Chào bạn!

Dại là bệnh nhiễm virus cấp tính ở hệ thống thần kinh trung ương, do động vật mang virus dại lây sang người qua vết cắn, cào, liếm lên vết thương hở. Virus dại có thể xâm nhập vào vết thương hở dù là nhỏ hay lớn. Trường hợp bạn bị chó cắn rướm máu, hiện đã lành vẫn có thể lây truyền virus dại. Thời gian ủ bệnh dại ở người thông thường từ 1-3 tháng sau phơi nhiễm, tùy thuộc vào tình trạng nặng, nhẹ và vị trí của vết cắn.

Bệnh dại hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị, khi đã khởi phát triệu chứng, gần 100% người và động vật tử vong. Do tính chất đặc biệt nguy hiểm của bệnh, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng gần nhất càng sớm càng tốt để được bác sĩ tư vấn và chỉ định các mũi tiêm phòng dại.

Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp, hoặc 8 mũi vào các ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Trong thời gian tiêm, bạn nên theo dõi con vật, nếu chúng còn sống 10 ngày sau khi cắn, cào, bác sĩ có thể căn cứ vào tình trạng vết thương để chỉ định dừng tiêm. Vaccine lúc này vẫn có hiệu quả phòng bệnh. Ở những lần bị động vật cắn, cào sau, bạn chỉ cần tiêm thêm 2 mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.

Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Điều kiện thời tiết chuyển lạnh, ô nhiễm môi trường, khói bụi, sự giao lưu đi lại vào dịp Tết là cơ hội để virus cúm phát triển và lây lan. Các triệu chứng mắc cúm thường gặp là sốt cao, ho nhiều, đau họng, đau đầu, đau nhức cơ, mệt mỏi... Thông thường, bệnh thường khỏi sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, ở các nhóm nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch yếu khiến nguy cơ mắc và biến chứng do cúm cao. Người bệnh có nguy cơ bị viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm màng não... phải nhập viện điều trị, thở oxy, thở máy. Phụ nữ mang thai nhiễm cúm còn có thể gây sảy thai, sinh non, dị tật thai nhi.

Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng và nghi ngờ mắc cúm, bạn và gia đình nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị phù hợp. Gia đình không nên uống kháng sinh, trị bệnh theo mẹo dân gian, tránh để bệnh nặng hơn.

Tiêm vaccine cúm và tiêm nhắc lại hằng năm là biện pháp phòng bệnh cúm chủ động, hiệu quả. Sau khi khỏi bệnh, ba mẹ bạn vẫn có thể tiêm vaccine, phòng cho những đợt cúm trong tương lai. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và tử vong do cúm lên đến 90%.

Hiện Việt Nam đang sử dụng bốn loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, giúp phòng các chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm ở bất kỳ giai đoạn nào, tốt nhất từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi để truyền kháng thể cho con.

Tuy nhiên, miễn dịch sau tiêm vaccine cúm có thể giảm sau 6-12 tháng, do đó cần tiêm nhắc hằng năm nhằm củng cố miễn dịch và cập nhật loại vaccine phòng chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.

Ngoài vaccine, gia đình nên phòng cúm bằng mang khẩu trang khi ra đường, thường xuyên rửa tay, súc họng, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và tập luyện để nâng cao sức đề kháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Hiện Việt Nam có hai loại vaccine 6 trong 1 gồm Hexaxim (Pháp) và Infanrix Hexa (Bỉ), ngừa 6 bệnh truyền nhiễm là bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do vi khuẩn Haemophilus influenzae type B (Hib) gây ra chỉ trong một mũi tiêm.

