Chào bác!

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là virus ác tính phổ biến gây viêm tai giữa, viêm phổi, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản nặng, suy hô hấp cấp khiến trẻ dưới 2 tuổi và người cao tuổi phải nhập viện, thậm chí tử vong. Ở người cao tuổi, đặc biệt khi có bệnh nền như tim mạch, COPD, đái tháo đường, suy thận... nếu mắc bệnh do RSV thường diễn tiến nhanh, dễ biến chứng nặng làm tăng nguy cơ tử vong và trầm trọng thêm các bệnh nền đang mắc.

Còn vi khuẩn phế cầu thường trú trong hầu họng của mỗi người, lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với người bệnh hoặc người lành mang trùng không có triệu chứng. Vi khuẩn này gây ra nhiều bệnh phế cầu xâm lấn cho cả trẻ em và người lớn như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng máu và bệnh phế cầu không xâm lấn như viêm tai giữa và viêm xoang…

Bác hiện 65 tuổi, có thể phòng cả hai bệnh bằng vaccine. Với RSV, Việt Nam có vaccine Abrysvo của Pfizer (Mỹ, sản xuất tại Bỉ) và vaccine Arexvy của GSK (Anh). Abrysvo chỉ định tiêm mũi duy nhất cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể thụ động bảo vệ trẻ và người từ 60 tuổi trở lên. Với người cao tuổi, vaccine này được chứng minh giúp giảm tới 88,9% nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm phổi, viêm phế quản do RSV trong năm đầu tiên, duy trì bảo vệ kéo dài. Còn vaccine của GSK có chất bổ trợ chuyên biệt, giúp nhận diện virus sớm và chính xác, từ đó phòng bệnh hiệu quả và bền vững ở người sức khỏe yếu, hệ miễn dịch lão hóa khi cao tuổi, mắc bệnh mạn tính. Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra, vaccine đạt hiệu quả bảo vệ hơn hơn 82% ở người trên 60 tuổi, gần 95% ở người có ít nhất một bệnh nền.

Với phế cầu, Việt Nam hiện có 5 loại vaccine, gồm: phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Tùy độ tuổi, mỗi loại có số mũi tiêm khác nhau.

Trường hợp bác 65 tuổi, chưa từng chủng ngừa phế cầu, bác sĩ có thể chỉ định tiêm các loại vaccine phế cầu 13, 15, 20 và 23.

Khi đến trung tâm tiêm chủng, bác sẽ được bác sĩ khám sàng lọc kỹ trước tiêm. Bác cần chia sẻ đầy đủ, chính xác các bệnh đang mắc, loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe, quyết định mũi tiêm phù hợp. Bác có thể tiêm đồng thời vaccine phế cầu và vaccine RSV, vẫn đạt được đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây nên những phản ứng bất lợi, nghiêm trọng.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh nhiễm virus cấp tính ở hệ thống thần kinh trung ương, do động vật mang virus dại lây sang người qua vết cắn, cào, liếm lên vết thương hở. Virus dại có thể xâm nhập vào vết thương hở dù là nhỏ hay lớn. Trường hợp bạn bị chó cắn rướm máu, hiện đã lành vẫn có thể lây truyền virus dại. Thời gian ủ bệnh dại ở người thông thường từ 1-3 tháng sau phơi nhiễm, tùy thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ và vị trí của vết cắn.

Bệnh dại hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị, khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật tử vong. Do tính chất đặc biệt nguy hiểm của bệnh, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng gần nhất càng sớm càng tốt để được bác sĩ tư vấn và chỉ định các mũi tiêm phòng dại.

Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào các ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Trong thời gian tiêm, bạn nên theo dõi con vật, nếu chúng còn sống 10 ngày sau khi cắn, cào, bác sĩ có thể căn cứ vào tình trạng vết thương để chỉ định dừng tiêm. Vaccine lúc này vẫn có hiệu quả phòng bệnh. Ở những lần bị động vật cắn, cào sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.

Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại vào dịp Tết là cơ hội để virus cúm phát triển và lây lan. Các triệu chứng mắc cúm thường gặp là sốt cao, ho nhiều, đau họng, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi... Thông thường, bệnh thường khỏi sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch yếu khiến nguy cơ mắc và biến chứng do cúm cao. Người bệnh có nguy cơ bị viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não... phải nhập viện điều trị, thở oxy, thở máy. Phụ nữ mang thai nhiễm cúm còn có thể gây sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi.

Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng và nghi ngờ mắc cúm, bạn và gia đình nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị phù hợp. Gia đình không nên uống kháng sinh, trị bệnh theo mẹo dân gian, tránh để bệnh nặng hơn.

Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là biện pháp phòng bệnh cúm chủ động, hiệu quả. Sau khi khỏi bệnh, ba mẹ bạn vẫn có thể tiêm vaccine, phòng cho những đợt cúm trong tương lai. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.

Hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con.

Tuy nhiên, miễn dịch sau tiêm vaccine cúm có thể giảm sau 6-12 tháng, do đó cần tiêm nhắc hằng năm nhằm củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine phòng chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.

Ngoài vaccine, gia đình nên phòng cúm bằng mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay, súc họng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và tập luyện để nâng cao sức đề kháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm gây ra, dễ lây qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc gián tiếp khi sử dụng chung các vật dụng chứa virus, sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Người mắc thường có các triệu chứng như sốt, đau họng, sổ mũi, đau nhức mỏi người, tiêu chảy... Bệnh nếu không điều trị đúng có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não, nhiễm trùng huyết, tử vong nhất là người có hệ miễn dịch yếu như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính...

Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng bệnh hiệu quả. Hiện Việt Nam có 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và của Việt Nam, phòng 2 chủng cúm A (A/H3N2; A/H1N1) và 2 chủng cúm B, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm giúp giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt ở những người có miễn dịch kém, bệnh lý mạn tính.

Hiện điều kiện thời tiết mùa Xuân lạnh ẩm tạo điều kiện cho virus cúm phát triển, trong khi nhu cầu đi lại, các lễ hội nhiều, tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cúm trong cộng đồng. Do đó, bạn nên tiêm vaccine xin cúm càng sớm càng tốt. Bạn hiện 20 tuổi chỉ cần tiêm một mũi cúm và tiêm nhắc lại hằng năm một mũi để củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine được nghiên cứu mỗi năm để chống lại chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.

Trước khi tiêm vaccine, bạn sẽ được khám sàng lọc kỹ với bác sĩ. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên tình trạng của bạn để đưa ra chỉ định tiêm phù hợp. Về phía bạn, cần cho bác sĩ biết về tiền sử dị ứng, các bệnh lý đang mắc, loại thuốc đang sử dụng, theo dõi tại chỗ sau tiêm 30 phút theo hướng dẫn và 24-48 tiếng sau tại nhà.

Ngoài tiêm vaccine, bạn cũng nên phòng cúm bằng cách mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay với xà phòng, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và nâng cao thể trạng bằng thường xuyên vận động.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

HPV là virus u nhú ở người, dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân. Có khoảng 200 type virus HPV khác nhau, trong đó hơn 40 type gây bệnh ở đường sinh dục, hậu môn, miệng, họng. Khoảng 15 type có nguy cơ cao gây ung thư, phổ biến nhất là type 16 và 18 cho cả nam và nữ. Đối với nam giới, virus HPV sẽ gây ra các bệnh như sùi mào gà, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục, ung thư vùng hầu họng. Trong đó, tỷ lệ mắc ung thư hầu họng ở nam giới cao gấp 5 lần phụ nữ. Khả năng thải loại HPV ra khỏi cơ thể của nam giới thấp hơn 26% so với nữ giới. Tuy nhiên, người nhiễm virus thường không có triệu chứng rõ ràng ban đầu, bệnh tiến triển âm thầm và chỉ bộc phát ở giai đoạn muộn. Tiêm vaccine là biện pháp phòng ngừa lây nhiễm virus HPV hiệu quả.

