Phát thuốc methadone điều trị nghiện tại nhà ra toàn quốc
Bộ Y tế cho biết thời gian tới sẽ mở rộng cấp phát thuốc methadone cho người nghiện điều trị tại nhà ở tất cả địa phương, sau thí điểm khả quan tại 6 tỉnh, thành.
Thông tin được Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết tại Hội nghị tổng kết Đề án thí điểm cấp phát thuốc methadone nhiều ngày, ngày 15/12.
Theo Thứ trưởng Hương, nghiện ma túy, bao gồm nghiện các chất dạng thuốc phiện vẫn là vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng đến sức khỏe người nghiện, kinh tế mỗi gia đình cũng như an ninh, trật tự và phát triển kinh tế xã hội.
Tính đến cuối năm 2021, cả nước có 205.818 người nghiện có hồ sơ quản lý, theo báo cáo của Bộ Công an. Trong đó, tỷ lệ người nghiện các chất dạng thuốc phiện bao gồm thuốc phiện, morphine, heroin vẫn còn cao, chiếm tới gần 40% số người sử dụng và nghiện ma túy có hồ sơ quản lý.
"Nghiện ma túy hiện được coi là bệnh mạn tính của não bộ, chưa có thuốc đặc hiệu để chữa khỏi. Các giải pháp cai nghiện hiệu quả không cao, tỷ lệ tái nghiện lớn", Thứ trưởng nói. Do vậy, song song với các biện pháp giảm cung, giảm nhu cầu sử dụng ma túy, Việt Nam cũng triển khai các biện pháp như cung cấp và hướng dẫn sử dụng bơm kim tiêm sạch, điều trị cai nghiện bằng methadone.
Chương trình điều trị bằng methadone được triển khai tại Việt Nam từ năm 2008, đang điều trị cho hơn 51.000 bệnh nhân. Sau 14 năm triển khai, chương trình đã góp phần cải thiện sức khỏe người bệnh; giảm lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường máu, nâng cao thể lực, phục hồi về thể chất và tâm thần, cảỉ thiện về an ninh, trật tự xã hội,...
Tuy nhiên, do đây là biện pháp điều trị lâu dài, hàng ngày người bệnh phải đến uống thuốc tại cơ sở y tế nên việc triển khai cũng bộc lộ một số khó khăn. Hạn chế nhất là tỷ lệ bỏ cuộc còn cao do người bệnh không đủ kiên trì đến cơ sở y tế uống thuốc hàng ngày trong nhiều năm. Nguyên nhân khác do đặc thù công việc của bệnh nhân (lái xe, ngư dân...) phải đi làm việc xa nhà thường xuyên nên không thể đến uống thuốc hàng ngày.
Do đó, Bộ Y tế triển khai Đề án thí điểm cấp phát thuốc methadone nhiều ngày cho người nghiện thuốc phiện tại ba tỉnh Điện Biên, Lai Châu và Hải Phòng, từ tháng 4/2021.
Năm 2022, Bộ Y tế tiếp tục mở rộng thêm tại Nghệ An, Lào Cai và Bắc Giang, tổng số hơn 3.000 bệnh nhân được nhận thuốc Methadone cấp nhiều ngày.
"Kết quả báo cáo cho thấy việc triển khai cấp thuốc methadone cho người bệnh là an toàn, khả thi và rất hiệu quả", Thứ trưởng nói và yêu cầu mở rộng việc cấp phát thuốc methadone nhiều ngày ra toàn quốc.
Tiêu chí người được mang thuốc về sử dụng gồm đã đạt liều điều trị duy trì từ hai tháng trở lên, không phát hiện sử dụng thêm chất dạng thuốc phiện hoặc các loại ma túy khác trong hai tháng gần đây. Người dùng không bỏ liều điều trị methadone nào trong hai tháng mà không xin phép hoặc báo cáo với cơ sở điều trị. Không vi phạm các quy định của cơ sở điều trị methadone, không phát hiện hành vi vi phạm pháp luật nào khác trong 12 tháng gần nhất.
Số liều thuốc methadone được mang về phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của từng người bệnh sau khi theo dõi và đánh giá hàng tháng. Số liều tối đa mang về mỗi lần trong giai đoạn thí điểm không quá 6.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai cấp phát thuốc methadone về nhà điều trị và đem lại hiệu quả tích cực. Nhiều nước như Thái Lan, Trung Quốc, Myanmar, Singapore, Malaysia, Indonesia, Mỹ, Australia, NewZealand... đã cấp phát thuốc methadone về nhà, theo hướng dẫn của Văn phòng Liên Hợp Quốc về chống Ma túy và Tội phạm (UNODC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Lê Nga