Cả hai loại vaccine này đều được chứng minh an toàn, tạo miễn dịch cho trẻ, giúp giảm số mũi tiêm, hạn chế số lần tiêm, giảm số lần theo dõi sau tiêm chủng nhưng vẫn đảm bảo khả năng phòng bệnh cho trẻ. Ngoài ra, vaccine 6 trong 1 chứa thành phần ho gà vô bào tinh chế, chỉ chứa thành phần kháng nguyên đặc hiệu sau khi đã loại bỏ những thành phần không cần thiết khác của vi khuẩn. Vì vậy, vaccine ít gây phản ứng phụ hơn loại vaccine khác chứa thành phần ho gà toàn tế bào.

Vaccine phối hợp 6 trong 1 tiêm theo phác đồ gồm 3 mũi đầu vào các tháng tuổi thứ 2, 3 và 4 (sớm nhất từ 6 tuần tuổi), mũi nhắc thứ 4 khi trẻ 16-18 tháng tuổi và hoàn thành 4 mũi trước 24 tháng tuổi.

Vaccine có hiệu quả phòng bệnh lên đến 99% nếu tiêm đầy đủ. Nếu tiêm một mũi duy nhất hoặc không hoàn thành phác đồ, vaccine sẽ không đủ để tạo ra kháng thể tối ưu để phòng bệnh. Ví dụ chỉ tiêm một mũi, hiệu quả bảo vệ đối với bệnh bại liệt chỉ đạt khoảng 40%, bạch hầu và ho gà chỉ đạt 30%.

Trường hợp con bạn tiêm muộn 10 ngày, bạn nên đưa bé đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được tư vấn, tiêm nhắc càng sớm càng tốt. Mũi tiêm nhắc lại sẽ gợi lại trí nhớ miễn dịch của trẻ để tái sản xuất lượng kháng thể mà cơ thể đã tạo ra sau đợt chủng ngừa đầu tiên, giúp trẻ được bảo vệ liên tục.

Trước khi tiêm, trẻ sẽ được khám sàng lọc kỹ trước tiêm để bác sĩ đánh giá tình hình sức khỏe. Bạn cần chia sẻ đầy đủ về sức khỏe, tiền sử dị ứng với thuốc của con, hoặc trẻ có đang sử dụng loại thuộc nào không để bác sĩ đánh giá.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Xuất phát từ tinh thần sẻ chia và trách nhiệm xã hội, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm miễn phí 30.000 liều vaccine cúm mùa, trị giá gần 11 tỷ đồng. Chương trình nhằm hỗ trợ người dân và các lực lượng trực tiếp tham gia công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, giúp cộng đồng chủ động phòng bệnh, giảm nguy cơ biến chứng, sớm ổn định sức khỏe. Địa phương sẽ lập danh sách, việc tiêm chủng được thực hiện linh hoạt tại trung tâm VNVC hoặc tổ chức tiêm lưu động khi đủ điều kiện.

Chương trình tiêm vaccine cúm miễn phí được triển khai trên khắp cả nước, ưu tiên cho cán bộ, chiến sĩ công an, bộ đội địa phương, Ban Chỉ huy Quân sự, lực lượng cứu hộ cứu nạn, nhân viên y tế, cùng trẻ em, người cao tuổi từ 60 tuổi, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình neo đơn và các nhóm dễ bị tổn thương. Chương trình được thực hiện từ ngày 5/2 đến hết 4/4.

Chương trình sử dụng vaccine cúm tứ giá, giúp phòng ngừa bốn chủng virus cúm phổ biến đang lưu hành gồm A/H1N1, A/H3N2, B/Yamagata và B/Victoria. Đây là các chủng virus cúm phổ biến thường gặp, có khả năng lây lan nhanh, thường gây dịch vào mùa đông - xuân, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh, ẩm và sinh hoạt tập trung đông người.

Đây đều là các hoạt động ý nghĩa giúp VNVC ưu tiên nguồn lực hỗ trợ những khu vực và nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận vaccine cho cộng đồng trên toàn quốc, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vaccine 5 trong 1 có trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCMR) tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi, giúp phòng 5 bệnh gồm: bạch hầu, ho gà, uốn ván, các bệnh viêm phổi, viêm màng não mủ do vi khuẩn H.Influenzae týp B (Hib), viêm gan B. Vaccine chứa thành phần vi khuẩn ho gà bất hoạt (ho gà toàn tế bào) để kích thích cơ thể sinh kháng thể nên có thể gây ra các phản ứng toàn thân như sốt, trẻ bứt rứt, quấy khóc, hay phản ứng tại chỗ như sưng, đau, đỏ tại vết tiêm.