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phòng HPV là Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, Gardasil chỉ định cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Còn Gardasil 9 giúp ngừa 9 type virus HPV nguy cơ cao gồm: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, không phân biệt đã từng quan hệ tình dục hay chưa. Với những người đã nhiễm virus vẫn cần được vaccine HPV để phòng tái nhiễm type đang mắc và các type nguy cơ khác chưa mắc.

Bạn là nam, hiện 19 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Vaccine có hiệu quả bảo vệ hơn 90% nếu tiêm đủ ba mũi.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus hợp bào hô hấp RSV là virus phổ biến hàng đầu gây bệnh đường hô hấp như viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ em và người cao tuổi. Virus lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm bệnh rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy yếu, mắc nhiều bệnh nền nhiễm RSV dễ dẫn đến viêm phổi hoặc suy hô hấp, đồng thời làm nặng thêm các bệnh mạn tính như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, tiểu đường, suy tim...

Tiêm vaccine giúp người cao tuổi chủ động phòng bệnh do RSV hiệu quả. Việt Nam hiện có các loại vaccine RSV Arexvy của GSK (Anh) và vaccine Abrysvo của Pfizer (Mỹ), tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính. Trong đó, vaccine Abrysvo của Pfizer còn có chỉ định tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể bảo vệ con trong 6 tháng đầu đời. Vaccine RSV của GSK có chất bổ trợ giúp tăng cường miễn dịch trên nhóm tuổi cao, có bệnh mạn tính.

Hai vaccine hiện đang triển khai tiêm tại gần 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên cả nước. Mẹ bạn hiện 64 tuổi từng bị viêm phổi do cúm A và đang mắc bệnh tiểu đường thì nên tiêm vaccine RSV để phòng bệnh càng sớm càng tốt. Bác có thể đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn, chỉ định loại vaccine phù hợp.

Bên cạnh phòng ngừa RSV, mẹ bạn cũng cần phòng các bệnh như cúm, phế cầu, thủy đậu, sởi... có thể gây biến chứng viêm phổi, viêm phế quản, suy hô hấp và làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Các bệnh này Việt Nam có đầy đủ vaccine cho trẻ và người lớn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis thường trú ở vùng hầu họng gây ra, có thể dẫn đến các thể lâm sàng nguy hiểm như: viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim... Trong đó, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh phổ biến nhất. Bệnh có biểu hiện ban đầu tương tự cúm như sốt, đau đầu, đau họng, song diễn tiến nặng nhanh, có thể gây tử vong chỉ trong chưa đầy 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Trường hợp sống sót, người bệnh có nguy cơ gặp di chứng suốt đời như liệt, điếc, mù lòa, cụt chi…

Vi khuẩn não mô cầu dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc. Đặc biệt, đối với não mô cầu, tỷ lệ người lành mang trùng trong cộng đồng từ 5-25%, cao hơn ở vùng có dịch, là nguồn lây âm thầm và nguy hiểm cho trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền.

Hiện các nhà khoa học đã tìm thấy ít nhất 13 nhóm huyết thanh não mô cầu, trong đó, 5 nhóm A, B, C, W-135, X và Y gây bệnh phổ biến đã có vaccine phòng ngừa tại Việt Nam gồm:

Bexsero (Italy): Phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến người lớn 50 tuổi.

VA-Mengoc-BC (Cuba): Phòng nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đến người lớn 45 tuổi.

3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm ACYW-135:

Menactra (Mỹ): Cộng hợp tứ giá, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.

MenQuadfi (Mỹ): Thế hệ mới, dùng cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.

Nimenrix (Bỉ): Tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn không giới hạn độ tuổi.

Bác năm nay 62 tuổi, có 2 loại vaccine có thể tiêm ngừa để phòng bệnh gồm MenQuadfi và Nimenrix. Bác nên sắp xếp thời gian đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám và chỉ định tiêm ngừa.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Ở người cao tuổi, cùng với tuổi tác, bệnh lý mạn tính như tiểu đường, huyết áp là những nguyên nhân khiến hệ miễn dịch suy giảm, tăng nguy cơ mắc và biến chứng khi bị các tác nhân virus, vi khuẩn bên ngoài tấn công, phổ biến hàng đầu là cúm, phế cầu.

