Ăn hành, tỏi có giúp tránh muỗi đốt?

Mẹ tôi dặn mùa mưa nên ăn nhiều hành, tỏi để ấm người, đồng thời xua muỗi. Điều này có đúng không? (Bảo, Bến Tre)

Trả lời:

Quan niệm ăn hành, tỏi để chống muỗi, xuất phát từ suy nghĩ các hợp chất chứa lưu huỳnh trong hành, tỏi có thể làm thay đổi mùi cơ thể, khiến muỗi tránh xa. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy ăn hành, tỏi giúp bảo vệ cơ thể khỏi muỗi đốt. Mùi nồng của thực phẩm không đồng nghĩa với tác dụng xua muỗi sau khi ăn.

Muỗi sử dụng nhiều tín hiệu để tìm người, trong đó có khí CO₂ từ hơi thở và mùi cơ thể. Vì vậy, không thể suy luận rằng chỉ cần ăn thực phẩm có mùi nồng là có thể khiến muỗi tránh xa.

Cũng chưa có cơ sở để khuyến cáo ăn hành, tỏi sống thay vì nấu chín nhằm chống muỗi. Đặc biệt, không nên nghiền tỏi sống để bôi hoặc đắp lên da. Tỏi sống có thể gây kích ứng mạnh và bỏng hóa chất, nhất là khi đắp lâu hoặc băng kín.

Để hạn chế muỗi đốt, nên mặc quần áo dài, ngủ màn, lắp lưới chắn cửa và sử dụng sản phẩm xua muỗi phù hợp với độ tuổi, đúng hướng dẫn trên nhãn. Muỗi có thể đốt cả ban ngày lẫn ban đêm, do đó cần duy trì bảo vệ trong sinh hoạt hằng ngày.

Gia đình cần thường xuyên kiểm tra, đổ bỏ nước đọng, đậy kín và vệ sinh dụng cụ chứa nước, thu gom chai lọ, lốp xe cùng các vật phế thải có thể giữ nước. Đây là những việc thiết thực để giảm nơi muỗi sinh sản quanh nhà.

Bên cạnh phòng muỗi, người dân có thể tham khảo nhân viên y tế về vaccine phòng các bệnh do muỗi truyền, như sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản. Với sốt xuất huyết, hiện có vaccine cho trẻ từ 4 tuổi đến người lớn, lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Vaccine giúp phòng cả 4 type huyết thanh virus Dengue là DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4; giảm nguy cơ mắc bệnh hơn 80% và giảm nguy cơ nhập viện hơn 90%. Phụ nữ nên tiêm trước khi mang thai ba tháng hoặc tối thiểu một tháng.

Còn viêm não Nhật Bản có ba loại vaccine của Việt Nam, Ấn Độ, Thái Lan, có trong tiêm chủng mở rộng và dịch vụ. Mỗi loại có phác đồ và lịch nhắc khác nhau, sớm nhất tiêm cho người từ 9 tháng tuổi. Trong đó, loại của Việt Nam cần tiêm nhắc một mũi mỗi ba năm sau lịch tiêm ba mũi cơ bản.

Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC