Giải đáp thắc mắc

* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.

Hai tuần nữa con gái đến lịch tiêm vaccine 6 trong 1 mũi thứ hai, vợ chồng tôi muốn kết hợp tiêm phế cầu 20 cho con thì có được không? Con mới 3 tháng, tiêm hai mũi vaccine cùng lúc có sao không?
Tạ Thị Lan, 27 tuổi, Tây Ninh
THS.BS Ngô Thị Kim Phượng

Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC

Chào bạn!

Hiện Việt Nam đang có hai loại vaccine 6 trong 1 giúp phòng 6 bệnh gồm: ho gà, uốn ván, bạch hầu, bại liệt, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib. Với vaccine phế cầu có các loại như phế cầu 23, 20, 15, 13... giúp phòng các bệnh như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn gây ra.

Theo thông tin kê toa từ nhà sản xuất, không có quy định hay khuyến cáo nên tiêm vaccine phế cầu hay vaccine 6 trong 1 trước, cũng không cần khoảng cách giữa hai mũi. Trẻ từ 6 tuần tuổi có thể tiêm hai loại trên, giúp bé phòng các bệnh nguy hiểm dễ mắc do hệ miễn dịch còn non yếu càng sớm càng tốt.

Các nghiên cứu chỉ ra trẻ tiêm nhiều mũi vaccine cùng lúc vẫn đáp ứng miễn dịch tốt mà không gây phản ứng bất lợi hoặc khiến phản ứng sau tiêm nặng hơn. Chủng ngừa đồng thời nhiều loại vaccine còn tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, nhất là giảm lo lắng của bé khi phải chích ngừa các ngày khác nhau. Do đó, bạn có thể cho con tiêm vaccine phế cầu 20 và vaccine 6 trong 1 trong cùng một buổi.

Trước tiêm, bé cần được bác sĩ khám sàng lọc để đánh giá sức khỏe, tiền sử bệnh lý và dị ứng để quyết định mũi phù hợp. Vợ chồng bạn cần chuẩn bị mọi thông tin, tiết lộ với bác sĩ tình trạng sức khỏe bé.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Tôi thấy VNVC vừa ra mắt vaccine phòng tay chân miệng. Xin bác sĩ tư vấn vaccine này phòng được chủng nào, nếu con tôi từng mắc EV71 nhập viện điều trị hơn 1 tháng thì có tiêm được không?
Anh Tuấn, 36 tuổi, Gò Vấp
BS.CKI Nguyễn Lê Nga

Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC

Chào bạn!

Từ ngày 25/9, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã triển khai tiêm vaccine phòng tay chân miệng do EV71 tại gần 300 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc. Vaccine tay chân miệng chỉ định cho trẻ từ tròn 2 tháng đến dưới 6 tuổi, lịch tiêm gồm 2 hoặc 3 mũi được xác định tùy theo tuổi của trẻ khi bắt đầu tiêm.

Vaccine giúp phòng chủng virus có độc lực cao gây bệnh EV71 - tác nhân liên quan hầu hết các ca bệnh nặng, nguy cơ cao gây biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp và tử vong. Hiệu quả phòng bệnh và ngăn ngừa nhập viện được chứng minh trong nghiên cứu và sử dụng thực tế từ gần 97% đến 100%.

Con bạn từng mắc tay chân miệng do EV71, nhập viện điều trị, vẫn có thể tiêm vaccine. Lý do, sau khi mắc bệnh, cơ thể chủ yếu hình thành miễn dịch với tác nhân đã nhiễm, khả năng bảo vệ chéo giữa các loại Enterovirus không đầy đủ. EV71 có nhiều phân nhóm khác nhau, trẻ có thể mắc bệnh do các phân nhóm chưa từng nhiễm. Đây là tác nhân liên quan hầu hết các trường hợp mắc bệnh nặng, biến chứng tim mạch, thần kinh, hô hấp và tử vong.

