Đã tiêm ngừa dại, bị chó cắn có cần tiêm lại?
Tôi bị chó cắn và tiêm vaccine dại cách đây 5 tháng. Nay lại bị cắn, tôi có cần tiêm tiếp không? (Thái Bảo, TP HCM)
Trả lời:
Nếu đã hoàn thành phác đồ vaccine dại thế hệ mới, không bị suy giảm miễn dịch, bạn thường chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vào ngày 0 và ngày 3 khi bị cắn lần nữa, không phải tiêm lại từ đầu hay dùng huyết thanh kháng dại. Ngày 0 là ngày tiêm mũi đầu tiên của đợt xử trí lần này. Bạn nên đến cơ sở y tế sớm, mang theo sổ tiêm để bác sĩ kiểm tra loại vaccine, số liều và thời điểm hoàn thành phác đồ trước đó.
Trường hợp chưa tiêm đủ, không rõ lịch sử tiêm, từng dùng vaccine sản xuất từ mô thần kinh động vật hoặc bị suy giảm miễn dịch cần được đánh giá riêng. Bác sĩ sẽ quyết định phác đồ và chỉ định huyết thanh kháng dại phù hợp, thay vì mặc định chỉ tiêm hai mũi nhắc.
Dù từng tiêm phòng, ngay sau khi bị cắn, bạn vẫn cần rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng dung dịch phù hợp như povidone-iodine. Không đắp lá, bôi thuốc dân gian hoặc chờ con vật có biểu hiện bất thường, chết mới đi khám. Việc theo dõi chó, mèo trong 10 ngày cần thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn, không thay thế cho đánh giá y tế ban đầu.
Người thường xuyên tiếp xúc với động vật hoặc làm nghề có nguy cơ phơi nhiễm dại cao nên cân nhắc tiêm vaccine dự phòng trước phơi nhiễm. Ảnh minh họa: Vecteezy
Vaccine dại hiện đại được sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy tế bào, thay thế vaccine từ mô thần kinh trước đây. Người tiêm có thể gặp đau, sưng tại chỗ tiêm, đau đầu hoặc mệt mỏi; phản ứng nghiêm trọng hiếm gặp. Không nên vì lo ngại phản ứng sau tiêm mà trì hoãn dự phòng khi có chỉ định.
Người có nguy cơ phơi nhiễm cao như bác sĩ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người chăm sóc, cứu hộ động vật có thể được tư vấn tiêm dự phòng trước phơi nhiễm. Lịch tiêm phụ thuộc loại vaccine, đường tiêm và hướng dẫn áp dụng.
Bệnh dại lây khi nước bọt của động vật nhiễm virus, chủ yếu là chó, tiếp xúc với vết cắn, vết cào, vùng da tổn thương hoặc niêm mạc. Khi đã xuất hiện triệu chứng, bệnh gần như luôn gây tử vong, song có thể phòng ngừa bằng xử trí sau phơi nhiễm kịp thời. Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, 9 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 55 người tử vong do bệnh dại. Giai đoạn 2022–2025 có tổng cộng 323 ca tử vong, riêng năm 2025 là 77 ca.
Tại TP HCM, số liệu công bố trong đợt phát động phòng, chống bệnh dại tháng 9/2026, cho thấy thành phố ghi nhận 6 ca tử vong, tăng hai ca so với cùng kỳ. Các cơ sở y tế tiếp nhận 101.384 trường hợp bị động vật cắn, cào đến điều trị dự phòng, tăng 11,2%. Qua điều tra dịch tễ, cả sáu người tử vong đều không được tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại sau khi bị cắn.
BS.CKI Lê Thị Trúc Phương
Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine tại đây.