Phanh khẩn cấp tự động kém hiệu quả trên ôtô mới
Thử nghiệm của AAA cho thấy 3 trong số 4 mẫu SUV đời 2026 đâm vào phương tiện cắt ngang bất ngờ tại giao lộ.
Trong nghiên cứu vừa công bố, Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA) đã thử nghiệm 4 mẫu xe đời 2026 qua 74 lượt chạy trên đường thử khép kín để đánh giá hệ thống phanh khẩn cấp tự động (AEB) tiêu chuẩn tại giao lộ.
Dù tính năng phòng tránh va chạm từ phía sau đã đạt độ tin cậy cao, giao lộ vẫn là rào cản kỹ thuật lớn. Trong các tình huống rẽ trái cắt ngang dòng xe ngược chiều theo tiêu chuẩn Euro NCAP, cả 4 mẫu SUV đều cảnh báo tài xế và phanh thành công để tránh va chạm.
Tuy nhiên, việc đưa vào các biến số nhỏ ngoài thực tế lập tức bộc lộ lỗ hổng năng lực rõ rệt. Khi nhóm nghiên cứu lặp lại bài kiểm tra rẽ trái nhưng không bật đèn xi-nhan, một mẫu xe đã hoàn toàn không can thiệp phanh khẩn cấp. Tệ hơn, khi một mục tiêu mềm điều khiển bằng robot lao ra từ đường nhánh vuông góc ngay trước mũi xe thử nghiệm đang chạy ở tốc độ 48 km/h, 3 trong số 4 mẫu xe đã đâm thẳng vào mục tiêu trong mọi lượt chạy.
Chỉ có Tesla Model Y phanh dừng thành công trong cả 5 lần thử. Trong khi đó, Chevrolet Equinox chỉ phanh được một lần duy nhất, còn Ford Explorer và Hyundai Tucson thậm chí không đưa ra cảnh báo va chạm phía trước cơ bản.
Ba trong số 4 xe thử nghiệm đã đâm thẳng vào mục tiêu. Video: AAA
Khoảng trống lớn về tiêu chuẩn quản lý
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự thiếu nhất quán này nằm ở cách các cơ quan quản lý an toàn đánh giá xe mới. Quy trình thử nghiệm tránh va chạm tại Mỹ vốn gần như chỉ tập trung vào các cú đâm trực diện từ phía sau.
Dù Cơ quan an toàn giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) đã soạn thảo quy trình nghiên cứu về an toàn tại giao lộ từ năm 2019, tiêu chuẩn kiểm định bắt buộc cấp liên bang vẫn chưa được áp dụng. Các hãng xe phần lớn tinh chỉnh hệ thống radar và camera để vượt qua bài kiểm tra rẽ trái hiện hành của châu Âu, thay vì chuẩn bị cho tình huống xe cắt ngang khó lường tại Mỹ.
Các kỹ sư trong ngành liên tục mở rộng giới hạn công nghệ, từ phát triển tính năng tránh va chạm khi đỗ xe đến xây dựng phần mềm cho phép hệ thống tự lái can thiệp khi người dùng đang tự điều khiển. Ông Greg Brannon, Giám đốc Kỹ thuật Ôtô của AAA, nhận định hiệu suất của hệ thống AEB tại các giao lộ, ngoài các thông số thử nghiệm hẹp và được lập trình sẵn, vẫn còn khá thất thường. Cho đến khi quy trình kiểm định liên bang chưa được mở rộng để mô phỏng các tình huống giao thông hỗn loạn hàng ngày, người tiêu dùng thực chất đang mua những chiếc xe được tối ưu hóa để vượt qua một bài thi trong phòng thí nghiệm, thay vì xử lý một tài xế mất tập trung vượt biển báo dừng.
Xét trên tổng thể, AEB vẫn mang lại lợi ích tích cực cho an toàn đường bộ, đánh dấu bước tiến lớn so với các bài thử nghiệm cơ sở năm 2022 của AAA - thời điểm các hệ thống này hoàn toàn phớt lờ mối nguy tại giao lộ. Tuy nhiên, việc coi những lưới an toàn kỹ thuật số này là "phụ lái" không bao giờ mắc lỗi là một sai lầm nguy hiểm. Sự phụ thuộc quá mức vào các cảm biến "đỏng đảnh" dễ khiến tài xế nảy sinh tâm lý chủ quan, nhất là khi nhiều hệ thống đang vướng vào các vụ kiện tụng liên quan đến lỗi phanh ảo do camera trên xe quá nhạy cảm.
Lời khuyên dành cho bất kỳ ai ngồi sau vô-lăng rất đơn giản: luôn quan sát và sẵn sàng chân phanh. AAA khuyến cáo tài xế nên "rà phanh" bằng cách đặt hờ chân phải lên bàn đạp mỗi khi tiến vào giao lộ đông đúc. Cho đến khi các hãng xe và cơ quan quản lý lấp đầy khoảng trống trong việc nhận diện phương tiện cắt ngang vuông góc, phản xạ của chính con người vẫn là hệ thống phòng tránh va chạm duy nhất đáng tin cậy.
Mỹ Anh (theo Autoblog)