Người bệnh tiểu đường mắc cúm có nguy cơ tử vong cao gấp 3 lần, nguy cơ nhập viện do các biến chứng liên quan đến cúm cao gấp 6 lần, tỷ lệ viêm phổi cao hơn 7,4 lần và tỷ lệ nhiễm trùng huyết cao hơn 5,7 lần so với người bình thường.

Theo nghiên cứu, người có 2 bệnh lý mạn tính khi nhiễm phế cầu khuẩn có nguy cơ bị viêm phổi cao gấp 6,2 lần so với người bình thường.

Chính vì vậy, bố của bạn thuộc nhóm nguy cơ cao mắc và biến chứng nặng do cúm, phế cầu, nên chủ động tiêm ngừa để dự phòng bệnh. Bạn nên đưa ông đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám, khi đi nên mang theo những giấy tờ khám bệnh, đơn thuốc đang uống nếu có và cung cấp trung thực để được bác sĩ khám, đánh giá tình trạng sức khỏe, nếu ổn định có thể tiêm ngừa.

Hai loại vaccine này cũng có thể tiêm chủng trong một buổi, giúp thuận tiện cho người dân, hiệu quả sinh miễn dịch bảo vệ sớm, tiết kiệm thời gian, công sức.

Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine cúm và phế cầu.

Trong đó, vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Vaccine cúm hiện nay là vaccine bất hoạt, an toàn cho cả trẻ em, người cao tuổi, có bệnh nền và phụ nữ mang thai. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm vaccine cần tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi, sau đó tiêm nhắc định kỳ hàng năm.

Vaccine phế cầu có 5 loại, bao gồm phế cầu 10, phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Lịch tiêm cụ thể tùy theo độ tuổi, loại vaccine và lịch sử chủng ngừa.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus dại gây ra. Virus lây từ động vật có vú máu nóng sang người qua dịch tiết cơ thể như nước dãi, nước mắt, dịch não tủy, chủ yếu là thông qua vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, miệng. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị. Một khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật đều tử vong.

Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào.

Phác đồ gồm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.

Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.

Việc tiêm trước phơi nhiễm giúp giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.

Ngoài ra, khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào, người dân cần rửa vết thương dưới vòi nước sạch kết hợp với xà phòng trong tối thiểu 15 phút, sát khuẩn lại vết thương bằng cồn iốt hoặc dung dịch povidine, sau đó đến trung tâm gần nhất để được bác sĩ thăm khám vết thương và chỉ định chủng ngừa.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil (cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi) và vaccine thế hệ mới Gardasil 9 (cho cả nam và nữ 9-45 tuổi). Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%, kể cả với người đã quan hệ, sinh con.

Với Gardasil, nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng. Bạn 22 tuổi, cần tiêm ba mũi Gardasil 9 để được bảo vệ toàn diện.

Chỉ mình bạn tiêm vaccine HPV vẫn chưa đủ để phòng bệnh cho cả hai người. Lý do, HPV là virus lây truyền qua tiếp xúc da kề da, da – niêm mạc, niêm mạc - niêm mạc khi quan hệ, virus này có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm mà không có triệu chứng. Dù hai bạn chung thủy, quan hệ an toàn, vẫn không thể chắc chắn rằng một trong hai người chưa từng nhiễm HPV trước đó. Bên cạnh đó, HPV cũng có những đường lây ít phổ biến như tiếp xúc vật dụng cá nhân dính virus, thiết bị thăm khám nam khoa, phụ khoa.

Nếu bạn trai chưa tiêm, vẫn có nguy cơ mang virus mà không biết, có thể lây ngược lại cho bạn dù nguy cơ đã giảm nhờ vaccine. Bản thân bạn trai cũng có thể mắc các bệnh liên quan HPV như sùi mào gà, ung thư hậu môn, hầu họng, dương vật...

