Đã tiêm phế cầu 13 có cần tiêm thêm phế cầu 20 không?

Bé nhà tôi hơn 2 tuổi, đã tiêm vaccine phế cầu 13, mới đây bác sĩ tư vấn tiêm thêm phế cầu 20, có cần thiết không? (Thu Hà, 30 tuổi, Thanh Hóa)

Trả lời:

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh nặng và tử vong ở trẻ nhỏ và người cao tuổi, WHO ước tính khoảng 1,6 triệu ca tử vong mỗi năm. Vi khuẩn có hơn 100 chủng, gây bệnh từ nhẹ đến nặng như viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi, nhiễm trùng huyết...

Phế cầu khuẩn thường trú ở hầu họng cả người bệnh lẫn người khỏe mạnh mang trùng, với tỷ lệ 5-90% người khỏe mạnh nhiễm vi khuẩn nhưng không có biểu hiện bệnh. Vi khuẩn dễ lây qua đường hô hấp.

Bên cạnh đó, tình trạng kháng thuốc của phế cầu ngày càng tăng, khiến điều trị khó khăn và tốn kém hơn. Vì vậy, việc phát triển vaccine bao phủ nhiều chủng, phòng bệnh hiệu quả hơn, giảm đề kháng và hạn chế lạm dụng kháng sinh là xu hướng cấp thiết của y học hiện nay.

Việt Nam đang sử dụng hai nhóm vaccine phế cầu, sản xuất theo hai công nghệ khác nhau là vaccine cộng hợp và vaccine polysaccharide. Trong đó, vaccine phế cầu công nghệ polysaccharide duy nhất là phế cầu 23, bảo vệ số chủng vi khuẩn nhiều nhất, nhưng thời gian bảo vệ ngắn hơn vaccine cộng hợp và có thể cần tiêm nhắc lại theo chỉ định của bác sĩ. Còn các vaccine cộng hợp như phế cầu 13, phế cầu 15 và phế cầu 20 có khả năng bảo vệ lâu dài.

Vaccine phế cầu 13 giúp phòng ngừa 13 chủng 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F. Vaccine phế cầu 15 phòng thêm hai chủng so với phế cầu 13 là 22F và 33F. Còn vaccine phế cầu 20 phòng thêm 7 chủng khác so với phế cầu 13 là 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F và 33F.

Vì vậy, nếu bé nhà bạn đã hoàn thành phác đồ vaccine phế cầu 13 thì có thể tiêm thêm vaccine phế cầu 20 để mở rộng số chủng bảo vệ, tăng cường hiệu quả phòng bệnh.

Bác sĩ Trịnh Như Lực
Bác sĩ trưởng Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Hóa