Khi tôi còn nhỏ, không ai lì xì cho trẻ con nhiều tiền cả. Và chúng tôi cũng không đòi hỏi, không so sánh, không rút tiền ra đếm trước mặt khách, cũng chẳng khen, chê gì vì ít hay nhiều cả. Lúc ấy, lì xì vẫn còn một nghi thức mang mục đích chúc phúc đầu năm, chứ không phải một cuộc chuyển giao tài sản của người lớn.
Dần dà, tục lì xì bị biến tướng. Sau này, tôi thấy những đứa bé tiểu học sau Tết khoe và "tổng kết" với nhau: "Tao được 3 triệu", "tao 5 triệu", "còn tao được hơn 10 triệu" (đó là những món tiền không hề nhỏ với một đứa bé). Cũng như xưa kia vào lúc giao thừa, người ta chỉ đốt những bánh pháo ngắn độ 100 viên, nhà khá giả thì đốt những cối pháo dài thượt, có xen kẽ những quả pháo cỡ đại. Nhưng dần dần chuyện đốt pháo cũng biến tướng, người ta sẵn sàng thi nhau đốt những dây pháo dài dằng dặc đến nhiều tầng lầu.
Pháo nổ thì ngày nay đã cấm, nhưng tục lì xì vẫn còn. Hôm nay, đọc bài viết "Treo biển 'chỉ nhận lì xì dưới 20 K' để khách bớt áp lực" tôi rất vui và thấy chúng ta cần trả lại nét đẹp của một phong tục tốt đẹp nhưng đã bị méo mó theo nhịp sống hiện đại. Đừng để việc lì xì bị biến tướng thành những áp lực vô hình, không chỉ cho người lớn, mà còn với trẻ nhỏ nữa.
Nhiều người nghĩ chỉ có người lớn khổ vì lì xì. Nhưng thực ra, trẻ con cũng phải chịu hậu quả tinh thần nhiều hơn. Khi lì xì nặng nề về giá trị vật chất, chúng sẽ đánh giá tình cảm bằng tiền, phân tầng bạn bè theo điều kiện kinh tế, cảm giác bị coi nhẹ, xem Tết trở thành mùa tăng thu nhập. Một đứa trẻ 7-8 tuổi cũng đã có thể nghĩ "nếu ai lì xì nhiều hơn tức là họ thương mình hơn". Đó là lúc phong tục bị thay đổi bản chất.
>> 'Xấu hổ vì lì xì 50 nghìn đồng'
Tất nhiên, tôi không nghĩ nên bỏ tục lì xì, nhưng điều tôi muốn nói là cách phong tục này đang vận hành hiện nay đã khác với vai trò ban đầu của nó. Mừng tuổi lẽ ra phải là lời chúc phúc theo quan hệ gia đình và thứ bậc: người lớn gửi may mắn cho trẻ nhỏ, trẻ chúc sức khỏe người lớn... Còn tiền chỉ là vật tượng trưng, nên không tạo áp lực.
Nhưng khi mở rộng sang quan hệ xã hội (đồng nghiệp, đối tác, quen biết...), tiền không còn là biểu tượng nữa mà trở thành yếu tố chính. Lúc đó xuất hiện những hệ lụy: khó mừng ít vì sợ bị đánh giá, phải đáp lại tương xứng, trẻ con bắt đầu so bì mệnh giá tiền... Đây là do bối cảnh xã hội thay đổi: một nghi thức mang tiền khi áp dụng rộng ngoài gia đình sẽ tự động sinh nghĩa vụ ngầm.
Vì vậy, tôi cho rằng, để giữ cho tục lì xì vẫn đẹp, thì cần giữ đúng phạm vi và tính tượng trưng của nó. Người lớn muốn biếu tiền nhau thì hoàn toàn có thể, chỉ là đừng gắn nó vào phong tục mừng tuổi, vì sẽ kéo theo áp lực cho cả người cho lẫn trẻ nhỏ.
Hong Viet Lang
- Con gái lớp 7 được bạn trai lì xì 500.000 đồng
- Cảm giác mắc nợ khi lì xì qua mã QR
- 'Không lì xì sao coi được?'
- 'Lì xì hơn 50.000 đồng biến mình thành chủ nợ'
- Lấy lại tiền lì xì vì bị chê ít
- 'Xấu hổ vì lì xì 50 nghìn đồng'