine thủy đậu của bạn gồm 2 mũi cách nhau một tháng.
Ngoài ra, bạn cũng nên theo dõi sức khỏe, cần cách ly và đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng như sốt, đau mỏi cơ, đau họng, da nổi mụn nước không nên tự uống thuốc, điều trị bệnh nhằm tránh biến chứng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
12 chủng virus HPV nguy cơ cao gồm type 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, và 59. Đây là các chủng virus có khả năng gây ung thư hậu môn, ung thư âm đạo, ung thư vòm họng, ung thư cổ tử cung... Trong đó chủng 16, 18 chiếm tới 70% các ca ung thư cổ tử cung trên toàn cầu. Kết quả xét nghiệm dương tính với 12 chủng virus HPV nguy cơ cao không có nghĩa là bạn nhiễm hết tất cả các chủng này.
Để biết chính xác đang nhiễm chủng virus nào, bạn có thể thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu tại cơ sở y tế uy tín. Bạn cũng không nên quá lo lắng, cần tuân thủ phương pháp điều trị của bác sĩ, tầm soát ung thư định kỳ, ăn uống đủ chất dinh dưỡng và thường xuyên vận động để tăng cường sức đề kháng, giúp cơ thể sớm loại bỏ virus.
Virus HPV hiện đã có hai loại vaccine phòng ngừa, gồm Gardasil phòng 4 chủng, tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi và vaccine Gardasil 9 phòng 9 chủng virus, tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Người đã nhiễm virus HPV hay mắc bệnh do virus này gây ra cũng nên tiêm vaccine để phòng ngừa tái nhiễm và nhiễm thêm các chủng mới cũng như các biến chứng liên quan. Bạn hiện 41 tuổi và đang dương tính với 12 type HPV nguy cơ cao vẫn có thể tiêm vaccine Gardasil 9, với lịch tiêm 3 mũi trong 6 tháng. Vaccine không cần xét nghiệm trước khi tiêm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn!
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bác!
Vi khuẩn gây bệnh não mô cầu dễ lây qua đường đường hô hấp gây hai thể bệnh điển hình là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Bệnh có nguy cơ gây tử vong chỉ trong 24 giờ và để lại di chứng như đoạn chi, liệt, điếc, suy giảm trí nhớ... cho người mắc. Ba nhóm người có tỷ lệ lây nhiễm và tử vong với bệnh do não mô cầu là trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn tuổi.
Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine não mô cầu, giúp phòng đầy đủ các nhóm vi khuẩn não mô cầu gây bệnh viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết...phổ biến như A, B, C, Y, W. Trong đó, loại phòng nhóm A, C, Y, W có vaccine Menquadfi và Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi, còn vaccine Menactra tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm huyết thanh B, có loại vaccine thế hệ mới Bexsero (Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi. Vaccine phòng 2 nhóm B và C của Cu Ba tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.
Bác hiện nay 60 tuổi sẽ thuộc nhóm tiêm hai loại vaccine nhóm A, C, Y, W là Menquadfi và Nimenrix. Các vaccine được chứng minh giảm 90% nguy cơ mắc bệnh ở nhóm tuổi thanh thiếu niên tại Mỹ và hạn chế lây lan trong cộng đồng. Trong đó, vaccine Nimenrix ứng dụng công nghệ hiện đại với protein là giải độc tố uốn ván (TT), giúp kích thích miễn dịch và tạo kháng thể mạnh, bền vững.
Ngoài tiêm vaccine, trước tình hình số ca mắc não mô cầu ghi nhận rải rác tại nhiều tỉnh thành như Hà Nội, TP HCM, An Giang, Hà Tĩnh, Cà Mau... trong thời gian qua, bác nên phòng bệnh bằng giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ thường xuyên rửa tay với xà phòng, mang khẩu trang khi ra đường, tránh căng thẳng và dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác.
Cảm ơn câu hỏi của bác!
Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe.
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại do virus dại gây ra, lây qua dịch tiết của cơ thể, chủ yếu là nước dãi của động vật có vú máu nóng sang người thông qua vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng.
Tại Việt Nam, chó là động vật chủ yếu làm lây truyền bệnh dại, bao gồm cả chó nhà nuôi và chó hoang. Năm 2025, cả nước ghi nhận 73 ca tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, chỉ hơn 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận ít nhất 16 ca tử vong do bệnh dại, riêng tỉnh Tây Ninh có tới 7 ca. Thậm chí có người bị chó cắn, cào 1-2 năm sau mới phát bệnh. Vì vậy, người dân không nên chủ quan.