Trẻ đã tiêm 5 trong 1 lúc 2, 3, 4 tháng tuổi sẽ cần uống đồng thời vaccine bại liệt và sau đó tiêm thêm 2 liều vaccine bại liệt để phòng ngừa đủ 3 type virus bại liệt gây bệnh lúc 5 và 9 tháng tuổi. Còn vaccine 6 trong 1 trong tiêm chủng dịch vụ giúp phòng đầy đủ 6 bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Hib. Trẻ có thể tiêm sớm từ 6 tuần tuổi. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, chứa thành phần tinh chế từ vi khuẩn ho gà (ho gà vô bào), không chứa toàn bộ vi khuẩn nên ít gây phản ứng sốt, đau tại vết tiêm. Vaccine 6 trong 1 có lịch tiêm gồm 4 mũi, hiệu quả phòng bệnh lên đến 99% nếu trẻ được tiêm đầy đủ.

Phụ huynh lưu ý, sau khi tiêm, cần cho trẻ ở lại trung tâm tiêm chủng tối thiểu 30 phút để theo dõi các phản ứng sau tiêm, sau đó, tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24-48 giờ. Thông thường, các phản ứng sau tiêm vaccine thường là sưng, đỏ, đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi. Lúc này, cha mẹ nên cho trẻ mặc thoáng mát, ăn nhiều cữ sữa hoặc chia nhỏ bữa ăn, uống nhiều nước, cho trẻ nghỉ ngơi ở nơi thoáng khí, lau mát giúp trẻ hạ sốt. Dùng thuốc hạ sốt cho trẻ đúng liều lượng khi sốt từ 38,5 độ C trở lên. Trường hợp hiếm gặp sau tiêm, trẻ có phản ứng nặng như phát ban toàn thân, khó thở, tím tái, sốt cao không hạ... cần báo ngay cho nhân viên y tế hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

Ngoài ra, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ nhiễm mầm bệnh từ người lớn khi ôm, chăm sóc. Vì vậy, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ đến nơi đông người để tránh tiếp xúc, lây nhiễm bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Ngày Tết, mọi người thường bận rộn mua sắm, trang trí nhà cửa, nấu bánh chưng, chuẩn bị cỗ để đãi người thân, hàng xóm, bạn bè. Nhiều gia đình cũng tổ chức những chuyến du xuân. Sự thay đổi bất thường về giờ giấc ăn, ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, rất dễ bị nhiễm các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài như cúm, phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, sởi, thủy đậu, não mô cầu... Bên cạnh đó, bệnh zona thần kinh xảy ra do virus từng gây bệnh thủy đậu tái hoạt động, thường xuất hiện trên nền suy giảm miễn dịch do yếu tố tuổi tác cao, bệnh lý mạn tính, dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc stress, mệt mỏi kéo dài.

Nhằm đảm bảo cho mọi gia đình kịp thời tiêm ngừa đầy đủ để phòng bệnh, Hệ thống Tiêm chủng VNVC với gần 260 trung tâm trên khắp cả nước vẫn hoạt động đến hết ngày 28 Tết, tức ngày 15/02/2026, và mở cửa trở lại từ mùng 4 Tết, tức ngày 20/02/2026.

Vì vậy, bác và các thành viên trong gia đình hoàn toàn có thể tranh thủ đi tiêm vào ngày 28 Tết (15/02/2026) để kịp thời được bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh.

Hiện nay, Việt Nam chỉ có một loại vaccine phòng zona thần kinh, tiêm hai mũi cho người từ 50 tuổi trở lên và người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý hoặc sử dụng thuốc ức chế hệ miễn dịch. Khoảng cách giữa hai mũi tiêm từ 1-2 tháng tùy độ tuổi, thể trạng.