Nếu muốn tiêm vaccine, trẻ cần khỏi bệnh tay chân miệng hoàn toàn và đủ điều kiện sức khỏe qua thăm khám sàng lọc. Trẻ đã tiêm vẫn cần rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ chơi và bề mặt tiếp xúc, không dùng chung vật dụng cá nhân, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Vaccine tay chân miệng vừa về Việt Nam nên vợ tôi cứ hối mang con đến VNVC tiêm. Tôi thì đang băn khoăn về hiệu quả và tính an toàn của vaccine, vì nó còn mới quá. Nhờ bác sĩ giải đáp thêm!
Hồ Nguyễn Thanh Tâm, 26 tuổi, Hải Phòng
THS.BS Ngô Thị Kim Phượng

Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC

Chào bạn!

Việt Nam đã có vaccine phòng bệnh tay chân miệng, tiêm đầu tiên tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Vaccine chỉ định cho trẻ từ tròn 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi.

Chỉ sau hơn một tuần đầu tiên triển khai tiêm, gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc đã tiêm hơn 30.000 mũi vaccine, hàng chục nghìn lượt phụ huynh đăng ký tiêm cho con, hơn 80% phụ huynh chủ động đặt giữ đủ phác đồ.

Vaccine cho thấy hiệu quả bảo vệ cao đối với bệnh tay chân miệng do EV71. Trong nghiên cứu lâm sàng pha 3 với gần 2.500 trẻ em Việt Nam tại Tiền Giang và Đồng Tháp tham gia, hiệu lực bảo vệ đạt từ 96,8% đến 100%. Sau 600 ngày theo dõi, nhóm tiêm vaccine không ghi nhận trường hợp mắc EV71, trong khi nhóm dùng giả dược có 22 trường hợp, gồm 4 trẻ phải nhập viện. Vaccine cũng đã được đưa vào sử dụng tại Đài Loan với hơn 600.000 liều. CDC Đài Loan ghi nhận giai đoạn 2024-2026, không có trẻ mắc tay chân miệng nặng do EV71, chứng minh hiệu quả khi được triển khai thực tế.

Vaccine tay chân miệng có hồ sơ an toàn tốt. Phần lớn phản ứng sau tiêm ở mức nhẹ đến trung bình và thường tự khỏi, giảm dần ở các liều tiếp theo. Trẻ có thể đau, sưng hoặc đỏ tại vị trí tiêm; sốt, quấy khóc, giảm cảm giác thèm ăn, buồn ngủ, tiêu chảy hoặc buồn nôn, nôn. Sau tiêm, trẻ cần được theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút. Khi về nhà, cha mẹ tiếp tục theo dõi trong 24-48 giờ, kể cả ban đêm đối với trẻ nhỏ.

Không nên mặc định mọi biểu hiện sau tiêm đều do vaccine. Trẻ vẫn có thể tình cờ mắc tay chân miệng nếu đã nhiễm virus trước khi tiêm hoặc khi chưa hoàn thành phác đồ, cơ thể chưa tạo đủ miễn dịch. Nếu trẻ giật mình liên tục, run tay chân, ngủ gà, sốt cao khó hạ, thở bất thường... cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Em đọc báo thấy bệnh sởi đang bùng phát mạnh tại Mỹ. Bệnh này ở Việt Nam thấy không quá “căng”, con em hơn 12 tháng, hay ốm vặt, có cần tiêm không hay nên đợi lớn hơn chút mới tiêm cho khỏe ạ?
Nguyễn Thiện Tuấn, 24 tuổi, Sóc Trăng
THS.BS Ngô Thị Kim Phượng

Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC

Chào bạn!

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tính đến ngày 24/9, Mỹ có hơn 3.600 ca sởi đã được xác nhận, tăng mạnh so với cả năm 2025. Mỹ cũng ghi nhận 40 ổ dịch mới, trong đó khoảng 95% số ca mắc liên quan đến các ổ dịch, kể cả những đợt bùng phát từ năm trước.