Người mắc bệnh dại có triệu chứng ban đầu mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng cấp như sốt, đau đầu, biếng ăn, buồn nôn và nôn, mệt mỏi. Các triệu chứng điển hình như tăng tiết nước bọt, kích động, sốt cao liên tục, sợ nước, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ âm thanh. Song, ngay từ khi xuất hiện triệu chứng ban đầu, gần 100% người bệnh không thể sống sót.
Bệnh dại hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tiêm vaccine phòng bệnh dại và huyết thanh kháng dại là biện pháp duy nhất để cứu chữa trong trường hợp phơi nhiễm với virus dại.
Đồng thời, khi bị động vật có vú máu nóng như chó mèo cắn cào, người dân cần xử trí vết thương đúng cách, tuyệt đối không đắp lá, thực hiện các biện pháp dân gian chưa có kiểm chứng hoặc chà xát mạnh lên vết thương. Đầu tiên, mọi người cần rửa vết thương dưới vòi nước sạch với xà trong trong tối thiểu 15 phút, sát khuẩn lại bằng cồn iốt hoặc dung dịch povidine, sau đó đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ đánh giá vết thương và chỉ định tiêm ngừa.
Phác đồ tiêm ngừa dại tùy theo lịch sử tiêm chủng. Trường hợp bị chó mèo cắn cào và chưa từng tiêm vaccine cần tiêm 5 mũi ở bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28 hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28, có thể tiêm thêm huyết thanh theo chỉ định của bác sĩ.
Ngoài ra, người có nguy cơ bị bệnh dại cao như thường xuyên tiếp xúc chó, mèo cũng có thể chủ động dự phòng bệnh trước. Lịch tiêm gồm 3 mũi vào các ngày 0; 7; 21 hoặc 28. Nếu sau đó mọi người bị động vật có vú máu nóng cắn, cào thì chỉ cần tiêm thêm 2 mũi, không cần huyết thanh dù có vết thương nặng.
Hãy đưa lời khuyên hợp lý cho bạn trai của bạn để phòng nguy cơ phơi nhiễm virus dại, bên cạnh đó, bạn cũng có thể tiêm ngừa trước phơi nhiễm để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu (trái rạ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella zoster gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần người bệnh; chạm tay vào dịch nước nốt phỏng thủy đậu hoặc zona thần kinh, một bệnh do virus thủy đậu tái hoạt động gây ra; bệnh cũng lây qua bề mặt tiếp xúc bị nhiễm mầm bệnh như bàn ghế, tay nắm cửa, vật dụng cá nhân của người bệnh.
Bệnh thủy đậu có khả năng lây lan mạnh, có đến 90% người tiếp xúc chưa có miễn dịch có nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh. Bệnh thường có biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi, phát ban mụn nước khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, khó chịu. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh thủy đậu có thể dẫn đến nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm não, viêm màng não… Ở người khỏi bệnh, virus không đào thải mà ẩn trong các hạch thần kinh tái hoạt động gây bệnh zona thần kinh sau này. Phụ nữ mang thai bị thủy đậu, thai nhi có nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh.
Bạn đã 40 tuổi, không biết bản thân đã từng mắc thủy đậu hay chưa nên tiêm vaccine để phòng bệnh, tránh nguy cơ mắc và biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe, sắc đẹp và tâm lý. Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm ngừa.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine thủy đậu, bao gồm các loại mũi đơn như Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ), Barycela (Hàn Quốc) và mũi kết hợp 4 trong 1 Proquad phòng thủy đậu, sởi, quai bị, rubella. Lịch tiêm tùy theo loại vaccine và độ tuổi chủng ngừa. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại phù hợp. Vaccine có hiệu quả phòng bệnh cao nhất lên đến 98% khi được tiêm đủ hai mũi, đúng lịch.
Đồng thời, bạn nên thực hiện tốt các biện pháp dự phòng khác như đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, ăn uống đảm bảo dinh dưỡng, tăng cường trái cây và rau xanh...
