Các nước kêu gọi 8,2 tỷ USD phát triển vaccine nCoV

Nhiều nhà lãnh đạo kỳ vọng số tiền 8,2 tỷ USD thúc đẩy các tổ chức phối hợp nghiên cứu, hợp lý hóa và hỗ trợ quốc gia đang phát triển.

Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến về đại dịch Covid-19 diễn ra ngày 4/5, do Liên minh châu Âu (EU) và Na Uy đồng tổ chức, có sự tham gia của các quốc gia toàn cầu cùng tổ chức từ thiện Quỹ Bill và Melinda Gates, Wellcome Trust. Liên minh các nhà lãnh đạo thế giới kỳ vọng quỹ nghiên cứu, phát triển vaccine nCoV bước đầu kêu gọi 8,2 tỷ USD.   

Bên cạnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ sản xuất, phân phối vaccine rộng rãi, công bằng đến tất cả các quốc gia, bao gồm cả nước phát triển và đang phát triển, cũng được nêu rõ tại hội nghị. Đẩy nhanh tiến độ không chỉ vì lợi ích của các nền kinh tế giàu có sản xuất ra chúng mà còn cần phân phối hợp lý đến các nước đang phát triển.

Mặt khác, danh tiếng và lợi nhuận của một số quốc gia sẽ bị ảnh hưởng nếu một nước nào đó hoặc công ty khác tìm ra vaccine trước. Vaccine hiện tại được xem là yếu tố quan trọng giúp nền kinh tế toàn cầu thoát khỏi tình trạng đình trệ, suy thoái. Song, sự trùng lặp về mặt nghiên cứu bắt nguồn từ việc thiếu hợp tác giữa các tổ chức, quốc gia dễ dẫn đến nguy cơ làm chậm quá trình tìm ra vaccine và gia tăng chi phí.

Vấn đề trên từng được chỉ ra tại cuộc họp trước đó vào ngày 24/4, trước khi hội nghị thượng đỉnh trực tuyến kêu gọi gây quỹ ngày 5/4 diễn ra. Cả Trung Quốc và Mỹ đều không tham dự hội nghị này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cho rằng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung Quốc "âm mưu che giấu nguồn gốc virus SARS-CoV-2". Dù vậy, Trump vẫn được kêu gọi ủng hộ quỹ tại hội nghị thượng đỉnh. Các thành viên tham gia tin rằng Mỹ sẽ tham gia ủng hộ cho sáng kiến phát triển và hợp lý hóa phân phối vaccine đến tất cả các nước trên toàn cầu.

Melinda Gates, đồng sáng lập Quỹ Gates nhận định rằng Covid-19 có thể tiềm ẩn khắp mọi nơi. Cho đến khi tìm ra vaccine phòng ngừa, việc tái nhiễm có thể bùng phát ở bất cứ đâu. Trong khi đó, Anh là một trong những thành viên ủng hộ mạnh mẽ dự án gây quỹ này.   

"Tập hợp lại và chia sẻ kiến thức nghiên cứu với nhau, các nhà khoa học sẽ nhanh chóng thành công hơn làm việc riêng lẻ. Cuộc đua tìm ra loại vaccine đánh bại virus SARS-CoV-2 không phải một cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia mà là nỗ lực chung của cả thế giới trong thời điểm cấp bách này. Đây là cuộc chiến chống virus của toàn nhân loại. Sát cánh cùng nhau chúng ta sẽ chiến thắng", Thủ tướng Anh Boris Johnson nói trong cuộc họp diễn ra ngày 24/4.

Sáng kiến này được đề xuất với hy vọng nhân rộng tầm ảnh hưởng của Liên minh toàn cầu về đổi mới phòng chống dịch bệnh, tập trung vào nghiên cứu vaccine. Liên mình được thành lập vào năm 2017 sau khi dịch Ebola bùng phát. Liên minh mới được phát triển dựa trên nền tảng cũ có sẵn, sở hữu một khoản chi phí dùng cho mục đích xét nghiệm và trị liệu cho những người mắc bệnh.

Các nhà lãnh đạo hy vọng Liên minh này sẽ hoạt động và phát triển theo mô hình Liên minh vaccine và tiêm chủng toàn cầu (Gavi). Gavi đã đàm phán với các công ty phát triển, đề nghị hạ giá vaccine trong 20 năm. Đổi lại, Gavi cam kết đảm bảo thị trường dài hạn và khối lượng lớn trong suốt thời gian trên cho họ.

Hội đồng chống dịch toàn cầu tuy hoạt động độc lập nhưng vẫn hợp tác với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); đồng thời được hỗ trợ bởi nhóm các nước G20. Các nhóm nhỏ riêng biệt khác sẽ được sắp xếp để phối hợp phát triển vaccine, phương pháp trị liệu và chẩn đoán. Ông Andrew Whitty, Cựu giám đốc điều hành GlaxoSmithKli, đã đồng ý trở thành một đặc phái viên của nhóm.

Mục đích thành lập hội đồng là để nghiên cứu sâu hơn, tập trung vào 5 hoặc 6 loại vaccine tiêu biểu trước khi chuyển sang giai đoạn sản xuất hàng loạt. Chỉ hai ứng viên sáng giá nhất trong số 5, 6 loại vaccine trước đó được chọn sản xuất.

WHO ước tính có tới 89 loại vaccine đang được phát triển trên toàn cầu, bao gồm 7 loại trong đánh giá lâm sàng và một số phương pháp điều trị trong các thử nghiệm lâm sàng. Để đẩy nhanh quá trình, hội đồng tập trung trợ cấp sản xuất thuốc đặc trị trước khi các thử nghiệm lâm sàng cuối cùng hoàn tất. Chi phí cuối cùng có thể lên tới 40 tỷ USD.

Cuộc họp diễn ra vào tuần trước đã thống nhất các nguyên tắc chia sẻ nghiên cứu trị liệu Covid-19 và phân phối công bằng vaccine, thuốc đặc trị. Lời kêu gọi hành động chung, ủng hộ vai trò của WHO đã được ký bởi các lãnh đạo đại diện những quốc gia tham dự, gồm: Thủ tướng Đức Angela Merkel; Tổng thống Pháp Emmanuel Macron; Thủ tướng Italy Giuseppe Conte; Thủ tướng Na Uy Erna Solberg; Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.   

Lãnh đạo ba nước EU đã chứng kiến sự gia tăng đột biến số lượng ca nhiễm và tử vong tại quốc gia họ kể từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu. Hiện tại một số quốc gia đối mặt với khó khăn trong việc quản lý, nới lỏng lệnh cách ly, phong tỏa, trong khi vaccine nCoV còn chưa sẵn sàng.    

Nội dung tuyên bố chung của ba nước này trước hội nghị thượng đỉnh bao gồm mục đích cuối cùng là tập hợp những người giỏi nhất thế giới, chuẩn bị sẵn sàng để tìm ra vaccine, phương pháp điều trị và định hướng giúp cho thế giới "khỏe mạnh" trở lại. Đồng thời củng cố các hệ thống y tế, sẵn sàng điều trị, chăm sóc cho tất cả mọi người, trong đó đáng chú ý là các quốc gia châu Phi.

Thy An (Theo The Guardian)