Khi tiêm đầy đủ, vaccine có hiệu quả ngăn nguy cơ mắc bệnh lên đến 97% ở người từ 50 tuổi và khoảng 87% ở người từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch. Đồng thời, vaccine giúp giảm nguy cơ biến chứng đau thần kinh sau zona và các biến chứng khác tới hơn 90%.

Vaccine zona thần kinh cũng tương tự như các vaccine phòng bệnh khác, sau khi tiêm ngừa có thể gặp các phản ứng như sốt nhẹ, sưng, đỏ, ngứa, đau tại chỗ tiêm, thường kéo dài 2-3 ngày. Các phản ứng như phát ban toàn thân, khó thở, tím tái là những tình huống nặng rất hiếm gặp, cần cấp cứu. Vì vậy, mọi người nên tuân thủ về việc theo dõi sau chủng ngừa để đảm bảo an toàn.

Cảm ơn câu hỏi của bác.

Chúc bác và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Phế cầu là vi khuẩn phổ biến hàng đầu trong cộng đồng, gây bệnh từ nhẹ đến nặng như: viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết... có thể gây tử vong, hoặc di chứng nặng nề.

Vaccine phế cầu mới được thí điểm triển khai trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ năm 2025 ở 5 tỉnh, bao gồm: Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông và Sóc Trăng. Năm 2026, Bộ Y tế dự kiến tiếp tục mở rộng triển khai thêm 5 tỉnh, trong đó có Quảng Ngãi.

Vaccine được sử dụng là phế cầu 13, với lịch tiêm hai mũi nhằm tối ưu nguồn lực ngân sách để mở rộng độ bao phủ. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ dưới 12 tháng tuổi, lịch tiêm này chưa tối ưu. Ví dụ, theo khuyến cáo của nhà sản xuất và các chuyên gia y học dự phòng, trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) đến dưới 7 tháng tuổi cần tiêm 4 mũi, trẻ từ 7 tháng tuổi đến dưới 12 tháng tuổi chưa từng tiêm ngừa phế cầu trước đó cần tiêm ba mũi.

Với tiêm chủng dịch vụ, ngoài vaccine phế cầu 13, người dân có nhiều lựa chọn với các loại vaccine phế cầu mới như phế cầu 15, phế cầu 20 và phế cầu 23. Người dân có thể lựa chọn tùy theo nhu cầu, giúp mở rộng phạm vi bảo vệ trước những type huyết thanh nguy hiểm mà vaccine trong tiêm chủng mở rộng chưa bao phủ. Đặc biệt, vaccine phế cầu 20 có khả năng bao phủ gần 90% các chủng phế cầu gây bệnh nặng.

Vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng sẽ ưu tiên các vùng khó khăn và số lượng có hạn. Vì vậy, tùy thuộc vào khả năng của gia đình, bạn có thể xem xét cho bé được tiêm ngừa đầy đủ số mũi và lựa chọn các loại vaccine mở rộng chủng bảo vệ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây truyền sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus sẽ nhân lên tại chỗ, sau đó tấn công theo tủy sống vào hệ thần kinh trung ương, khiến người bệnh tử vong với tỷ lệ gần 100%.

Sử dụng vaccine và huyết thanh kháng dại sau khi bị động vật có vú máu nóng cắn, cào là biện pháp duy nhất có thể chống lại bệnh dại. Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại của Pháp và của Ấn Độ. Với trường hợp bị cắn cào nếu chưa tiêm vaccine cần tiêm bắp 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28; hoặc 8 mũi trong da vào các ngày 0, 3, 7 và 28.

Vaccine cần tiêm đủ mũi, đúng liều, đúng lịch nhằm đảm bảo cơ thể sản xuất đủ lượng kháng thể chống lại virus dại. Trường hợp bạn đã tiêm huyết thanh và hai mũi vaccine đầu tiên, nên sắp xếp tiêm đúng lịch mũi tiêm thứ ba để đảm bảo hiệu quả bảo vệ của vaccine.

