Người cao tuổi khỏe mạnh có cần tiêm vaccine RSV?
Mẹ tôi 68 tuổi, ít mắc bệnh hô hấp, có cần tiêm vaccine RSV không, do có thông tin nếu từng nhiễm vẫn nhiễm bệnh và trở nặng khi về già? (Văn Hùng, TP HCM)
Trả lời:
RSV là virus gây nhiễm trùng hô hấp phổ biến. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch và khả năng bảo vệ đường hô hấp suy giảm, làm tăng nguy cơ bệnh nặng. RSV thường gây ho, sổ mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi, dễ nhầm với cảm lạnh, song có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm bệnh tim, phổi sẵn có trở nặng.
Người mắc COPD, hen, suy tim, đái tháo đường có biến chứng hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ cao hơn. Tuy nhiên, người cao tuổi khỏe mạnh vẫn có thể mắc nặng; ít bị bệnh hô hấp trước đây không đồng nghĩa được bảo vệ trước RSV. Khi xuất hiện khó thở hoặc triệu chứng tăng dần, cần đi khám sớm.
Người cao tuổi tiêm vaccine RSV tại trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Hoài Thơ
Ước tính mỗi năm, có hơn 470.000 ca nhập viện và khoảng 33.000 ca tử vong nội viện do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên tại các quốc gia có thu nhập cao (số liệu ước tính năm 2019). Tại Việt Nam, theo một nghiên cứu mô hình công bố năm 2025, người từ 60 tuổi trở lên có thể trải qua khoảng 4,6 triệu đợt nhiễm trùng hô hấp cấp do RSV trong 5 năm.
Ngay cả khi không có bệnh nền, người cao tuổi vẫn có nguy cơ mắc RSV nặng do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác. Vì vậy, mẹ bạn dù đang khỏe mạnh, ít mắc bệnh hô hấp vẫn cần chủ động phòng ngừa RSV. Tuy nhiên, nguy cơ diễn tiến nặng ở mỗi người sẽ khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
Để phòng bệnh, người cao tuổi cần rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp, đeo khẩu trang khi cần, giữ không gian sống thông thoáng và kiểm soát tốt bệnh mạn tính.
Bên cạnh đó, có thể tham khảo tiêm vaccine RSV để giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus này. Hai vaccine của Pfizer và GSK hiện được sử dụng tại Việt Nam cho người từ 60 tuổi, chỉ tiêm một liều.
Mẹ bạn 68 tuổi thuộc nhóm tuổi được chỉ định, song việc lựa chọn tiêm cần dựa trên sức khỏe và nguy cơ cá nhân. Bạn nên đưa mẹ đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ khám, đánh giá và tư vấn phù hợp.
Ngoài ra, người cao tuổi cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh hô hấp khác như cúm, viêm phổi do phế cầu, các bệnh này có thể đồng nhiễm với RSV khiến bệnh trở nặng. Bạn nên tham khảo thêm ý kiến bác sĩ để tiêm phòng đầy đủ cho mẹ.
Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine tại đây.