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Bênh lây qua hai con đường gồm hít phải dịch tiết mũi họng của người bệnh và tiếp xúc với dịch tiết nốt phỏng của người bệnh thủy đậu hay người mắc zona thần kinh bám vào các bề mặt, vật dụng... Theo thống kê, có đến 90% người không có miễn dịch với bệnh sẽ lây khi tiếp xúc với mầm bệnh thủy đậu. Theo WHO, khoảng 10-20% phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có thể bị viêm phổi, nguy cơ tử vong chiếm 45% và dẫn đến sảy thai, dị tật thai nhi, trẻ mắc thủy đậu bẩm sinh...
Tiêm vaccine thủy đậu là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98% và giảm gần 100% các biến chứng nguy hiểm của bệnh như viêm phổi, viêm màng não, viêm não do virus thủy đậu...
Hiện Việt Nam đang sử dụng 3 vaccine thủy đậu loại đơn, gồm: Varivax (Mỹ), Varilrix (Bỉ), Barycela (Hàn Quốc) và loại phối hợp ProQuad (Mỹ) phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella. Trong đó, vaccine Barycela chỉ tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi. Ba vaccine còn lại tiêm cho cả trẻ em và người lớn. Bạn hiện 26 tuổi, đang có kế hoạch mang thai có thể tiêm vaccine thủy đậu loại đơn của Mỹ, Bỉ và vaccine thủy đậu phối hợp của Mỹ. Lịch tiêm của bạn gồm 2 mũi cách nhau một tháng. Bạn cần hoàn thành hai mũi trước khi mang thai tối thiểu ba tháng hoặc 1 tháng tùy theo loại vaccine.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp, hoặc tiếp xúc với bề mặt chứa virus. Theo thống kê, có đến 90% người chưa có miễn dịch, chưa tiêm vaccine sẽ lây bệnh.
Bệnh gây ra các triệu chứng điển hình như sốt, phát ban, viêm họng, viêm kết mạc... cho cả trẻ em và người lớn. Virus có thể tấn công nhiều cơ quan gây ra các biến chứng như tiêu chảy cấp, viêm phổi, viêm não, viêm màng não, tử vong. Bên cạnh Nhật Bản, Mỹ, nước ta cũng ghi nhận nhiều ca mắc sởi biến chứng nặng ở cả trẻ em và người lớn. Tiêm hai mũi vaccine là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98%.
Hiện Việt Nam đang sử dụng nhiều loại vaccine phòng sởi gồm mũi sởi đơn MVVAC của Việt Nam và mũi phối hợp phòng sởi, quai bị, rubella MMR II của Mỹ, mũi phòng sởi, rubella MRVAC của Việt Nam, mũi phòng sởi, quai bị, rubella Priorix của Bỉ và mũi phòng sởi, quai bị, thủy đậu, rubella ProQuad của Mỹ. Các vaccine tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi, hoặc 12 tháng tuổi đến người lớn tùy loại vaccine. Người lớn chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng trước đó cần tiêm đủ ít nhất hai mũi vaccine, phác đồ cách nhau một tháng.
Vaccine sởi cần 2-3 tuần sau tiêm để tạo miễn dịch và đạt hiệu quả bảo vệ đến 98% khi tiêm đủ 2 mũi. Do đó, bạn và gia đình cần tiêm càng sớm càng tốt, để chuyến du lịch tại Nhật Bản sắp tới vui vẻ, an toàn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn gây ra các thể bệnh như viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, hai thể bệnh nặng gồm viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết hoặc kết hợp cả hai. Các bệnh này có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ, tỷ lệ tử vong lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, vẫn có đến 15% bệnh nhân tử vong và 20% gặp các biến chứng như cắt cụt chân tay, liệt, điếc, mù lòa, thiểu năng trí tuệ...
Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, gồm loại tứ giá phòng nhóm ACYW thế hệ mới MenQuadfi, Nimenrix, Menactra; loại thế hệ mới phòng nhóm B Bexsero và loại ngừa hai nhóm B và C.
Mỗi loại vaccine sẽ có phác đồ tiêm khác nhau. Lịch tiêm được xây dựng dựa trên khoảng thời gian tối ưu để cơ thể tạo miễn dịch và duy trì hiệu quả bảo vệ trước virus, vi khuẩn gây bệnh. Mỗi vaccine đều được nghiên cứu kỹ về độ tuổi tiêm, số liều, khoảng cách giữa các mũi, tuổi tối thiểu, tuổi tối đa và thời điểm khuyến cáo trước khi được cấp phép sử dụng. Vì vậy, nguyên tắc chung là không nên tự ý tiêm sớm hơn tuổi tối thiểu, rút ngắn khoảng cách giữa các liều hoặc trì hoãn quá lâu so với lịch hẹn.
