Quyết định đưa ra ngày 11/12, được coi là bước ngoặt mang tính lịch sử trong đại dịch đã cướp đi sinh mạng hơn 290.000 người Mỹ. Với quyết định này, Mỹ trở thành quốc gia thứ tư trên thế giới phê duyệt vaccine Pfizer sử dụng khẩn cấp.
FDA đã thông báo đến các quan chức của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cùng Chiến dịch Thần tốc để họ kịp thời thực hiện kế hoạch phân phối. Đối tượng được ưu tiên dùng vaccine là nhân viên y tế, lao động tuyến đầu và người già tại viện dưỡng lão. Song việc triển khai sẽ đối mặt với các thách thức đáng kể về mặt hậu cần do các mũi tiêm cần được bảo quản và vận chuyển trong tủ đông siêu lạnh.
Hồi tháng 7, chính phủ Mỹ đã đạt được thỏa thuận trị giá 1,95 tỷ USD để mua 100 triệu mũi vaccine của Pfizer, đủ dùng cho khoảng 50 triệu người. Đây được coi là thỏa thuận vaccine lớn nhất từ trước đến nay. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cho biết sẽ triển khai chiến dịch tiêm phòng hoàn toàn miễn phí cho công dân.
Mỗi bang cùng với 6 thành phố lớn đã đệ trình lên chính phủ danh sách các địa điểm tiêm chủng, chủ yếu là các bệnh viện.
![Một nhân viên y tế được tiêm vaccine Pfizer-BioNTech ở Cardiff, Wales, tháng 12/2020. Ảnh: NY Times](https://vcdn1-suckhoe.vnecdn.net/2020/12/11/08virus-uk-vaccine-explainer1s-6679-3238-1607674649.jpg?w=0&h=0&q=100&dpr=1&fit=crop&s=WpPUTANa3Tszch-wea4skA)
Một nhân viên y tế được tiêm vaccine Pfizer-BioNTech ở Cardiff, Wales, tháng 12/2020. Ảnh: NY Times
Trước đó, trong buổi họp ngày 10/12, hội đồng cố vấn về vaccine của FDA đã bỏ phiếu để đi đến quyết định này, trong đó 17 phiếu chấp thuận phê duyệt vaccine Pfizer, 4 phiếu không đồng thuận hoặc để trắng.
Trong cuộc họp, các thành viên hội đồng cố vấn đã đặt câu hỏi với chuyên gia vaccine của Pfizer về độ hiệu quả 95% của vaccine trong thử nghiệm giai đoạn cuối. Một số thành viên bày tỏ lo ngại hãng chưa cung cấp đủ dữ liệu từ những người 16 đến 17 tuổi, cho thấy vaccine có tác dụng bảo vệ. Song, ủy ban vẫn kết luận lợi ích của sản phẩm vượt qua các rủi ro tiềm tàng.
Ngày 18/11, Pfizer báo cáo hoàn tất thử nghiệm lâm sàng, công bố vaccine có hiệu quả 95% và không để lại tác dụng phụ đáng kể. Hãng và đối tác BioNTech bắt đầu nghiên cứu về sản phẩm kể từ tháng 1/2020, ngay sau khi Trung Quốc phân lập được trình tự gene của nCoV.
Hôm 8/12, FDA đã đưa ra phân tích độc lập, công nhận sản phẩm hoạt động tốt bất kể chủng tộc, cân nặng hay tuổi tác. Tác dụng phụ điển hình là sưng tại vùng tiêm, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ, ớn lạnh, đau khớp và sốt. Đây là biểu hiện thông thường khi tiêm các loại vaccine. Phản ứng có hại, nghiêm trọng hơn khá hiếm gặp, thường xảy ra sau mũi thứ hai và ít gặp ở người trên 55 tuổi.
Chính phủ Anh đã đặt mua 40 triệu mũi vaccine Pfizer, nhận được các lô hàng đầu tiên hôm 6/12. Hai ngày sau Anh bắt đầu triển khai chiến dịch tiêm chủng với tên gọi V-day (Ngày Vaccine). Các lô vaccine đầu tiên được chuyển tới 50 trung tâm y tế. Đối tượng ưu tiên bao gồm người từ 80 tuổi trở lên, nhân viên chăm sóc sức khỏe tại nhà và các y bác sĩ tuyến đầu của Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS).
Ngày 10/12, Canada cũng chấp thuận khẩn cấp vacicne Pfizer, dự kiến chỉ tiêm cho người trên 16 tuổi. Chính phủ Canada đã đặt hàng 6 triệu mũi vaccine Pfizer, đủ dùng cho khoảng 3 triệu người. Lô hàng 249.000 mũi tiêm đầu tiên được chuyển đến nước này từ các nhà máy ở Mỹ và Bỉ.
Trước đó, Bahrain cũng phê duyệt vaccine Pfizer.
Thục Linh (Theo NY Times, WSJ, Washington Post)