Hiện vaccine HPV đã được khuyến cáo tiêm cho cả nam, bạn có thể động viên bạn trai cùng tiêm để phòng bệnh. Cả hai cũng nên hạn chế các chất kích kích, sinh hoạt lành mạnh, duy trì khám sức khỏe định kỳ... nhằm giữ sức khỏe.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Thời tiết thất thường, mưa trái mùa thường làm muỗi sinh sôi mạnh, đặc biệt là muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết. Muỗi vằn sinh sản rất nhanh trong các vật chứa nước đọng như chậu cây, xô nước, lốp xe... Đây là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết nguy hiểm.

Bệnh có thể gây sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp, phát ban, chảy máu cam, chảy máu chân răng. Một số trường hợp bệnh nhẹ, có thể tự khỏi, nhưng cũng có nhiều ca diễn tiến nặng ở giai đoạn hạ sốt, hết sốt, dẫn đến xuất huyết nặng, sốc, tổn thương đa tạng, viêm màng não, tử vong.

Hiện Việt Nam có vaccine Qdenga của hãng Takeda (Nhật Bản), giúp phòng cả 4 type huyết thanh virus gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng. Một người có nguy cơ mắc bệnh nhiều lần với các type virus khác nhau, nguy cơ lần sau nặng hơn lần trước. Vì vậy, người đã từng mắc bệnh vẫn nên tiêm ngừa.

Vaccine có tác dụng ngăn ngừa nguy cơ mắc và tái mắc bệnh hơn 80%, ngăn nguy cơ nhập viện hơn 90% do sốt xuất huyết. Vaccine cần trung bình hai tuần tạo kháng thể bảo vệ, gia đình bạn nên sắp xếp tiêm sớm và đầy đủ để phòng bệnh.

Người 70 tuổi vẫn có thể chủng ngừa vaccine sốt xuất huyết. Các dữ liệu từ thử nghiệm lâm sàng cho thấy vaccine Qdenga dung nạp tốt, không ghi nhận vấn đề nghiêm trọng nào về tính an toàn. Người được tiêm có thể gặp phản ứng như đau tại chỗ tiêm, nhức đầu, đau cơ, khó chịu, ban đỏ tại chỗ tiêm và tự hết sau 1-2 ngày. Người được tiêm cần tuân thủ nguyên tắc theo dõi phản ứng sau tiêm tại chỗ ít nhất 30 phút và tiếp tục kiểm tra ở nhà trong 24-48 giờ. Nếu có dấu hiệu hiếm gặp như khò khè, khó thở, phát ban, tím tái, đau quặn bụng... cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.

Gia đình cũng nên kiêng uống rượu bia, ăn uống đủ dưỡng chất trước và sau tiêm, uống đủ nước để quá trình tiêm vaccine diễn ra thuận lợi.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cả phế cầu và não mô cầu do hai loại vi khuẩn khác nhau gây ra. Trong đó, vi khuẩn gây bệnh não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm A, B, C, Y, W-135 gây ra các thể bệnh như viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết. Có hai thể bệnh nguy hiểm là viêm màng não và nhiễm trùng huyết, hoặc kết hợp cả hai có thể gây tử vong rất nhanh trong 24 giờ.

Còn vi khuẩn gây bệnh phế cầu có hơn 100 type huyết thanh, phổ biến trong cộng đồng, với 5-90% người khỏe mạnh mang vi khuẩn ở hầu họng. Phế cầu gây nhiều bệnh từ viêm tai giữa, viêm xoang đến viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết. Vi khuẩn này là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi trong cộng đồng, kháng nhiều loại kháng sinh khiến việc điều trị khó khăn, tốn kém chi phí.

Hiện phế cầu và não mô cầu đều đã có vaccine phòng ngừa, giúp phòng các nhóm và type huyết thanh gây bệnh phổ biến. Trong đó, phế cầu có 5 loại vaccine, gồm phế cầu 10, 13, 15, 20, 23, giúp phòng các type phế cầu gây bệnh viêm phổi, viêm tai giữa, nhiễm trùng huyết và viêm màng não. Lịch tiêm vaccine tùy theo độ tuổi. Bạn 20 tuổi có thể tiêm phế cầu 13, phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Tùy theo lịch sử tiêm chủng và nhu cầu, bác sĩ sẽ chỉ định loại vaccine phù hợp.