Ở Việt Nam, sởi vẫn là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan và bùng phát khi xuất hiện khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng. Giữa năm 2024, số ca sốt phát ban nghi sởi tại TP HCM và khu vực phía Nam tăng nhanh, chính thức công bố dịch sởi. Tính đến cuối tháng 7/2024, khu vực phía Nam ghi nhận 1.147 trường hợp sốt phát ban nghi sởi, trong đó 481 ca xác định. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 5.178 ca mắc sởi, không có trường hợp tử vong.

Bệnh sởi lây truyền qua đường hô hấp do ho, hắt hơi, tiếp xúc gần với người bị nhiễm hoặc dịch tiết mũi họng. Bệnh biểu hiện đặc trưng là sốt, viêm long đường hô hấp, viêm kết mạc, phát ban. Trẻ mắc sởi có nguy cơ diễn tiến nặng, gặp các biến chứng như viêm não, mù lòa, tiêu chảy nặng, nhiễm trùng tai, viêm phổi… và có thể tử vong. Trẻ mắc sởi thường giảm miễn dịch lâu dài, dễ còi cọc suy dinh dưỡng, mắc các bệnh khác sau đó. Do đó, dù tình hình dịch bệnh có “căng” hay không, bạn vẫn nên có các biện pháp để bảo vệ con khỏi bệnh và biến chứng nguy hiểm.

Hiện nay, chiến lược phòng sởi ở trẻ em và người lớn nhấn mạnh vào tiêm chủng vaccine. Theo WHO, tỷ lệ tiêm chủng sởi cần đạt trên 95% để cắt đứt chuỗi lây nhiễm của virus sởi trong cộng đồng.

Việt Nam hiện có đầy đủ các loại vaccine sởi đơn, loại phối hợp phòng 3 bệnh sởi - quai bị - rubella tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn. Người lớn có thể chủng ngừa các loại như vaccine sởi đơn giá, vaccine phối hợp 3 bệnh sởi - quai bị - rubella, vaccine phối hợp 4 bệnh sởi - quai bị - rubella - thủy đậu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Con em hiện nay đang 3 tuổi, gia đình định cho đi tiêm vaccine tay chân miệng. Mà em đọc thấy hiệu quả vaccine kéo dài 5 năm, vậy tới 8 tuổi là có thể mắc bệnh lại hay sao, vậy có cần tiêm sớm không bác sĩ?
Huỳnh Ngọc Kiều, 34 tuổi, Phường Phước Hậu, Vĩnh Long
BS.CKI Nguyễn Lê Nga

Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC

Chào bạn!

Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã chính thức triển khai tiêm vaccine phòng tay chân miệng do EV71 tại gần 300 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc từ ngày 25/9. Vaccine tay chân miệng chỉ định cho trẻ từ tròn 2 tháng đến dưới 6 tuổi, lịch tiêm gồm 2 hoặc 3 mũi được xác định theo tuổi của trẻ khi bắt đầu tiêm.

Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng cho thấy vaccine có khả năng duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ ở mức độ cao (gần như giảm không đáng kể so với 2 năm, 3 năm và 4 năm sau khi hoàn thành phác đồ), bền vững ít nhất 5 năm. Hiện tại, các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục theo dõi dài hạn để ghi nhận độ bền miễn dịch theo thời gian của vaccine. 5 năm là khoảng thời gian các nhà nghiên cứu đang theo dõi trẻ kể từ khi những mũi vaccine đầu tiên được tiêm.

Hiện bệnh tay chân miệng thường xảy ra và nguy cơ diễn tiến nặng ở trẻ dưới 6 tuổi, việc vaccine duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ ở mức độ cao ít nhất 5 năm sẽ giúp trẻ được bảo vệ trong giai đoạn nhạy cảm nhất. Do đó, bạn hoàn toàn yên tâm cho con tiêm chủng.

Bé đang 3 tuổi, đang nằm trong độ tuổi được chỉ định tiêm, gia đình nên cho con tiêm khi đủ điều kiện, không cần trì hoãn vì lo "hết thời gian bảo vệ". Tay chân miệng thường gặp ở trẻ nhỏ, tiêm ở giai đoạn này giúp con có sự bảo vệ khi nguy cơ mắc bệnh đang cao.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!