Nếu chuẩn bị đi du lịch và lo ngại bỏ lỡ lịch tiêm, bạn vẫn nên đi tiêm đúng hẹn theo tư vấn của bác sĩ. Trường hợp muốn tiêm sớm hơn để an tâm trước chuyến đi, cần được bác sĩ đánh giá cụ thể theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vaccine dự định tiêm. Hiện hơn 260 trung tâm tiêm chủng VNVC tại nhiều tỉnh thành vẫn mở cửa dịp lễ 30/4 và 1/5 sắp tới, bạn có thể chủ động sắp xếp ghé tiêm thuận tiện.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, gây hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp, thậm chí kết hợp cả hai thể. Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn trong vòng 24 giờ: triệu chứng mơ hồ như đau đầu và sốt. Những giờ tiếp theo, bệnh nhân tiêu chảy, cứng cổ, lạnh tay chân, xuất hiện tử ban và sau đó rơi vào hôn mê, lú lẫn, tử vong. Ở trẻ sơ sinh, các dấu hiệu có thể không điển hình, bao gồm li bì, bỏ bú, quấy khóc hoặc thóp phồng căng. Trong thể nhiễm trùng huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6-8 giờ nếu không được xử trí kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, khoảng 10-19% bệnh nhân vẫn tử vong. Trong số người sống sót, 20-50% phải chịu di chứng nặng nề suốt đời.
Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm B, A, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Trường hợp mẹ bạn đã tiêm vaccine não mô cầu nhóm AC trước đó, vẫn nên tiêm bổ sung các loại vaccine thế hệ mới để bổ sung đầy đủ các nhóm còn lại là Y, W và B để mở rộng phạm vi bảo vệ trước các nhóm huyết thanh đang lưu hành. Bạn nên đưa mẹ đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe hiện tại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tiêm vaccine phòng ngừa dại không chỉ dành cho người đã bị chó mèo cắn. Mũi tiêm có thể sử dụng để dự phòng trước phơi nhiễm, tức trước khi bị cắn cào cho một số nhóm nguy cơ cao. Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào.
Việc tiêm trước phơi nhiễm giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Với phác đồ dự phòng, bạn cần tiêm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.
Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% với các triệu chứng bồn chồn, kích thích, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ... Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh dại, tiêm vaccine là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.
Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp tay, bắp chân; hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ, thần kinh.
Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Nếu con vật có biểu hiện dại, không theo dõi được con vật, hoặc vết thương ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi... cần tiêm huyết thanh kháng dại. Trường hợp bạn bị cắn rướm máu, nhưng không theo dõi được con vật, cần hoàn thành đủ phác đồ để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh sùi mào gà do chủ yếu các type virus HPV 6 và 11 (virus u nhú ở người) gây ra. Bệnh dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da và từ mẹ sang con. Bạn có thể lây truyền bệnh khi đã có quan hệ với vợ đang mắc bệnh. Do đó, bạn nên theo dõi sức khỏe và nên khám, điều trị theo phác đồ của bác sĩ ngay khi bị ngứa, rát, xuất hiện nốt sùi trên da ở vùng sinh dục, miệng, lưỡi...
Bệnh sùi mào gà đã có hai loại vaccine HPV phòng ngừa, gồm Gardasil và Gardasil 9. Ngoài phòng sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng các bệnh ung thư vùng hầu họng, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục cho cả nam và nữ. Trong đó, vaccine Gardasil 9 tiêm được cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, giúp phòng 9 type HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, hiệu quả bảo vệ đến trên 90%. Bạn đang trong quá trình theo dõi bệnh vẫn có thể tiêm vaccine Gardasil 9, với lịch tiêm 3 mũi trong 6 tháng. Trong trường hợp mắc bệnh, tiêm vaccine sẽ giúp bạn tránh mắc các type virus chưa nhiễm và tránh tái nhiễm bệnh sùi mào gà.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên kiêng quan hệ, tránh hút thuốc lá, uống rượu bia và nên đồng hành cùng vợ điều trị bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!