Ngay khi cán đích sau 42 km đầy thử thách, việc đầu tiên các runner làm thường là nhìn vào đồng hồ thông minh. Họ kiểm tra xem có đạt thành tích cá nhân tốt nhất (PB) hay hoàn thành mục tiêu thời gian đã đặt ra hay không.

Nếu kết quả như mong đợi, nhiều người nhanh chóng mở ứng dụng Strava để chia sẻ thành tích. Ảnh chụp màn hình thời gian, quãng đường thường được đăng lên Instagram, đi kèm video hoặc tấm ảnh tươi cười với huy chương hoàn thành cuộc đua.

Tuy nhiên, trước khi nhấn nút đăng, không ít runner giờ đây phải cân nhắc một "lực lượng giám sát" mới nổi trong cộng đồng: "cảnh sát Strava". Đây là cách gọi những người chuyên theo dõi mạng xã hội, kiểm tra xem thành tích marathon và các giải chạy dài được chia sẻ có khớp với kết quả chính thức hay không, đặc biệt với ngôi sao mạng xã hội và HLV online.

Nổi bật nhất trong nhóm này là tài khoản Official Marathon Time Integrity Unit (OMTIU) - tạm dịch là Đơn vị Bảo đảm Tính chính xác Thời gian Marathon Chính thức, còn được biết đến với tên @officialunofficialtime trên Instagram, thu hút hơn 30.000 người theo dõi. Nhóm tuyên bố mục tiêu là bảo vệ "tính toàn vẹn của marathon" bằng cách phanh phui những trường hợp sử dụng dữ liệu từ Strava - vốn dựa trên GPS - thay vì thời gian chạy chính thức được đo bằng chip điện tử gắn trên số bib của VĐV (chip time).

Theo OMTIU, vấn đề nằm ở hiện tượng họ gọi là "Strava inflation" (thổi phồng thành tích). Trong các cuộc đua chính thức, thời gian chính xác nhất được đo bằng chip RFID gắn trên số bib, ghi nhận khoảnh khắc runner đi qua vạch xuất phát và về đích. Trong khi đó, đồng hồ thể thao như Garmin hay Coros sử dụng GPS, dễ bị sai lệch do nhiều yếu tố.

Sai số này thường chỉ vài giây hoặc vài phút. Khi chạy trong đám đông dày đặc, thiết bị GPS có thể ghi nhận quãng đường dài hơn thực tế do phải lách người. Tín hiệu cũng dễ bị nhiễu khi đi qua khu vực có nhiều tòa nhà cao tầng hoặc địa hình phức tạp.

Một ví dụ điển hình được OMTIU đưa ra là tại Valencia Marathon tháng 12/2025. Nhà vô địch John Korir, người dẫn đầu phần lớn chặng đua, ghi nhận sai lệch gần 400 m trên đồng hồ Garmin, hiển thị quãng đường 42,59 km thay vì 42,195 km chuẩn. Điều này cho thấy ngay cả elite cũng có thể gặp sai số lớn từ GPS.

Dù vậy, OMTIU cho rằng một số ngôi sao mạng xã hội hiểu rõ sự khác biệt này nhưng vẫn cố tình đăng thời gian Strava vì nhanh hơn, nhằm gây ấn tượng với người theo dõi. Nhóm đặc biệt nhắm đến những người có lượng theo dõi lớn, vì họ có thể "gây hiểu lầm" cho người mới tham gia chạy bộ. "Chúng tôi không nhắm vào người mới hay runner thiếu kinh nghiệm. Trọng tâm là ngôi sao mạng xã hội, HLV online hoặc người đã chạy lâu năm - những người lẽ ra phải hiểu cách tính giờ trong thi đấu", đại diện nhóm cho biết.

OMTIU thường đăng các "hồ sơ vụ việc" (case file), trong đó họ phân tích dữ liệu công khai, hồ sơ thi đấu và mô hình thành tích để chỉ ra sự chênh lệch giữa thời gian Strava và chip time. Nhóm cho biết chỉ hành động khi có bằng chứng rõ ràng về việc cố tình "làm đẹp" thành tích.

