Vì sao bệnh thận thường gây ngứa?
Ngứa da kéo dài, đặc biệt nặng hơn về đêm, có thể liên quan đến bệnh thận mạn do chất thải tích tụ, rối loạn khoáng chất và thay đổi hoạt động thần kinh.
Thận có nhiệm vụ lọc chất thải, độc tố khỏi máu, đồng thời duy trì cân bằng nước và khoáng chất trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, các chất này có thể tích tụ, làm thay đổi môi trường bên trong cơ thể và góp phần gây ngứa da.
Theo Healthline, ngứa liên quan bệnh thận mạn, còn gọi là ngứa do bệnh thận mạn (CKD-aP), thường gặp ở người bệnh giai đoạn tiến triển và người đang chạy thận nhân tạo. Triệu chứng có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào nhưng ít phổ biến hơn khi bệnh còn sớm.
Theo Medical News Today, tình trạng này có thể liên quan đến mất cân bằng canxi, phospho, magie và hormone tuyến cận giáp trong máu. Bệnh thận cũng có thể kích hoạt phản ứng viêm, làm thay đổi hoạt động miễn dịch và tín hiệu thần kinh truyền cảm giác ngứa.
Chức năng tuyến mồ hôi suy giảm khiến da dễ khô, mất độ ẩm và trở nên nhạy cảm hơn. Những yếu tố này có thể kết hợp, khiến cảm giác ngứa kéo dài hoặc nghiêm trọng hơn.
Thận suy giảm chức năng khiến độc tố tích tụ, góp phần gây ngứa da. Ảnh được tạo bởi AI
Ngứa có thể lan rộng và tăng về đêm
Ngứa do bệnh thận mạn có thể xuất hiện ở lưng, ngực, mặt, tay chân hoặc lan khắp cơ thể. Một số người cảm thấy ngứa ở hai bên cơ thể tương đối đối xứng. Cảm giác thường dai dẳng, đôi khi giống như châm chích, kiến bò dưới da và không giảm nhiều sau khi gãi hoặc thoa kem dưỡng ẩm.
Theo Times of India, triệu chứngcó thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, thường nặng hơn vào ban đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt. Gãi liên tục có thể khiến da trầy xước, viêm nhiễm hoặc hình thành các tổn thương.
Trang Verywell Health chỉ ra, ngứa do bệnh thận mạn không nhất thiết đi kèm phát ban. Da có thể chỉ đỏ, kích ứng do gãi, một số người còn bị khô da, bong vảy hoặc xuất hiện tổn thương dạng nốt.
Khi nào cần kiểm tra chức năng thận?
Ngứa da có nhiều nguyên nhân như khô da, dị ứng, eczema, bệnh gan hoặc tác dụng phụ của thuốc. Vì vậy, không thể dựa vào triệu chứng này để kết luận mắc bệnh thận.
Người bị ngứa kéo dài, không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi kèm phù chân, mệt mỏi, thay đổi nước tiểu hoặc có tiền sử tiểu đường, tăng huyết áp, nên đi khám. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu đánh giá creatinine, mức lọc cầu thận (eGFR) và xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra albumin hoặc protein.
Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Bác sĩ có thể hướng dẫn dưỡng ẩm, sử dụng thuốc bôi giảm ngứa, điều chỉnh rối loạn khoáng chất hoặc thay đổi phác đồ lọc máu nếu cần. Một số trường hợp cần dùng thuốc tác động lên tín hiệu thần kinh gây ngứa.
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc chống ngứa hoặc thay đổi chế độ ăn để điều chỉnh khoáng chất khi chưa có hướng dẫn y tế. Kiểm soát bệnh thận nền và chăm sóc da phù hợp giúp giảm khó chịu, hạn chế tổn thương do gãi.
Bảo Bảo (Tổng hợp)