Hiện nay, Hệ thống Tiêm chủng VNVC có gần 260 trung tâm trên toàn quốc, hoạt động đến hết ngày 28 Tết, tức ngày 15/02/2026 và mở cửa trở lại từ mùng 4 Tết, tức ngày 20/02/2026. Nếu lịch tiêm mũi 3 của bạn vào ngày 27 Tết, bạn có thể sắp xếp tiêm ở VNVC gần nhất, ngay trong hành trình di chuyển về quê.

Vaccine dại thế hệ mới được sản xuất từ tế bào vero với quy trình khép kín, được kiểm soát chặt chẽ giúp tăng độ tinh khiết, đảm bảo tiêu chuẩn do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra. Hầu hết vaccine sau tiêm đều có thể gây nóng, sốt nhẹ, đau cơ, đau tại vị trí tiêm... Đây là phản ứng thông thường, có thể tự khỏi sau 1-2 ngày, không cần can thiệp y tế.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Có nhiều tác nhân gây bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa đã có vaccine phòng ngừa như Rotavirus, tả, thương hàn, bại liệt, viêm gan A.

Trong đó, virus Rota gây tình trạng tiêu chảy cấp, lây lan nhanh qua đường phân - miệng và tay - miệng. Virus này có thể tồn tại trong nước, trên bề mặt tiếp xúc như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế... Bệnh hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị, song đã có nhiều loại vaccine phòng ngừa. Trong đó, Tiêm chủng mở rộng thường sử dụng loại vaccine Rotavin M1 (Việt Nam) uống ngừa từ 2 tháng tuổi đến trước 6 tháng tuổi. Tiêm chủng dịch vụ ngoài loại của Việt Nam còn có thêm vaccine Rotateq (Mỹ) và Rotarix (Bỉ), uống ngừa từ 6 tuần tuổi, loại của Mỹ còn mở rộng đến trước 8 tháng tuổi, giúp giảm nguy cơ trẻ bị bỏ lỡ mốc tiêm chủng, đặc biệt trong những trường hợp trễ lịch hẹn liều nhắc, gián đoạn lịch tiêm hoặc sinh sống ở khu vực khó tiếp cận dịch vụ y tế.

Thương hàn do vi khuẩn Salmonella typhi, có thể dẫn đến sốt cao kéo dài, mệt mỏi, chán ăn, đau đầu, nôn khan, táo bón, loét thanh mạc, thủng ruột... thậm chí tử vong. Vi khuẩn có thể sống tới 2-3 tháng trong phân hoặc nước đá hoặc 2-3 tuần trong nước, dễ lây lan qua đường tiêu hóa do ăn phải thực phẩm chưa chín kỹ hoặc nhiễm khuẩn. Hiện có hai loại vaccine thương hàn là Typhoid VI (Việt Nam) và Typhim VI (Pháp). Vaccine thương hàn tiêm cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn.

Virus viêm gan A lây phổ biến qua đường ăn uống, do thực phẩm chưa được nấu chín kỹ hoặc ăn đồ tươi sống. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc tiếp xúc với chất thải, đồ dùng bị nhiễm virus từ người bệnh. Viêm gan A có thể dẫn đến biến chứng suy gan, viêm tụy cấp và chưa có thuốc đặc trị. Việt Nam đã có các vaccine viêm gan A mũi đơn và mũi kết hợp phòng thêm viêm gan B.

Bệnh bại liệt virus Polio type 1, 2 và 3 gây ra, lây qua đường phân - miệng, có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng liệt vĩnh viễn. Trẻ đã tiêm vaccine 5 trong 1 hoặc 6 trong 1 có thành phần bại liệt có thể tiêm mũi nhắc khi 4-6 tuổi bằng vaccine 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt. Liều dùng tùy độ tuổi và lịch sử chủng ngừa.

Bệnh tả do phẩy khuẩn Vibrio Cholerae gây ra, lây qua nguồn nước, thực phẩm bị nhiễm mầm bệnh. Nguồn nước bẩn, ruồi, nhặng có thể là nguồn "chuyên chở" mầm bệnh và lây nhiễm vào thực phẩm khiến con người ăn phải. Bệnh diễn biến nhanh, có thể dẫn đến mất nước và điện giải gây sốc. Vaccine tả đang được lưu hành duy nhất hiện nay là của Việt Nam - Morcvax, dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn.

Ngoài vaccine, gia đình nên chú ý giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, ăn chín uống chín, sử dụng thực phẩm, nguồn nước sạch để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Nipah là virus thuộc họ Paramyxoviridae, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm do khả năng lây lan và tỷ lệ tử vong rất cao. Đây là bệnh lây từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả, đặc biệt là dơi quạ lớn (Pteropus) là động vật lây truyền chính.

Dù hiện nay mầm bệnh Nipah chưa xuất hiện ở nước ta, song sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm nhập do nhu cầu giao thương, đi lại giữa các nước thuận lợi. Ngoài ra, virus Nipah tồn tại trong nước bọt, nước tiểu và dịch tiết của dơi. Nếu con người ăn thực phẩm chứa mầm bệnh, có khả năng nhiễm virus. Tương tự, virus cũng có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân.

Để dịch bệnh không xâm nhập vào nước ta, Bộ Y tế đã đề nghị các tỉnh thành, Sở Y tế, cơ quan ban ngành tăng cường giám sát, phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh cần quản lý, thu dung, điều trị và khoanh vùng xử lý. Bộ Y tế cũng khuyến cáo người dân không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn và không tiếp xúc với động vật có khả năng lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Do đó, bạn không nên ăn các loại quả nghi ngờ động vật cắn.

Bệnh Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4-14 ngày, với các triệu chứng khởi phát khá mơ hồ như sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng và nôn ói, rất dễ nhầm lẫn với cúm mùa. Sự tương đồng này với cúm mùa khiến nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, khi bệnh chuyển giai đoạn, các cơn đau đầu trở nên dữ dội, kèm theo chóng mặt và suy giảm nhận thức nhanh chóng. Đặc biệt, bệnh có thể tiến triển nhanh thành viêm não cấp tính, rối loạn ý thức, hôn mê và suy hô hấp nghiêm trọng. Tỷ lệ tử vong do virus Nipah dao động từ 40-75% ở những trường hợp nhập viện. Ngoài tổn thương thần kinh, virus còn có thể gây suy hô hấp và biến chứng đa cơ quan, làm tăng nguy cơ tử vong và để lại di chứng nặng nề cho người sống sót.

Để phòng bệnh Nipah, bạn và gia đình nên ăn chín, uống sôi và không nên ăn các thực phẩm có dấu hiệu động vật cắn. Bạn cũng cần che chắn khu vực chăn nuôi, hạn chế tiếp xúc động vật hoang dã, mang khẩu trang khi ra đường, rửa sạch tay với xà phòng thường xuyên.

Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao như hiện nay cũng tạo điều kiện cho các mầm bệnh đường hô hấp phát triển, trong đó có cúm phát triển. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm là cách phòng bệnh hiệu quả. Nước ta đang sử dụng 4 loại vaccine cúm của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm một mũi. Vaccine cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch theo khuyến cáo của WHO. Vaccine giúp giảm 60% nguy cơ mắc, 90% nguy cơ nhập viện và 70-80% nguy cơ tử vong do cúm.

Ngoài ra, bạn và gia đình cần đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng sốt, đau đầu, đau họng, chảy nước mũi, đau nhức mỏi người... để được chẩn đoán đúng bệnh, điều trị sớm, tránh nguy cơ biến chứng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Nem chua, gỏi cá giàu protein, vitamin và vi khuẩn có lợi giúp kích thích tiêu hóa, được nhiều người thích ăn cả trong dịp Tết Nguyên đán và ngày thường. Tuy nhiên, nếu nguyên liệu chế biến không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm người ăn dễ đau bụng, khó tiêu, tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm, nhiễm giun, sán hay các bệnh như tả, thương hàn, viêm gan A, rotavirus... Hơn nữa, phương pháp chế biến của hai món ăn này không được nấu chín, mà sử dụng hơi men của các loại lá, thính gạo, nước cốt chanh, giấm... để làm chín cá, thịt, bì. Với cách chế biến này, ký sinh trùng trên thịt cá chưa được tiêu diệt tăng nguy cơ nhiễm bệnh cho người ăn.

Bên cạnh đó, các vi khuẩn như E.coli, vi khuẩn gây bệnh tả, thương hàn, các loại virus như viêm gan A và rotavirus cũng tồn tại trong môi trường, đặc biệt trong đất, nước hoặc phân người và động vật. Chúng bám trên bề mặt các thực phẩm tươi sống, theo đường miệng đi vào cơ thể, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy cấp, nôn ói, sốt cao, đau bụng. Một số trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến mất nước, tổn thương gan hoặc nhiễm trùng toàn thân. Các bệnh này nếu không phát hiện, điều trị kịp thời tăng nguy cơ biến chứng như viêm màng não, xuất huyết tiêu hóa, mất nước, trụy tim mạch, suy gan cấp và tử vong cao.

Do đó, để có những ngày Tết an toàn bên gia đình, bạn cần ăn các thực phẩm chế biến chín, bảo quản đúng và nên hạn chế ăn nem chua, gỏi cá. Nên chế biến kỹ trước khi ăn, lựa chọn nguyên liệu an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.

Một số bệnh nói trên có thể phòng ngừa nhờ vaccine, bạn và gia đình có thể tiêm phòng để bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Vaccine phòng rotavirus được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi, với giới hạn độ tuổi khác nhau: Rotarix và Rotavin dùng đến 6 tháng tuổi, còn Rotateq dùng đến 8 tháng tuổi. Vaccine tả mORCVAX chỉ định cho trẻ trên 2 tuổi và người lớn. Phác đồ gồm hai liều, cách nhau 14 ngày, nhắc lại mỗi hai năm. Vaccine thương hàn Typhim VI tiêm cho trẻ em từ 2 tuổi và người lớn. Lịch chủng ngừa một mũi, tiêm nhắc sau ba năm.

Vaccine viêm gan A có hai loại gồm đơn và phối hợp, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn. Mỗi người cần chủng ngừa hai đến ba mũi tùy theo loại vaccine và độ tuổi. Trong đó, Twinrix (Bỉ) phòng hai bệnh viêm gan A, B. Twinrix cần tiêm hai mũi cho trẻ từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi, ba mũi cho người từ 16 tuổi trở lên. Kháng thể sau tiêm viêm gan B giảm dần theo thời gian, mỗi người cần khám sức khỏe định kỳ và tiêm nhắc lại vaccine khi kháng thể giảm.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

HPV là virus gây u nhú ở người. Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 200 type huyết thanh virus HPV. Trong đó, khoảng 40 type lây nhiễm vào biểu mô niêm mạc gây bệnh ở cơ quan sinh dục, miệng, họng, mũi... ít nhất 15 type virus nguy cơ cao có thể dẫn đến các bệnh ung thư như: cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn, hầu họng. Sùi mào gà do virus HPV nhóm nguy cơ thấp gây ra, chủ yếu là type 6 và 11, chiếm khoảng 90%. Ngoài ra, HPV nhóm nguy cơ thấp còn có thể gây mụn cóc ở các bộ phận khác, gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý của người bệnh.