Trong tháng 2, tài khoản này công bố 5 trường hợp sai lệch lớn nhất. Đáng chú ý là Zae Mangu (@_fitZae), một nhà sáng tạo nội dung thể hình đến từ New Zealand.

Sau khi tham gia Auckland Marathon, anh chia sẻ đã hoàn thành cuộc đua trong 3 giờ 2 phút. Tuy nhiên, theo phân tích của OMTIU, dữ liệu cho thấy anh đã dừng đồng hồ trước vạch đích khoảng 4 km, dù Strava vẫn hiển thị quãng đường đủ 42,2 km.

Thành tích chính thức - không được công bố ban đầu - là 3 giờ 25 phút 42 giây, chênh lệch hơn 20 phút. Sau đó, bài đăng đã bị xóa và được thay bằng video tổng kết, trong đó anh cập nhật kết quả đúng.

Hoạt động của OMTIU nhận được sự ủng hộ từ một số VĐV chuyên nghiệp. Holly Archer, người giành HC bạc 1.500 m tại giải vô địch châu Âu trong nhà, bình luận dưới một bài đăng rằng: "Điều này thực sự cần thiết".

Tuy nhiên, không phải ai trong cộng đồng cũng đồng tình với cách làm của nhóm. Một số ý kiến cho rằng OMTIU đang trở nên quá khắt khe, thậm chí gây áp lực không cần thiết, đặc biệt với những runner không cố ý sai lệch.

Nguồn tin của báo Anh Sportmail cho biết sức ép đang gia tăng với OMTIU sau một bài đăng liên quan đến một runner chạy marathon để tưởng nhớ người cha đã qua đời. Trường hợp này khiến nhiều người cho rằng nhóm thiếu sự cảm thông.

Jennifer Mannion, runner có khoảng 110.000 người theo dõi trên Instagram và là đại sứ thương hiệu Lululemon, cũng lên tiếng kêu gọi cách tiếp cận tốt hơn. Cô cho biết khi mới bắt đầu chạy, bản thân không hề biết sự khác biệt giữa Strava và chip time, cho đến khi bị một người lạ nhắn tin chỉ trích. Theo Mannion, không phải ai cũng cố tình gian dối, và việc công khai "bắt lỗi" có thể dẫn đến tình trạng bị công kích trên mạng. "Không có gì sai khi nhắn tin góp ý riêng. Nhưng liệu đây có phải là cách đúng đắn? Chúng ta có thể làm tốt hơn không?", cô đặt câu hỏi.

Trước những chỉ trích, OMTIU khẳng định họ có quy trình rõ ràng. Nếu còn nghi ngờ, nhóm sẽ liên hệ trực tiếp với người liên quan trước khi công khai. Tuy nhiên, nếu có "bằng chứng rõ ràng và khách quan" về việc cố tình thao túng dữ liệu, họ sẽ đăng ngay lập tức, ví như "biên bản phạt".

Nhóm cũng cho biết nhiều trường hợp đã chủ động liên hệ lại để thừa nhận sai sót và điều chỉnh kết quả. "Mục tiêu là sự chính xác, không phải leo thang tranh cãi", đại diện nhấn mạnh.

OMTIU nói thêm rằng họ không phân biệt quy mô người theo dõi. Bất kỳ ai tự nhận là HLV, ngôi sao mạng xã hội hoặc kinh doanh liên quan đến chạy bộ đều cần hiểu rõ cách tính thành tích và chịu trách nhiệm với những gì công bố.

Sự xuất hiện của "cảnh sát Strava" phản ánh một thực tế mới: thành tích thể thao không chỉ dừng lại ở vạch đích, mà còn tiếp tục được kiểm chứng trên không gian mạng. Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng đến hình ảnh cá nhân, ranh giới giữa chia sẻ thành tích và "đánh bóng" bản thân trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Hồng Duy (theo Daily Mail)