Vaccine não mô cầu cũng có 5 loại giúp phòng 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến là A, B, C, Y, W-135. Trong đó, nhóm A, B, C, Y, W-135 có 3 loại vaccine, gồm (Menquadfi, Mỹ) và (Nimenrix, Bỉ) tiêm từ 6 tuần tuổi, không giới hạn tuổi ở người lớn; Menactra (Mỹ) tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Còn vaccine não mô cầu nhóm B có loại thế hệ mới (Bexsero, Italy), tiêm từ 2 tháng đến 50 tuổi và nhóm BC (VA-Mengoc-BC, Cuba), tiêm từ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.

Bạn 20 tuổi, thuộc nhóm được tiêm cả 5 loại vaccine não mô cầu. Tuy nhiên, vaccine não mô cầu không bảo vệ chéo giữa các nhóm huyết thanh gây bệnh, nên nếu chỉ tiêm một loại, cơ thể vẫn có thể mắc bệnh do các nhóm huyết thanh gây bệnh còn lại. Do đó, bạn cần tiêm ít nhất hai loại vaccine, ưu tiên các loại thế hệ mới để phòng ngừa đầy đủ 5 nhóm huyết thanh vi khuẩn não mô cầu gây bệnh viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết.

Cảm ơn câu hỏi của bạn!

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.

Chào bạn!

Việc đã từng mắc bệnh không đồng nghĩa với việc luôn "miễn nhiễm" và không cần tiêm vaccine nữa. Trên thực tế, điều này phụ thuộc vào đặc điểm của từng tác nhân gây bệnh và khả năng miễn dịch mà cơ thể tạo ra sau khi mắc bệnh. Với các bệnh như viêm gan B, sởi hay thủy đậu, sau khi mắc, cơ thể thường hình thành miễn dịch bền vững, nên trong đa số trường hợp không cần tiêm vaccine nữa vì đã có kháng thể bảo vệ lâu dài. Ngược lại, có nhiều bệnh mà việc từng mắc không giúp phòng bệnh lâu dài. Chẳng hạn, virus cúm liên tục biến đổi mỗi năm nên dù đã mắc vẫn có thể tái nhiễm và cần tiêm nhắc định kỳ. Phế cầu khuẩn có nhiều chủng khác nhau, người bệnh vẫn có nguy cơ mắc lại, thậm chí diễn tiến nặng hơn. Do đó, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn tiêm chủng phù hợp, giúp bảo vệ cơ thể một cách đầy đủ và lâu dài.

Với HPV, virus này đến 200 type, gây ra các bệnh lý khác nhau, từ mụn cóc lành tính đến ung thư. Không có khả năng một người nhiễm hết tất cả các chủng này. Mặt khác, HPV dễ đào thải nhưng cũng rất dễ tái nhiễm do kháng thể tạo ra từ lần nhiễm HPV trước không bền vững. Ngoài ra, dù đã nhiễm HPV thì trong cuộc đời, việc quan hệ tình dục sẽ diễn ra rất nhiều lần sau đó hoặc vô tình phơi nhiễm các chủng HPV khác. Do vậy, nếu đã nhiễm một hoặc nhiều chủng HPV thì vẫn nên tiêm vaccine để ngừa những chủng còn lại. Việc tiêm phòng không có tác dụng cho những lần quan hệ trước đó nhưng sẽ phòng bệnh cho những lần sau.

Hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil (cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi) phòng 4 type virus HPV 6, 11, 16 và 18 và vaccine thế hệ mới Gardasil 9 (cho cả nam và nữ 9-45 tuổi) phòng 9 type virus 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58. Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%, kể cả với người đã quan hệ, sinh con.

Với Gardasil, nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Còn với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Người tiêm vaccine HPV vẫn cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh như: quan hệ tình dục an toàn, quan hệ một vợ một chồng, hạn chế các chất kích kích, sinh hoạt lành mạnh, duy trì khám sức khỏe định kỳ...

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!