Người đã nhiễm HPV và tiến triển sùi mào gà hoặc ung thư vẫn có thể tiêm ngừa vaccine HPV để phòng các type virus còn lại có trong thành phần vaccine. Hiện nay, Việt Nam có hai loại vaccine HPV, bao gồm:

Gardasil phòng 4 type virus phổ biến như: 6, 11, 16 và 18, dành cho nữ giới từ 9-26 tuổi. Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Gardasil 9 là vaccine thế hệ mới, giúp phòng 9 type virus, bổ sung thêm 5 type nguy cơ cao so với Gardasil là 31, 33, 45, 52 và 58. Vaccine tiêm cho cả nam nữ từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Tùy nhu cầu của mỗi người dân để lựa chọn vaccine phù hợp. Vaccine cần tiêm đủ mũi, đúng lịch, giúp phòng các bệnh sùi mào gà, ung thư cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm hộ, âm đạo do các type virus có trong thành phần vaccine gây ra. Hiệu quả lên đến hơn 90%.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus cúm gây ra các triệu chứng như sốt, đau họng, sổ mũi, đau nhức mỏi người, nôn ói, tiêu chảy... Điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm tăng cao, giao thương đi lại, tiệc tùng dịp cuối năm càng dễ làm cho virus cúm phát triển và gia tăng số ca mắc. Đối với người lớn, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người bị bệnh nền mạn tính, người suy giảm miễn dịch... không chỉ dễ mắc cúm, còn dễ bị biến chứng viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, suy đa tạng, nguy cơ tử vong cao. Tiêm vaccine cúm và tiêm mũi nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của WHO là cách phòng cúm hiệu quả.

Hiện Việt Nam đang sử dụng 4 loại vaccine phòng cúm của Pháp, Hàn Quốc, Hà Lan và của Việt Nam giúp phòng các chủng cúm như A/H1N1, A/H3N2 và chủng cúm B gây bệnh phổ biến. Vaccine cúm tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm cần 2 mũi cách nhau một tháng; từ 9 tuổi và người lớn tiêm 1 mũi. Phụ nữ nên tiêm phòng cúm trước và trong thai kỳ, tốt nhất từ tháng thứ 3 trở đi để bảo vệ sức khỏe, truyền kháng thể thụ động cho con.

Vaccine cúm cần tiêm nhắc lại một mũi hàng năm để duy trì miễn dịch, do kháng nguyên của virus cúm thay đổi mỗi năm và kháng thể bảo vệ từ vaccine giảm dần theo thời gian. Do đó, mỗi người cần tiêm phòng vaccine cập nhật mỗi năm. Các nghiên cứu chỉ ra, tiêm vaccine cúm hằng năm có thể làm giảm đến 60% các bệnh liên quan đến cúm, 90% tỷ lệ nhập viện và khoảng 70-80% tỷ lệ bị tử vong do cúm, đặc biệt là các nhóm có hệ miễn dịch kém, mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, gan, thận...

Trước bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước vừa hứng chịu thiên tai, bão lũ gây thiệt hại nặng nề về đời sống và sức khỏe và trước cao điểm các bệnh truyền nhiễm tăng cao dịp Tết Nguyên đán, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC đang triển khai tiêm miễn phí 30.000 liều vaccine cúm, giá trị gần 11 tỷ đồng tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề bởi bão lũ ở Miền Trung - Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và tỉnh Thái Nguyên. Chương trình sẽ ưu tiên cho cán bộ, chiến sĩ công an, bộ đội địa phương, Ban Chỉ huy Quân sự, lực lượng cứu hộ cứu nạn, nhân viên y tế, cùng trẻ em, người cao tuổi từ 60 tuổi, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình neo đơn và các nhóm dễ bị tổn thương, cần được bảo vệ sức khỏe kịp thời trong giai đoạn phục hồi sau thiên tai.

Ngoài vaccine, bạn và gia đình cũng nên phòng cúm bằng ăn đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, mang khẩu trang khi ra đường, rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc với người bệnh. Khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời, tránh tự điều trị theo mẹo dân gian khiến bệnh trở nặng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!