Vì sao người mắc thủy đậu tái phát zona thần kinh?

Vùng lưng của tôi nổi mụn nước và đau rát do zona, do virus gây thủy đậu tái phát. Vì sao có tình trạng này? (Hồng Anh, 33 tuổi, Hà Nam)

Trả lời:

Bệnh zona thần kinh và bệnh thủy đậu đều do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. Virus gây thủy đậu có khả năng tồn tại trong cơ thể ở trạng thái "ngủ đông" trong nhiều năm tại các hạch thần kinh. Khi gặp điều kiện thuận lợi như cao tuổi, cơ thể suy giảm miễn dịch, suy nhược, mắc các bệnh lý ung thư, virus tái hoạt động, gây ra những biểu hiện của bệnh zona.

Dấu hiệu ban đầu của bệnh zona thần kinh là người bệnh có dấu hiệu đau mỏi theo dây thần kinh trong khoảng 2–3 ngày. Sau đó cơ thể xuất hiện những mụn nước trên nền da đỏ trong vòng 7-10 ngày và đóng vảy. Thời gian từ lúc ủ bệnh tới khi khỏi bệnh kéo dài 2-4 tuần.

Những tổn thương do zona thần kinh thường biểu hiện thành chùm, phân theo dây thần kinh, không lan tỏa toàn thân như thủy đậu. Các tổn thương của zona thường xuất hiện một bên của cơ thể như ở phần liên sườn trái hoặc phải, nửa đầu, tổn thương một bên tai...

Zona thần kinh có thể gây các biến chứng như đau dây thần kinh sau zona, nhiễm khuẩn da, sẹo lồi, liệt một bên mặt, nghe kém hoặc mất khả năng nghe, viêm phổi, viêm gan, viêm não, viêm màng não, đột quỵ...

Trong đó, đau dây thần kinh sau zona có thể kéo dài nhiều tháng, nhiều năm sau khi vùng mụn nước zona lành gây giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh. Cấp độ đau dây thần kinh sau zona được ví như điện giật, dao đâm và có thể đau hơn lúc phụ nữ sinh nở. Tỷ lệ bệnh nhân xuất hiện biến chứng này ở người trên 50 tuổi cao gấp 15-25 lần so với người dưới 30 tuổi.

Tháng 5, Bộ Y tế đã cấp phép sử dụng vaccine zona thần kinh tại Việt Nam. Vaccine do hãng dược phẩm hàng đầu thế giới GSK (Bỉ) sản xuất, sử dụng cho người từ 18 tuổi có nguy cơ mắc zona thần kinh và người trên 50 tuổi. Theo các nghiên cứu, vaccine có hiệu quả bảo vệ cao, phòng bệnh và tái phát bệnh zona thần kinh lên đến 97%. Vaccine dự kiến sớm có mặt tại Việt Nam.

BS.CKI Bạch Thị Chính
Giám đốc Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC