3 dấu hiệu thể chất dự báo sớm nguy cơ đột quỵ

Nghiên cứu mới chỉ ra tốc độ đi bộ, lực nắm bàn tay và khối lượng cơ bắp có thể cảnh báo nguy cơ đột quỵ từ rất sớm, hoàn toàn có thể tự kiểm tra tại nhà.

Khi nhắc đến việc phòng ngừa đột quỵ, hầu hết chúng ta đều đã quen thuộc với các yếu tố nguy cơ kinh điển như tăng huyết áp, mỡ máu cao hay hút thuốc lá. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy có thể còn nhiều tín hiệu cảnh báo khác đang âm thầm bị bỏ qua dưới tầm ngắm của mọi người.

Nghiên cứu quy mô lớn này đã phân tích dữ liệu từ gần 483.000 người tham gia thuộc ngân hàng sinh học UK Biobank trong khoảng 14 năm. Kết quả chỉ ra 3 dấu hiệu thể chất có khả năng dự báo nguy cơ đột quỵ từ rất lâu trước khi các triệu chứng điển hình xuất hiện, và tất cả các dấu hiệu này đều có thể đánh giá thuận tiện ngay tại nhà.

Tốc độ đi bộ

Trong số ba dấu hiệu, tốc độ đi bộ cho thấy mối liên hệ mạnh mẽ nhất với nguy cơ đột quỵ. Những người tham gia cho biết mình có tốc độ đi bộ chậm ghi nhận nguy cơ đột quỵ cao hơn 64% so với những người có thói quen đi bộ nhanh.

Đặc biệt đối với tốc độ đi bộ, các bằng chứng cho thấy mối liên hệ nhân quả tiềm tàng với nguy cơ đột quỵ. Nói cách khác, tốc độ đi bộ chậm không đơn thuần là một chỉ dấu của tình trạng sức khỏe kém - nó có thể trực tiếp góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Tốc độ đi bộ phản ánh nhiều điều hơn là chỉ mức độ thể lực. Đây là bức tranh phản chiếu chức năng tim mạch, tuần hoàn máu và thậm chí cả sức khỏe thần kinh ở giai đoạn sớm.

Lực nắm bàn tay

Cứ mỗi 5 kg lực nắm bàn tay giảm đi (tương đương khoảng 11 pound), nguy cơ đột quỵ lại tăng thêm 7%. Dù con số này thoạt nghe có vẻ khiêm tốn, lực nắm bàn tay thường có xu hướng suy giảm dần theo thời gian, đồng nghĩa với việc tác động tích lũy qua năm tháng là rất đáng kể.

Từ lâu, lực nắm tay đã được sử dụng trong môi trường lâm sàng như một đại diện cho sức sống tổng thể. Nhiều nghiên cứu đã liên kết chỉ số này với bệnh tim, suy giảm nhận thức và nguy cơ tử vong. Bạn có thể nghĩ lực nắm chỉ biểu thị sức mạnh của bàn tay, nhưng thực tế nó phản ánh sức khỏe thần kinh cơ và chuyển hóa rộng hơn của toàn bộ cơ thể.

Nghiên cứu phát hiện mối liên hệ này duy trì nhất quán qua các nhóm tuổi khác nhau và đặc biệt rõ rệt ở phụ nữ, nơi mỗi 5 kg lực nắm tăng thêm đi kèm với việc giảm 9,6% nguy cơ đột quỵ.

Khối lượng cơ bắp

Những người tham gia có dấu hiệu nghi ngờ mắc chứng thiểu cơ (sarcopenia) - tình trạng đặc trưng bởi khối lượng cơ thấp và suy giảm chức năng thể chất - có nguy cơ đột quỵ cao hơn 30% so với những người không mắc.

Chứng thiểu cơ thường bị xem nhẹ như một phần tất yếu của quá trình lão hóa, nhưng ngày càng được y học công nhận là một tình trạng có thể điều chỉnh được và đem lại nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng. Nghiên cứu đã xác định tình trạng nghi ngờ mắc chứng thiểu cơ dựa trên các ngưỡng lực nắm, giúp người dân có thể ước lượng mà không cần đến trang thiết bị chuyên dụng. Ngưỡng lực nắm xác định là 27 kg (khoảng 60 pound) đối với nam giới và 16 kg (khoảng 35 pound) đối với nữ giới.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng chứng thiểu cơ liên quan đến tỷ lệ tử vong sau đột quỵ cao hơn, cho thấy sức khỏe cơ bắp đóng vai trò quan trọng trong cả khâu phòng ngừa lẫn quá trình hồi phục.

Mặc dù đây không phải là các công cụ chẩn đoán chính thức, những bài kiểm tra đơn giản tại nhà này có thể đóng vai trò như các đợt tự kiểm tra sức khỏe hữu ích. Nếu bạn thấy mình có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, điều đó không có nghĩa là một cơn đột quỵ sắp xảy ra. Tuy nhiên, nó có thể là lời nhắc nhở bạn cần ưu tiên lại việc rèn luyện sức mạnh cơ bắp và vận động trong cuộc sống hàng ngày.

• Tốc độ đi bộ: Bạn có thể duy trì tốc độ đi bộ nhanh một cách thoải mái (khoảng 4,8 km/h hoặc nhanh hơn) liên tục trong 10 đến 15 phút hay không? Nếu bạn nhận thấy mình thường tự động đi chậm lại hoặc nhanh chóng bị hụt hơi, đó là tín hiệu đáng lưu tâm.

• Lực nắm bàn tay: Hãy chú ý xem các công việc thường nhật, như xách đồ đi chợ, mở nắp chai lọ hay cầm túi xách, có cảm thấy khó khăn hơn trước đây hay không. Việc đánh giá lực nắm lâm sàng sử dụng một thiết bị chuyên dụng gọi là lực kế (dynamometer), nhưng những thay đổi về mặt chức năng trong sinh hoạt hàng ngày cũng là tín hiệu cảnh báo hợp lý.

• Khối lượng cơ bắp: Hãy quan sát các dấu hiệu của chứng thiểu cơ như gặp khó khăn khi đứng dậy khỏi ghế mà không dùng tay chống đỡ, suy giảm sức bền, hoặc cơ bắp ở tay và chân bị teo ngót rõ rệt theo thời gian.

Mỹ Ý (Theo Yahoo)